I UK 255/15

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2016-07-21

Skład orzekający: Jolanta Frańczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, złożony po wydaniu postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jest spóźniony?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, złożony po wydaniu postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jest spóźniony. Zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c., sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji, a przepis ten ma charakter prekluzyjny wobec strony zastępowanej przez zawodowego pełnomocnika. Pełnomocnik z urzędu powinien złożyć stosowny wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wraz z oświadczeniem, że nie zostały one pokryte w całości ani w części, przed zakończeniem postępowania w danej instancji.
Stan faktyczny
Pełnomocnik z urzędu wnioskodawcy złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu po tym, jak Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wniosek został złożony po wydaniu postanowienia kończącego postępowanie w instancji kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, uznając go za spóźniony.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I UK 255/15 POSTANOWIENIE Dnia 21 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Frańczak w sprawie z odwołania J. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziałowi w Ł. z udziałem zainteresowanej E. […] Spółki jawnej "[…]" w likwidacji z siedzibą w Ł. o ustalenie podlegania ubezpieczeniu, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 21 lipca 2016 r., wniosku pełnomocnika ubezpieczonego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, oddala wniosek. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 maja 2016 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej wnioskodawcy J. M. wniesionej od postanowienia Sądu Apelacyjnego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w […] z dnia 7 lipca 2014 r. w sprawie o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym. Pismem z dnia 8 czerwca 2016 r. pełnomocnik z urzędu wnioskodawcy adwokat A.R., na podstawie § 13 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) w związku z doręczeniem mu w dniu 8 czerwca 2016 r. postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wniósł o przyznanie kosztów pomocy 2 prawnej udzielonej z urzędu wnioskodawcy w postępowaniu kasacyjnym. Jednocześnie oświadczył, że koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały pokryte w całości ani w części. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 108 § 1 k.p.c. zdanie pierwsze sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Takim orzeczeniem jest postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Roszczenie o zwrot kosztów procesu (art. 98 § 1 w związku z art. 109 § 1 k.p.c. zdanie pierwsze) wygasa, jeśli strona najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie złoży sądowi spisu kosztów albo nie zgłosi wniosku o przyznanie kosztów według norm przepisanych. Przepis ten ma charakter prekluzyjny wobec strony zastępowanej przez zawodowego pełnomocnika (por. postanowienie Sądu Najwyższego: z dnia 19 marca 1996 r., III CZP 23/96, LEX nr 50559; z dnia 20 maja 2011 r., IV CZ 123/10, LEX nr 1314558) i stosuje się go odpowiednio również w postępowaniu kasacyjnym. Wobec tego pełnomocnik reprezentujący stronę z urzędu stosownie do treści § 19 i 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu winien przed zakończeniem postępowania w danej instancji złożyć stosowny wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wraz z oświadczeniem, że nie zostały on pokryte w całości ani w części. Z tego obowiązku w rozpoznawanej sprawie nie zwalniał pełnomocnika z urzędu zamieszczony w skardze kasacyjnej wniosek o „zasądzenie od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych”. Sumując powyższe, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym złożony po zakończeniu postępowania przed Sądem Najwyższym, jest wnioskiem spóźnionym a nie ulega wątpliwości, że o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej sąd nie orzeka z urzędu 3 (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1996 r., III CZP 23/96, LEX nr 50559). Z tych względów postanowiono jak w sentencji. aw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 108 § 1 KPCart. 98 § 1art. 109 § 1 KPC§ 13 ust. 4§ 1§ 19

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy