I UK 26/16
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2016-11-14
Skład orzekający: Piotr Prusinowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy praca na stanowisku kierowcy ciągnika, kombajnu, pojazdu gąsienicowego wykonywana w przedsiębiorstwie innym niż transportowe może stanowić pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 32 ust. 2 ustawy emerytalnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zagadnienie prawne podniesione przez ubezpieczonego nie spełnia przesłanek istotności określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego zostało ono bowiem wyczerpująco i jednolicie wyjaśnione, co oznacza, że nie wymaga dalszego rozwoju ani nie jest kontrowersyjne.Stan faktyczny
Ubezpieczony domagał się przyznania emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, wskazując na okres zatrudnienia od 1 lipca 1977 r. do 30 czerwca 1983 r. na stanowisku kierowcy ciągnika w Spółdzielni Kółek Rolniczych. Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego, uznając, że wykonywane przez niego czynności nie odpowiadały pracy w transporcie i łączności, do której odnosi się rozporządzenie dotyczące pracy w szczególnych warunkach. Sąd drugiej instancji podkreślił, że podział branżowy ma znaczenie prawne, a prace polowe nie mogą być zrównane z czynnościami transportowymi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 26/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 listopada 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Prusinowski w sprawie z odwołania Z. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w Ł. o emeryturę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 listopada 2016 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 2 września 2015 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 22 września 2015 r. oddalił apelację Z. K., wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 28 listopada 2014 r., w którym oddalono odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie przyznania prawa do emerytury. W sprawie ubezpieczony dochodził emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Sporny pozostawał okres zatrudnienia od dnia 1 lipca 1977 r. do dnia 30 czerwca 1983 r. w Spółdzielni Kółek Rolniczych, na stanowisku kierowcy ciągnika. Sąd drugiej instancji ustalił, że wnioskodawca wykonywał prace polowe, a w okresie zimowym prace na zlecenie innych podmiotów, polegające na utrzymaniu dróg. W ocenie Sądu Apelacyjnego, wnioskodawca nie wykazał, aby wykonywane przez niego czynności odpowiadały pracy „w transporcie i łączności”, do których odnosi się dział VIII, załącznika A, do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7
2 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, Sąd odwoławczy uznał, że podział branżowy, którym posługuje się rozporządzenie, ma znaczenie prawne. W rezultacie wykonywanie prac polowych nie może zostać zrównane z czynnościami transportowymi. Podkreślił też, że uwzględnienie okresów zimowych nie pozwoli skomponować wymaganego 15 letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Skargę kasacyjną wywiódł wnioskodawca, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie art. 184 ust. 1 i 2 w związku z art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz w związku z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przez dokonanie ich błędnej wykładni polegającej na przyjęciu, iż praca kierowcy ciągnika wykonywana w innej branży niż transport i łączność, nie stanowi pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu wymienionych przepisów. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ubezpieczony wskazał na zagadnienie prawne, polegające na pytaniu, czy praca na stanowisku kierowcy ciągnika, kombajnu, pojazdu gąsienicowego wykonywana w przedsiębiorstwie innym niż transportowe może stanowić pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 32 ust. 2 ustawy emerytalnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie może zostać przyjęta do rozpoznania. Biorąc pod uwagę funkcje stawiane skardze kasacyjnej, a przede wszystkim zdominowanie jej roli interesem publicznym, przejawiające się w przypadku przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. w dążeniu do wyjaśnienia nowych albo kontrowersyjnych instytucji prawnych, zrozumiałe staje się, że Sąd Najwyższy nie powinien przyjmować do rozpoznania skargi kasacyjnej poddającej pod rozwagę zagadnienie prawne, w sytuacji, gdy zostało ono w orzecznictwie wyczerpująco i
3 jednolicie wyjaśnione. W takim przypadku zagadnienie prawne nie charakteryzuje się „istotnością”, czyli nie jest doniosłe dla praktyki stosowania prawa, jak również nie wypływa na rozwój określonych instytucji prawnych. Powyższa uwaga była potrzebna, gdyż w orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie i jednolicie udzielano odpowiedzi na pytanie postawione przez wnioskodawcę. Aby się o tym przekonać wystarczy zapoznać się z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2016 r., I UK 218/15, nie publ., w którym zebrano i omówiono dotychczasowy dorobek orzeczniczy. Oznacza to, że wobec utrwalonej i zgodnej linii orzeczniczej, wypracowanej przez Sąd Najwęższy, nie zachodzą przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Analizując rozważania Sądu drugiej instancji, można też stwierdzić, że poglądy wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku korespondują z poglądem Sądu Najwyższego. Zakłada on bowiem, że w niektórych i wyjątkowych przypadkach prace polowe traktorzystów, ze względu na podobieństwo ich szkodliwości i uciążliwości dla organizmu, mogą być kwalifikowane jako prace w transporcie, choć formalnie statusu takiego nie posiadają. W rezultacie zgłoszone przez ubezpieczonego zagadnienie prawne nie charakteryzuje się istotnością, a w rezultacie Sąd Najwyższy nie powinien dopuszczać skargi kasacyjnej do rozpoznania merytorycznego. Z przywołanych względów, zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III UK 44/16 2016-10-26Czy praca kierowcy ciągnika siodełkowego i traktorzysty, obejmująca zarówno czynności transportowe, jak i prace polowe, może być kwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieni…
- I UK 323/15 2016-06-07Czy praca kierowcy ciągnika, kombajnu lub pojazdu gąsiennicowego, wykonywana w ramach prac polowych lub wojskowych, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach, nawet…
- I UK 480/15 2016-10-18Czy praca kierowcy ciągnika podczas wykonywania prac polowych może być zakwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a także czy przewóz płodów rolnych jest pracą transportową czy pol…
- I USK 230/21 2021-05-12Czy praca kierowcy ciągnika, polegająca na wykonywaniu prac polowych w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach, mimo że nie jes…
- III UK 109/16 2017-02-22Czy praca kierowcy karetki sanitarnej służącej do transportu krwi, wykonywana także przy użyciu sygnalizacji dźwiękowej i świetlnej, z możliwością niezastosowania się do przepisów o ruchu drogowym, stanowi pracę w szczeg…
Powołane przepisy
art. 184 ust. 1art. 32 ust. 4art. 32 ust. 2art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 4§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy