I UK 255/15
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2016-07-21
Skład orzekający: Jolanta Frańczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, złożony po wydaniu postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jest spóźniony?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, złożony po wydaniu postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jest spóźniony. Zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c., sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji, a przepis ten ma charakter prekluzyjny wobec strony zastępowanej przez zawodowego pełnomocnika. Pełnomocnik z urzędu powinien złożyć stosowny wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wraz z oświadczeniem, że nie zostały one pokryte w całości ani w części, przed zakończeniem postępowania w danej instancji.Stan faktyczny
Pełnomocnik z urzędu wnioskodawcy złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu po tym, jak Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wniosek został złożony po wydaniu postanowienia kończącego postępowanie w instancji kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, uznając go za spóźniony.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 255/15 POSTANOWIENIE Dnia 21 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Frańczak w sprawie z odwołania J. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziałowi w Ł. z udziałem zainteresowanej E. […] Spółki jawnej "[…]" w likwidacji z siedzibą w Ł. o ustalenie podlegania ubezpieczeniu, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 21 lipca 2016 r., wniosku pełnomocnika ubezpieczonego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, oddala wniosek. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 maja 2016 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej wnioskodawcy J. M. wniesionej od postanowienia Sądu Apelacyjnego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w […] z dnia 7 lipca 2014 r. w sprawie o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym. Pismem z dnia 8 czerwca 2016 r. pełnomocnik z urzędu wnioskodawcy adwokat A.R., na podstawie § 13 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) w związku z doręczeniem mu w dniu 8 czerwca 2016 r. postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wniósł o przyznanie kosztów pomocy
2 prawnej udzielonej z urzędu wnioskodawcy w postępowaniu kasacyjnym. Jednocześnie oświadczył, że koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały pokryte w całości ani w części. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 108 § 1 k.p.c. zdanie pierwsze sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Takim orzeczeniem jest postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Roszczenie o zwrot kosztów procesu (art. 98 § 1 w związku z art. 109 § 1 k.p.c. zdanie pierwsze) wygasa, jeśli strona najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie złoży sądowi spisu kosztów albo nie zgłosi wniosku o przyznanie kosztów według norm przepisanych. Przepis ten ma charakter prekluzyjny wobec strony zastępowanej przez zawodowego pełnomocnika (por. postanowienie Sądu Najwyższego: z dnia 19 marca 1996 r., III CZP 23/96, LEX nr 50559; z dnia 20 maja 2011 r., IV CZ 123/10, LEX nr 1314558) i stosuje się go odpowiednio również w postępowaniu kasacyjnym. Wobec tego pełnomocnik reprezentujący stronę z urzędu stosownie do treści § 19 i 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu winien przed zakończeniem postępowania w danej instancji złożyć stosowny wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wraz z oświadczeniem, że nie zostały on pokryte w całości ani w części. Z tego obowiązku w rozpoznawanej sprawie nie zwalniał pełnomocnika z urzędu zamieszczony w skardze kasacyjnej wniosek o „zasądzenie od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych”. Sumując powyższe, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym złożony po zakończeniu postępowania przed Sądem Najwyższym, jest wnioskiem spóźnionym a nie ulega wątpliwości, że o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej sąd nie orzeka z urzędu
3 (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1996 r., III CZP 23/96, LEX nr 50559). Z tych względów postanowiono jak w sentencji. aw
Powiązane orzeczenia
- II CSK 703/18 2019-09-26Czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, złożony po zakończeniu postępowania kasacyjnego, może zostać uwzględniony?
- I CSK 44/14 2014-12-19Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania, złożony przez pełnomocnika strony reprezentowanej z urzędu, który nie złożył oświadczenia o nieopłaceniu kos…
- I CSK 2039/23 2025-05-14Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, złożony po wydaniu postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jest…
- IV CSK 46/19 2019-10-03Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego z urzędu, zawarty w skardze kasacyjnej, spełnia wymogi formalne do jego uwzględnienia?
- III CSK 307/14 2015-02-17Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do orzekania o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, jeśli wniosek o te koszty został złożony po zakończeniu tego postępowania?
Powołane przepisy
art. 108 § 1 KPCart. 98 § 1art. 109 § 1 KPC§ 13 ust. 4§ 1§ 19
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy