I UK 301/16

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2017-04-27

Skład orzekający: Beata Gudowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów prawa pracy dotyczących nawiązania stosunku pracy oraz działanie ubezpieczonej nakierowane na uzyskanie tytułu do ubezpieczeń społecznych i świadczeń z ubezpieczenia chorobowego w związku z urodzeniem dziecka, przy jednoczesnym uzyskaniu wysokich świadczeń z ubezpieczenia społecznego w stosunku do opłaconych składek, może stanowić podstawę do odmowy objęcia ubezpieczeniem społecznym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zarzuty organu rentowego dotyczące naruszenia przepisów prawa pracy i prawa ubezpieczeń społecznych, a także oceny dowodów, nie spełniają przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Skarga kasacyjna opierała się na krytyce ustaleń faktycznych i oceny dowodów, co nie jest przedmiotem kontroli kasacyjnej. Wnioskowi o przyjęcie skargi do rozpoznania towarzyszyły niedopuszczalne motywy, gdyż nie wykazywano istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów, nieważności postępowania ani oczywistej zasadności skargi w kontekście prawnym.
Stan faktyczny
Organ rentowy zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego ustalający podleganie ubezpieczeniom społecznym przez B. F. od dnia 1 sierpnia 2013 r. z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę w M. K. M., B. M., G. M., s.c. w K. jako kelnerki. Sąd drugiej instancji zaaprobował ustalenie, że umowa o pracę została zawarta od dnia 1 sierpnia 2013 r. w pełnym wymiarze czasu pracy z wynagrodzeniem 1.600 zł brutto. Skarga kasacyjna organu rentowego zarzucała naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, wskazując na naruszenie przepisów kodeksu pracy dotyczących nawiązania stosunku pracy oraz działanie ubezpieczonej nakierowane na uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego w związku z urodzeniem dziecka.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej organu rentowego do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I UK 301/16 POSTANOWIENIE Dnia 27 kwietnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z odwołania B. F., B. M., G. M., K. M., przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C. o podleganie ubezpieczeniom społecznym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 27 kwietnia 2017 r., skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 lutego 2016 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 10 lutego 2016 r. Sąd Apelacyjny w (…), Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w C. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 19 grudnia 2014 r., którym zmieniono decyzję organu rentowego i ustalono podleganie przez B. F. ubezpieczeniom społecznym od dnia 1 sierpnia 2013 r. z tytułu zatrudnienia w M. K. M., B. M., G. M., s.c. w K.. Sąd drugiej instancji zaaprobował ustalenie Sądu pierwszej instancji co do wykonywania przez ubezpieczoną umowy o pracę zawartej z odwołującym się płatnikiem składek od dnia 1 sierpnia 2013 r. w charakterze kelnerki w pełnym wymiarze czasu pracy w miejscowości K., z wynagrodzeniem miesięcznym 1.600 zł brutto, w związku z czym została objęta ubezpieczeniami społecznymi począwszy od dnia 1 sierpnia 2013 r. na podstawie zgłoszenia dokonanego przez płatnika w dniu 7 sierpnia 2013 r. 2 Skarga kasacyjna organu rentowego została oparta na podstawie naruszenia prawa materialnego - art. 6 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.) przez uznanie zawartej umowy o pracę za tytułu do ubezpieczeń społecznych i niezastosowanie w sprawie art. 58 § 2 k.c. i art. 83 k.c. oraz art. 5 k.c. mimo stwierdzonego rażącego naruszenia przepisów kodeksu pracy dotyczących nawiązania stosunku pracy (art. 178 § 1, 229 i 2373 k.p.) oraz mimo działania ubezpieczonej nakierowanego na uzyskanie tytułu do ubezpieczeń społecznych i osiągnięcie wysokich świadczeń z ubezpieczenia chorobowego w związku z urodzeniem dziecka oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 233 k.p.c., przez niedokonanie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego z punktu widzenia zasad współżycia społecznego a w szczególności nieuwzględnienie interesu publicznego i zasady solidarności ubezpieczonych na gruncie prawa ubezpieczeń społecznych. Skarżący organ rentowy wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jako oczywiście uzasadnionej. Podał, że przepisy prawa ubezpieczeń społecznych odnoszą wysokość składek do wypłaconego wynagrodzenia i w rzeczywistości odwołują się do takiego przełożenia pracy i uzyskanego za nią wynagrodzenia na składkę, które pozostaje w harmonii z poczuciem sprawiedliwości w korzystaniu ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego zarówno w zakresie zgodności z prawem, jak i zasadami współżycia społecznego. Stwierdził, że „Zawieranie umowy o pracę w ciąży z naruszeniem podstawowych obowiązków wynikających z prawa pracy np. brak wstępnego orzeczenia o zdolności do pracy, czy też nieprzeprowadzenie wstępnego szkolenia bhp, pozostawanie w stosunku pracy i wykonywanie umowy o pracę przez krótki okres czasu przed porodem jako celowe działanie, zmierzające i faktycznie powodujące osiągnięcie wysokich świadczeń z ubezpieczenia społecznego w związku z porodem przez znacznie dłuższy czas niż okres opłacania składek, nie powinny być akceptowane na gruncie systemowych, aksjologicznych i moralnych wartości oraz zasad prawa ubezpieczeń społecznych, ale powinny być kwestionowane jako niezasługujące na ochronę, gdyż sądy nie mogą i nie powinny być bezsilne wobec praktyk ewidentnie instrumentalnego 3 nadużywania prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Nie jest możliwe, mając na uwadze doświadczenie społeczne, życiowe, zasady logicznego myślenia aby kobieta w ciąży mogła wykonywać umówioną pracę przez 10 do 12 godzin. Tymczasem w niniejszej sprawie ubezpieczona uzyskała tytuł do ubezpieczeń społecznych działaniami naruszającymi podstawowe zasady prawa pracy wynikające z art. 178 § 1, art. 229, art. 2373 kodeksu pracy. W szczególności powinien być respektowany na gruncie prawa ubezpieczeń społecznych interes publiczny i zasada solidarności ubezpieczonych, które w niniejszej sprawie nie znalazła wystarczającej ochrony. W zaskarżonym wyroku powyższe zasady nie znalazły odzwierciedlenia skoro wysokość uzyskanych przez Ubezpieczoną świadczeń z ubezpieczenia społecznego jest wyższa od sumy opłaconych składek o około 1300% (wyliczenie w załączniku do skargi). Okoliczności te wskazują na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Każda z przyczyn wniesienia skargi kasacyjnej, także ta, w której skarżący powołuje się na oczywistą zasadność jej podstaw, musi być powiązana z ustalonym w sprawie stanem faktycznym (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2002 r., III CZP 76/01, niepubl. i postanowienia z dnia 9 lipca 2009 r., II PZP 3/09, niepubl., z dnia 9 kwietnia 2008 r., II PZP 5/08, OSNP 2009 nr 15-16, poz. 203, z dnia 17 stycznia 2003 r., III CZP 82/02, niepubl. oraz z dnia 4 kwietnia 2013 r., III UK 98/12, niepubl.). Sformułowane przez skarżącego uzasadnienie przyczyn kasacyjnych nawiązuje tymczasem do wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej kontrowersji dotyczących dokonanych w sprawie ustaleń, zbudowanej na krytyce oceny dowodów. Te kwestie nie stanowią przedmiotu kontroli kasacyjnej, w związku z czym wnioskowi o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania 4 towarzyszą niedopuszczalne motywy (art. 3983 § 3 oraz art. 39813 § 2 k.p.c.). Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 6 ust. 1art. 86 ust. 1art. 58 § 2 KCart. 83 KCart. 5 KCart. 178 § 1art. 233 KPCart. 229art. 2373art. 3989 § 1 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy