I UK 202/05

Sygn. akt I UK 202/05 POSTANOWIENIE Dnia 13 stycznia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec w sprawie z odwołania M. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 stycznia 2006 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 18 marca 2005 r., sygn. akt III AUa …/04, odrzuca skargę kasacyjną. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 18 marca 2005 r. Sąd Apelacyjny w K. oddalił apelację M. Z. od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia 29 września 2003 r., którym oddalono odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddziału w R., odmawiającej mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wyrok ten, „na podstawie art. 398 k.p.c.” zaskarżył skargą kasacyjną wnioskodawca, zarzucając mu naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art. 286 k.p.c. i art. 282 k.p.c. przez zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii uzupełniającej biegłego lub przesłuchania go na rozprawie celem wyjaśnienia, na czym polega poprawa stanu zdrowia odwołującego, biorąc pod uwagę, że schorzenie to ma charakter nieodwracalny, a zatem poprawa stanu zdrowia nie może nastąpić, naruszenie 2 art. 227 k.p.c. przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności przyczyn uznania odwołującego za niezdolnego do pracy oraz art. 233 k.p.c. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. Przedstawiając na podstawie „art. 398 § 1 pkt 2 k.p.c.” podstawy kasacyjne skarżący wskazał, iż w sprawie istnieje zagadnienie prawne „wymuszające zajęcie stanowiska przez Sąd Najwyższy, a sprowadzające się do pytania, czy Sąd Apelacyjny słusznie postąpił wydając wyrok w takim stadium postępowania dowodowego, które nie dojrzało do rozstrzygnięcia, albowiem schorzenie słuchu jest chorobą nieodwracalną, a Sąd pominął tę okoliczność i zawierzył opinii biegłego, który stwierdził, że stan zdrowia odwołującego nie czyni do obecnie niezdolnym do pracy, co uzasadnia odmowę do kontynuacji renty”. W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i przyznanie mu prawa do świadczenia rentowego, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub gdy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Konsekwencją wprowadzenia do postępowania kasacyjnego wskazanej wyżej instytucji przedsądu jest nałożenie w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. na skarżącego obowiązku zawarcia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie poprzez przedstawienie skonkretyzowanych okoliczności, uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, który nie jest tożsamy z określonym w pkt 2 powołanego przepisu obowiązkiem przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Wszystkie obowiązki wymienione w art. 3984 § 1 k.p.c. należą do elementów konstruujących skargę kasacyjną i w związku z tym ich niespełnienie skutkuje odrzuceniem skargi bez wzywania do usunięcia braków w tym zakresie. Spełnienie wymogu zawarcia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie należy przy tym rozumieć tak samo, jak istniejącego poprzednio obowiązku przedstawienia okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania, to znaczy jako konieczność wykazania przez skarżącego, iż w konkretnej sprawie występuje przynajmniej jedna z kwalifikowanych okoliczności, określonych w art. 3989 § 1 k.p.c., które nadają instytucji kasacji cechy środka odwoławczego o charakterze nadzwyczajnym. W orzecznictwie, które zachowało swoją aktualność w tym zakresie, przyjmuje się, że wymaganie przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie 3 kasacji nie jest spełnione, jeżeli skarżący wyraźnie ich nie przytacza, choćby dało się je wywieść z uzasadnienia kasacji (por. postanowienie z dnia 9 sierpnia 2001 r. I PZ 45/01 – OSNAPiUS z 2003 r., nr 15, poz. 359) oraz że spełnienie wymagania z art. 3984 § pkt 3 k.p.c. nie może polegać tylko na odwołaniu się do treści uzasadnienia podstaw kasacyjnych, lecz powinno przybrać formę wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący wskaże, jakie występujące w sprawie okoliczności pozwalają zakwalifikować kasację do rozpoznania i jednocześnie uzasadni, dlaczego odpowiadają one ustawowemu katalogowi przesłanek usprawiedliwiających przyjęcie kasacji (por. uchwałę połączonych Izb Cywilnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 2002 r. III CZP 72/02 – OSNP z 2003 r., z. 15, poz. 346). Wywód ten nie może zatem ograniczać się do powtórzenia ustawowej formuły, w jakiej zostały dziś ujęte w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanki mające uzasadniać przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, albowiem samo powtórzenie sformułowań użytych w tym przepisie, bez należytego uzasadnienia odwołującego się do stanu faktycznego sprawy i bez argumentacji prawnej nie wystarczy do uznania, że obowiązek z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. został spełniony i tym samym skutkuje odrzuceniem kasacji (por. postanowienie z dnia 14 lipca 2005 r. III CZ 61/05 – Biul. SN z 2005 r., nr 10, poz. 14). Odnosząc powyższe rozważania do skargi kasacyjnej wnioskodawcy należy uznać, iż nie spełnia ona istotnego wymogu formalnego z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., albowiem nie został w niej w ogóle zawarty wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz z jego uzasadnieniem wskazującym na istnienie przesłanek wniosek ten uzasadniających i zawierającym wyjaśnienie, jakie zagadnienie prawne występuje w sprawie i dlaczego jest ono istotne. Wymogu tego nie spełnia odwołanie się do podstaw kasacyjnych określonych w art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c. (błędnie wskazanym w skardze kasacyjnej jako art. 398 § 1 pkt 2 k.p.c.), albowiem zgodnie z art. 3984 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna – obok oznaczenia orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem zakresu zaskarżenia, przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany – powinna także zawierać wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie. Braki skargi kasacyjnej w zakresie wskazanych wyżej elementów konstrukcyjnych powodują, że skarga jest dotknięta tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym do usuwania braków formalnych skargi kasacyjnej i w związku z tym podlega odrzuceniu bez wzywania do ich uzupełnienia. Skoro wymóg zawarcia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi tej do rozpoznania i jego 4 uzasadnienie ma taką samą wagę i znaczenie jak pozostałe istotne cechy skargi kasacyjnej, to podlega badaniu według kryteriów, przy pomocy których badane są kryteria pozostałe. W konsekwencji brak w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, a także brak odpowiadającego ustawowym wymaganiom uzasadnienia tego wniosku (art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.) są brakami nieusuwalnymi, powodującymi odrzucenie skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c.