I UK 35/19
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2019-12-12
Skład orzekający: Beata Gudowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, której przyznano stypendium szkoleniowe i zostało ono postawione do jej dyspozycji, ale którego faktycznie nie odebrała, może być uznana za osobę „pobierającą stypendium” w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzi potrzeba wykładni przepisu art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 11 lipca 2017 r., I UK 296/16) jednoznacznie stwierdziło, że osobą pobierającą stypendium w rozumieniu tego przepisu jest osoba, której świadczenie zostało przyznane i postawione do jej dyspozycji, niezależnie od tego, czy faktycznie je odebrała.Stan faktyczny
Ubezpieczony odwołał się od decyzji KRUS stwierdzających ustanie ubezpieczeń społecznych rolników. Powodem było zgłoszenie go do ubezpieczeń przez Powiatowy Urząd Pracy jako osoby pobierającej stypendium w okresie szkolenia zawodowego. Ubezpieczony twierdził, że nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników, ponieważ nie podlegał innemu ubezpieczeniu społecznemu przez wymagany okres. Skarżący kwestionował fakt pobierania stypendium, wskazując, że nigdy nie odebrał środków finansowych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 35/19 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z odwołania A. U. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o ustalenie ubezpieczenia rolniczego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 12 grudnia 2019 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 19 września 2018 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację A. U. od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 19 lipca 2017 r., oddalającego jego odwołania od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 23 grudnia 2013 r., stwierdzających ustanie ubezpieczeń wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz emerytalno-rentowego w okresie od dnia 19 do dnia 23 września 2011 r. Zauważono, że w tym czasie ubezpieczony został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych przez Powiatowy Urząd Pracy Nr (…) w Ł. jako osoba pobierająca stypendium w okresie odbywania szkolenia zawodowego dorosłych. Fakt ten miał istotny wpływ na możliwość kontynuacji ubezpieczenia społecznego rolników w okresie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej powodując ustalenie, że przed rozpoczęciem pozarolniczej działalności ubezpieczony nie podlegał ubezpieczeniu z mocy ustawy
2 nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata. Sądy zastosowały art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 1 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst: Dz.U. 2019 r., poz. 299 ze zm.), stanowiące o podleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników tylko przez rolnika niepodlegającego innemu ubezpieczeniu społecznemu. Skarga kasacyjna ubezpieczonego została oparta na podstawie naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 300 ze zm.) w sytuacji, w której nie był osobą pobierającą stypendium, w rozumieniu tego przepisu, „ponieważ nigdy nie pobrał, ani nie otrzymał środków z tego stypendium”. W skardze zarzucono także obrazę art. 30 oraz 31 ust 2 i ust 3 Konstytucji przez zastosowanie art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w sposób ograniczający wolność ubezpieczonego do świadomego kształtowania swojej sytuacji prawnej w taki sposób, by móc zapobiec wystąpieniu przesłanek powstania obowiązku podlegania określonemu reżimowi ubezpieczenia społecznego. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazuje na przyczynę opisaną jako „istnienie potrzeby wykładni przepisu prawnego budzącego poważne wątpliwości, która rozstrzygnie czy osoba, wobec której wydano decyzję o przyznaniu stypendium szkoleniowego, a która owego stypendium nigdy nie odebrała może być uznana, w rozumieniu art.6 ust 1 pkt 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, za osobę „pobierającą (...) stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych na które została skierowana przez powiatowy urząd pracy”, ze wskazaniem, że dotychczas to zagadnienie było tylko raz przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego w sprawie I UK 296/16, którego argumentację powielił Sąd Apelacyjny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywo-
3 łujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Zważywszy, że skarżący powołał się na przyczynę kasacyjną ujętą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., należy stwierdzić, iż nie zachodzi potrzeba wykładni wskazanego przez skarżącego przepisu. Kwestia podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu społecznemu na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych została rozstrzygnięta przez Sąd Najwyższy powoływanym przez skarżącego wyrokiem z dnia 11 lipca 2017 r., I UK 296/16, w którym – oddalając skargę kasacyjną A. U. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 3 lutego 2016 r., III AUa […] - stwierdzono, że osobą pobierającą w okresie odbywania szkolenia, na które została skierowana przez powiatowy urząd pracy w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest osoba, której świadczenie zostało przyznane i postawione do jej dyspozycji (wydane), niezależnie od tego, czy uprawniony faktycznie je uzyskał (pobrał, odebrał, przyjął). W tym stanie rzeczy, z braku przyczyny wymienionej w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III UK 129/14 2015-01-20Czy podleganie ubezpieczeniu społecznemu z tytułu pobierania stypendium w okresie stażu, na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wyłącza rolnika z rolniczego ubezpieczenia społecznego i wpływa na możliwoś…
- I UK 296/16/1 2017-07-11Czy osoba, której przyznano stypendium szkoleniowe i która została skierowana na szkolenie przez powiatowy urząd pracy, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w powszechnym systemie ubezpieczeń społecznych, nawet…
- III UK 86/16 2016-12-13Czy osoba podlegająca ubezpieczeniu społecznemu rolników, która uczestniczy w szkoleniu dla bezrobotnych i otrzymuje z tego tytułu stypendium, co skutkuje zgłoszeniem do ubezpieczenia w ZUS, zostaje automatycznie wyłączo…
- I USK 507/21 2022-09-13Czy organ rentowy prawidłowo stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników, jeśli ubezpieczony pobierał stypendium w okresie odbywania szkolenia, a pouczenie organu o skutkach podjęcia pozarolniczej działalności…
- I USK 18/22 2022-12-20Czy osoba podlegająca ubezpieczeniu społecznemu rolników może nadal podlegać temu ubezpieczeniu, jeśli jednocześnie podlega ubezpieczeniu powszechnemu z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę lub umowy zlecenia, a jej doch…
Powołane przepisy
art. 7 ust. 1art. 16 ust. 1art. 6 ust. 1art. 30art.6 ust 1art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 2§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy