I UK 319/18

Sygn. akt I UK 319/18 POSTANOWIENIE Dnia 12 września 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Frańczak w sprawie z odwołania K. H. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C. o podleganie ubezpieczeniom społecznym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 12 września 2019 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od odwołującej się K. H. na rzecz organu rentowego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. wyrokiem z dnia 27 lutego 2018 r. oddalił apelację odwołującej się K. H. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 marca 2017 r., oddalającego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. z dnia 18 grudnia 2015 r. stwierdzającej, że odwołująca się nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia 1 lipca 2015 r. 2 W wyrokach Sądów meriti przyjęto, że działania podjęte przez odwołującą się w ramach zarejestrowanej pozarolniczej działalności gospodarczej (produkcja artykułów piśmiennych), tj. zakup w jednym miesiącu środków piśmienniczych, urządzeń elektronicznych, zawarcie umowy o obsługę księgową, zatrudnienie koleżanki B. H. na 1/4 etatu (a następnie na umowę zlecenia), nie świadczą o prowadzeniu przez nią działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 2168). Zestawienie uzyskanego przychodu (za sierpień i wrzesień 2015 r. - 542,40 zł, a za okres czterech miesięcy - 949,20 zł) z kwotą zadeklarowanych składek od podstawy 9.887,5 zł, nie było działaniem opłacalnym ani racjonalnym z punktu widzenia reguł obrotu gospodarczego. Odwołująca się nie wykazała, aby miała zamiar prowadzić i by rzeczywiście wykonywała od dnia 1 lipca 2015 r. działalność gospodarczą na skalę zapewniającą uzyskiwanie przychodów uzasadniających opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne w deklarowanej wysokości. Formalne rozpoczęcie działalności gospodarczej w 14 tygodniu ciąży, zgłoszenie się z tego tytułu do ubezpieczeń i ustalenie maksymalnej podstawy wymiaru składek miało wyłącznie na celu obejście przepisów o ubezpieczeniach społecznych celem uzyskania świadczeń z ubezpieczenia chorobowego związanych z macierzyństwem, kosztem innych uczestników tego systemu, co narusza zasady współżycia społecznego, przez co działania te są nieważne w myśl art. 58 k.c. W konsekwencji odwołująca się nie podlega ubezpieczeniom społecznym przewidzianym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 300 ze zm., dalej jako ustawa systemowa). Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego wniosła odwołująca się, zaskarżając ten wyrok w całości. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenia co do istoty sprawy przez zmianę zaskarżonego wyroku w całości oraz zmianę zaskarżonej decyzji w całości przez stwierdzenie, że jako osoba prowadząca działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu oraz dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu od dnia 1 lipca 2015 r., a także zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, względnie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i 3 przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego Sądowi Apelacyjnemu. Skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz z ostrożności procesowej o nieobciążanie jej kosztami zastępstwa procesowego. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 8 ust. 6 pkt 1, art. 11 ust. 2, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 4 i art. 14 ust. 1 i 1a ustawy systemowej, przez niewłaściwe zastosowanie i nieuzasadnione przyjęcie, że skarżąca nie prowadziła pozarolniczej działalności gospodarczej, a tym samym nie podlega ubezpieczeniom społecznym, podczas gdy prowadzona działalność obejmowała faktycznie wykonywanie czynności należących do zakresu działalności gospodarczej, a także czynności zmierzających do zaistnienia takich czynności, a zatem podlegała ona obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym; 2) art. 13 pkt 4 ustawy systemowej, przez niezastosowanie w związku z przyjęciem, że skarżąca faktycznie nie prowadziła działalności gospodarczej co było wynikiem obalenia wynikającego z tego przepisu domniemania faktycznego, że osoba wpisana do ewidencji jest traktowana jako prowadząca taką działalność, a to na podstawie stwierdzenia, iż skarżąca wykonywała swoje prace na rzecz znajomych, osiągała małe przychody (straty) i zadeklarowała wysoką podstawę wymiaru składki, gdy tymczasem twierdzenia te świadczą właśnie, że działalność była prowadzona, a jej ryzyko ponosiła skarżąca; 3) art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przez niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do uznania, że czynności wykonywane przez skarżącą nie spełniają cech definiujących prowadzenie działalności, a to charakteru zawodowości (stałości), podejmowania działań w sposób powtarzalny oraz podporządkowany zasadzie racjonalnego gospodarowania, a także uczestnictwa w obrocie gospodarczym w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy wykazuje, że działalność skarżącej spełniała kryteria działalności gospodarczej; 4) art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przez błędną wykładnię i ustalenie, że kryteria odnoszące się do ustalenia faktycznego prowadzenia działalności dotyczą także takich kwestii, jak ilość i rodzaj klientów, podejmowanie określonego rodzaju zabiegów reklamowych, posiadanie materiałów biurowych, piśmienniczych lub elektronicznych, w tym częstotliwość ich zakupu, rodzaj finansowania 4 działalności gospodarczej, w tym niekorzystnie ocenianego zewnętrznego finansowania w postaci kredytu bankowego, oceny konkurencyjności w branży przez Urząd Pracy, a także zatrudniania do pracy osób, z którymi utrzymuje się kontakty towarzyskie, jednocześnie pominięcie przez Sąd okoliczności, które przyczyniły się do prowadzenia działalności w ten określony sposób przez skarżącą, w sytuacji, gdy prowadzenie działalności ocenia się pod kątem, czy ma charakter zarobkowy, zorganizowany i ciągły; 5) art. 2a ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy systemowej, przez błędną wykładnię i uznanie, że skarżąca mając świadomość, iż jest w ciąży w momencie rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej, nie miała zamiaru jej prowadzenia w sposób zarobkowy, zorganizowany i ciągły, podczas gdy zaczęła działalność w lipcu 2015 r. i przez pierwsze 3 miesiące nie korzystała ze zwolnienia lekarskiego, a dopiero od dnia 5 października 2015 r. była niezdolna do pracy i zgłosiła roszczenie o wypłatę zasiłku chorobowego, a po drugie, nie ma normy szczególnej, która skierowana jest do kobiet w ciąży i z tej przyczyny podważałaby ich zamiar prowadzenia działalności gospodarczej, a ponadto przepisy zakazują nierównego traktowania ze względu na płeć; 6) art. 58 § 2 k.c., przez błędną wykładnię i stwierdzenie, że podejmowane przez skarżącą działania, polegające na zgłoszeniu prowadzenia działalności gospodarczej, zmierzały do osiągnięcia nieuzasadnionych świadczeń z systemu ubezpieczeń społecznych kosztem innych ubezpieczonych, podczas gdy skarżąca zgłaszając się do ubezpieczeń społecznych nawet z wysoką podstawą wymiaru składek i w okresie ciąży, w świetle podejmowanych przez nią czynności nie postąpiła niezgodnie z prawem lub z zasadami współżycia społecznego. W skardze kasacyjnej zarzucono też naruszenie przepisów postępowania - art. 217 § 2 k.p.c. w związku z art. 227 k.p.c. i w związku z art. 236 k.p.c. oraz w związku z art. 391 k.p.c., art. 378 § 1 k.p.c. i art. 382 k.p.c., polegające na przyjęciu przez Sąd Apelacyjny za własne ustaleń faktycznych Sądu pierwszej instancji bez jakichkolwiek merytorycznych rozważań w tej kwestii, w sytuacji gdy poczynienie ustaleń faktycznych odbyło się bez przeprowadzenia w sposób właściwy postępowania dowodowego, ponieważ do części wniosków dowodowych Sąd Okręgowy ustosunkował się w sposób nie do końca jasny lub że niektórych dowodów nie wzięto w ogóle pod uwagę, a to z uwagi na fakt, iż podczas rozprawy 5 w dniu 5 grudnia 2016 r., mimo wyraźnego przypomnienie przez pełnomocnika skarżącej o szeregu wniosków dowodowych do tej pory nierozpoznanych Sąd ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia „jak są to sąd je dopuszcza”, co nawet nie znajduje odzwierciedlenia w zapisie w protokole skróconym rozprawy, bowiem zawiera on jedynie zapis o dopuszczeniu dowodu z akt organu rentowego, czyniąc w ten sposób swoje ustalenia, w stosownej części zupełnie dowolnymi, co nadto skutkowało tym, że zarzuty apelacyjne nie zostały rozpoznane. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca powołała się na potrzebę wykładni: 1) art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w zakresie dotyczącym możliwości oceny faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej pod kątem takich kwestii, jak ilość i rodzaj klientów, podejmowanie zabiegów reklamowych, posiadanie materiałów biurowych, piśmienniczych lub elektronicznych, w tym częstotliwość ich zakupu, rodzaj finansowania działalności gospodarczej, w tym niekorzystnie ocenianego zewnętrznego finansowania w postaci kredytu bankowego, ocena konkurencyjności w branży przez Urząd Pracy, w razie odmowy przyznania dofinansowania, a także zatrudnianie do pracy osób, z którymi utrzymuje się kontakty towarzyskie; 2) art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej co do przyjęcia, że dla uznania, iż prowadzenie działalności gospodarczej jest zgodne z zasadą racjonalnego gospodarowania konieczne jest zadeklarowanie podstawy wymiaru składek adekwatnej do faktycznie uzyskiwanego dochodu; 3) art. 13 ust. 4 ustawy systemowej co do tego czy możliwe jest skuteczne obalenie wynikającego z tego przepisu domniemania faktycznego, że osoba wpisana do ewidencji, która nie zgłosiła zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, jest traktowana jako prowadząca taką działalność, na podstawie stwierdzenia, że wykonywała ona swoje prace na rzecz znajomych, osiągała małe przychody lub nawet notowała straty i zadeklarowała wysoką podstawę wymiaru. Ponadto w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, a mianowicie, czy organ rentowy może na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1, art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 11 ust. 2, art. 12. ust. 1, art. 13 pkt 4 ustawy systemowej oraz art. 58 § 2 k.c. kwestionować faktyczne prowadzenie przez osobę (zwłaszcza kobietę w ciąży) działalności gospodarczej z powodu zadeklarowania zbyt wysokiej 6 podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i czy takie działanie organu ubezpieczeń społecznych nie jest sprzeczne z podstawową zasadą współżycia społecznego, jaką jest ochrona kobiet w ciąży? Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wniosek o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej został oparty na przesłance występowania w sprawie istotnego zagadnienie prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) oraz potrzebie wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżąca wykazała istnienie tych przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania. Za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uznaje się zagadnienie dotychczas niewyjaśnione i nierozwiązane w orzecznictwie, a więc cechujące się nowością, którego rozstrzygnięcie może sprzyjać rozwojowi prawa. W utrwalonym orzecznictwie przyjmuje się, że powołanie się na tę okoliczność wymaga, obok sformułowania tego zagadnienia, także przytoczenia związanych z nim konkretnych przepisów prawnych, wskazania, dlaczego jest ono istotne oraz przedstawienia argumentacji wskazującej na rozbieżne oceny prawne (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002 nr 1, poz. 11; z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004 nr 7-8, s. 51; z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, LEX nr 180841). W sytuacji, gdy podstawą wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania jest potrzeba wykładni przepisów prawa, konieczne jest określenie, które przepisy wymagają wykładni Sądu Najwyższego, ze wskazaniem, na czym polegają związane z tym poważne wątpliwości, lub z przedstawieniem rozbieżności w orzecznictwie sądów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, Biuletyn SN 2002 nr 7, 7 s. 10). Wypada również dodać, że podobnie jak w przypadku gdy podstawą wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest występujące w sprawie zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), potrzeba wykładni nie zachodzi, jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii tego zagadnienia prawnego lub wykładni przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, brak nadto okoliczności uzasadniających zmianę tego poglądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP – wkładka 2003 nr 13, poz. 5). Wobec wskazywanych w skardze kasacyjnej zagadnień prawnych i potrzeby wykładni wymienionych przepisów, należy stwierdzić, że kwestie powoływane w ramach obu tych przesłanek przedsądu w istocie sprowadzają się do odmiennej oceny ustaleń faktycznych sprawy przez skarżącą, ale przede wszystkim były już przedmiotem wypowiedzi orzecznictwa i nie mają waloru nowości. Wbrew twierdzeniom skargi nie istnieje potrzeba wykładni art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zarówno co do kryteriów badania rzeczywistego wykonywania działalności gospodarczej, o której mowa w tym przepisie, jak i co do odniesienia zasady racjonalnego gospodarowania do relacji między wysokością zadeklarowanej podstawy wymiaru składek a faktycznie uzyskiwanym przychodem, ponieważ w obu tych kwestiach Sąd Najwyższy wielokrotnie zajmował już stanowisko. Stosownie do utrwalonego orzecznictwa, zawarta w art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej definicja legalna pojęcia działalności gospodarczej stanowi, że aby można było o niej mówić muszą zostać spełnione kumulatywnie wszystkie przesłanki wymienione w tym przepisie, mianowicie zarobkowy charakter prowadzonej działalności, zorganizowany charakter, ciągłość wykonywania działalności (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2017 r., II UK 98/16, LEX nr 2307127; z dnia 13 września 2016 r., I UK 455/15, LEX nr 2122404 i powołane tam orzeczenia). W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że działalnością gospodarczą jest działalność wskazująca zawodowy, czyli stały charakter, w tym powtarzalność podejmowanych działań, podporządkowanie regułom zysku i opłacalności (lub zasadzie racjonalnego gospodarowania) oraz uczestnictwo w działalności gospodarczej (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1991 r., III CZP 117/91, OSNCP 1992 8 nr 5, poz. 65 oraz z dnia 23 lutego 2005 r., III CZP 88/04, OSNC nr 1, poz. 5, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2005 r., FSK 2643/04, LEX nr 153881). Wobec tego nie stanowi działalności gospodarczej działalność wykonywana okresowo i sporadycznie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 1991 r., II SA 898/90, ONSA 1992 nr 3-4, poz. 58 oraz z dnia 17 września 1997 r., II SA/Wa 1089/96, Pr. Gosp. 1998 nr 1, s. 32), a także jeśli nie jest ona prowadzona w celu osiągnięcia dochodu (zarobku) rozumianego jako nadwyżka przychodów nad poniesionymi kosztami. Określenie celu zarobkowego ma wymiar subiektywny i mieści się w sferze zamiaru danego podmiotu. W wyroku z dnia 10 maja 2017 r., I UK 184/16 (LEX nr 2305920), Sąd Najwyższy zaakcentował w kontekście ciąży osoby prowadzącej działalność gospodarczą, że dla zakwalifikowania danej działalności jako działalności gospodarczej istotne znaczenie ma jej ciągłość i zarobkowy charakter. Ciągłość w działalności gospodarczej ma dwa aspekty. Pierwszy to powtarzalność czynności, pozwalająca na odróżnienie działalności gospodarczej od jednostkowej umowy o dzieło lub zlecenia albo umowy o świadczenie usługi, które same w sobie nie składają się jeszcze na działalność gospodarczą, zaś drugi aspekt, wynikający zresztą z pierwszego, to zamiar niekrótkiego prowadzenia działalności gospodarczej. Stan ciąży sam w sobie nie wyklucza ciągłości podjętej działalności, natomiast braku podstawowej cechy ciągłości działalności gospodarczej można dopatrzeć się w przypadku, gdy od początku wysoce wątpliwe będzie rozpoczęcie i prowadzenie działalności, a tę wątpliwość można wywieść ze stanu zdrowia osoby zgłaszającej się do ubezpieczenia społecznego, a przede wszystkim jej świadomości co do niemożliwości prowadzenia działalności. Wobec przytoczonych wyżej wypowiedzi orzecznictwa, o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej przesądzać będą takie kryteria jak jej prowadzenie w sposób ciągły, zorganizowany i zarobkowy, a nie wymienione przez skarżącą kryteria np. ilość i rodzaj klientów, posiadanie materiałów biurowych itp., które zresztą nie były same w sobie brane pod uwagę przez Sądy orzekające w sprawie przy ocenie, czy skarżąca rzeczywiście prowadziła zarejestrowaną działalność gospodarczą, a jedynie na podstawie tych działań, obserwowanych na przestrzeni spornego okresu, 9 Sądy ustalały, czy sporna działalność cechowała się zarobkowym, zorganizowanym charakterem i ciągłością jej wykonywania. Również w drugim aspekcie dotyczącym art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej stanowisko judykatury jest już utrwalone i wynika z niego, że określenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie na najwyższym poziomie w oderwaniu od zasady racjonalnego gospodarowania, w zasadzie przeczy zamiarowi osiągania zysku z tej działalności. W wyroku z dnia 13 września 2016 r., I UK 455/15 (LEX nr 2122404), Sąd Najwyższy stwierdził, że wprawdzie generowanie strat przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą (zamiast spodziewanych zysków), z uwagi na koszty działalności przewyższające dochód, nie przekreśla jej zarobkowego charakteru, ale inaczej należy ocenić sytuację, w której od początku wymiernym, stałym i założonym z góry kosztem, nieznajdującym pokrycia w przewidywanych zyskach, staje się opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne w maksymalnej wysokości. Takie multiplikowanie kosztów prowadzonej działalności, nieuzasadnione jest przecież potrzebą inwestowania w podjęte przedsięwzięcie celem jego perspektywicznego rozwoju. Wszystko to może prowadzić do wniosku, że z założenia wynik finansowy prowadzonej działalności jest nieistotny, a to już daje podstawę do przyjęcia intencji ubezpieczonego nie tyle podjęcia i wykonywania zarobkowej działalności gospodarczej, lecz włączenia do systemu ubezpieczeń społecznych w celu uzyskania wysokich świadczeń (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 20 lutego 2018 r., II UK 711/16, LEX nr 2459704; z dnia 5 października 2017 r., I UK 395/16, LEX nr 2400313). Z kolei odnośnie do kwestii dotyczącej wpisu do ewidencji, który rodzi domniemanie faktyczne prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie tego wpisu od dnia zarejestrowania aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 października 2011 r., II UK 51/11 (LEX nr 1227548), orzekł, że domniemanie to ma jedynie znaczenie dowodowe i może być obalone. Oznacza to, że okres prowadzenia działalności gospodarczej wynikającej z wpisu do ewidencji może być korygowany, przez wykazanie, że działalność gospodarcza w ogóle nie została podjęta, albo działalność gospodarcza została zakończona wskutek zaprzestania jej wykonywania. Zatem kwestie związane z formalnym zarejestrowaniem i wyrejestrowaniem działalności gospodarczej mają znaczenie 10 wyłącznie w sferze dowodowej, nie przesądzają natomiast same w sobie o podleganiu obowiązkowi ubezpieczeń społecznych. Natomiast podstawą do powstania obowiązku ubezpieczenia w oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej jest faktyczne wykonywanie działalności pozarolniczej (art. 13 pkt 4 tej ustawy), w tym gospodarczej, co oznacza, że wykonywanie tej działalności, to rzeczywista działalność zarobkowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 25 listopada 2005 r., I UK 80/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 309; z dnia 14 września 2007 r., III UK 35/07, LEX nr 483284; z dnia 18 lutego 2009 r., II UK 207/08, LEX nr 736738; z dnia 19 lutego 2009 r., II UK 215/08, LEX nr 736739; z dnia 19 lutego 2010 r., II UK 186/09, LEX nr 590235; z dnia 22 lutego 2010 r., I UK 240/09, LEX nr 585723; z dnia 18 listopada 2011 r., I UK 156/11, LEX nr 1102533). Podobnie rzecz się ma z przedstawionym w skardze zagadnieniem prawnym dotyczącym dopuszczalności kwestionowania przez organ rentowy faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej z powodu zadeklarowania zbyt wysokiej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. W orzecznictwie wielokrotnie już podkreślano, że jeżeli działalność gospodarcza jest rozpoczynana i główną intencją jej zgłoszenia i prowadzenia jest wskazanie od razu wysokiej podstawy wymiaru składek z zamiarem uzyskania wysokich świadczeń, choć uzyskiwany przychód z działalności jest znacznie niższy niż składki na ubezpieczenia i już tylko z tej przyczyny koszty działalności są znacznie wyższe niż przychody, to wówczas już tylko to może świadczyć o instrumentalnym działaniu w celu zdobycia świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Tymczasem ubezpieczenie społeczne nie jest celem głównym działalności gospodarczej. Celem tym jest zarobek, czyli dochód pokrywający w pełni koszty działalności, w tym ubezpieczenia społecznego, a ponadto wystarczający na utrzymanie i rozwój przedsiębiorcy. Organ rentowy ma prawo do kontroli samego tytułu i w konsekwencji również podstawy składek w sytuacji początkowego zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego nieuzasadnionej dysproporcji przychodu i zgłaszanej podstawy składek - art. 83 ust. 1 ustawy systemowej. Może zakwestionować sam tytuł albo samą podstawę wymiaru składek. Podstawa wymiaru składek osoby rozpoczynającej działalność gospodarczą może być weryfikowana przez organ 11 rentowy (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 17 października 2018 r., II UK 302/17, LEX nr 2583085; z dnia 28 listopada 2017 r., III UK 273/16, LEX nr 2434685; z dnia 6 kwietnia 2017 r., III UK 102/16, LEX nr 2307123; z dnia 4 listopada 2015 r., II UK 437/14, LEX nr 1954231; z dnia 8 października 2015 r., I UK 453/14, LEX nr 1917365). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, orzekając o kosztach postępowania kasacyjnego po myśli art. 98 § 1 k.p.c. l.n