I UK 353/19
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2020-10-21
Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na rzekomym istotnym zagadnieniu prawnym dotyczącym interpretacji art. 8 ust. 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, spełnia wymogi formalne przewidziane w art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wniosek nie przedstawił zasadnej podstawy przedsądu. Wskazano, że skarżący odwołał się do istotnego zagadnienia prawnego, jednak takie zagadnienie nie zostało sformułowane, a sama kwestia wykładni i stosowania prawa nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. Ponadto, wskazano, że regulacja z art. 8 ust. 2 i 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ma ustalone orzecznictwo i piśmiennictwo, a jej wykładnia nie budzi wątpliwości, a kwestia potencjalnej dyskryminacji należy do sfery tworzenia prawa, a nie jego sądowej wykładni.Stan faktyczny
A.S. odwołała się od decyzji ZUS stwierdzającej, że jej mąż M.S. nie podlegał ubezpieczeniom społecznym jako pracownik w jej firmie, a podlegał jako współpracownik przy pozarolniczej działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy i Apelacyjny oddaliły jej odwołanie i apelację. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na istotne zagadnienie prawne dotyczące interpretacji art. 8 ust. 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od A.S. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. zwrot kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 353/19 POSTANOWIENIE Dnia 21 października 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z odwołania A.S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddziałowi w Ł. z udziałem zainteresowanego M.S. o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym i wysokość podstawy wymiaru składek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 21 października 2020 r., skargi kasacyjnej płatnika składek od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]. z dnia 11 marca 2019 r., sygn. akt III AUa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od A.S. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w […]. wyrokiem z 11 marca 2019 r. oddalił apelację skarżącej A.S. od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z 14 marca 2018 r., który oddalił jej odwołanie od decyzji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. z 25 października 2017 r., stwierdzającej, że M.S. nie podlega w okresie od 15 grudnia 2008 r. do 30 listopada 2016 r. obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako pracownik u płatnika składek A.S., a podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w okresie do 15 grudnia 2008 r. do 19 czerwca 2014
2 r., od 24 grudnia 2015 r. do 30 listopada 2016 r. z tytułu współpracy przy prowadzonej przez A.S. pozarolniczej działalności gospodarczej. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na istotne zagadnienie prawne – art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. W uzasadnieniu wniosku podano, że wątpliwości prawne budzi w szczególności interpretacja treści art. 8 ust. 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, „zgodnie z którym małżonkowi zatrudnionemu w charakterze instruktora nauki jazdy w firmie prowadzonej przez jego żonę odmawia się prawa do objęcia tytułem do ubezpieczeń z tytułu zatrudnienia na umowie o pracę, podczas gdy pracującej w analogiczny sposób obcej osobie, będącej np. konkubentem, uprawnienie takie przysługuje”. Pomijając „fakt ww. dyskryminacji w uprawnieniach do objęcia tytułem ubezpieczeń społecznych, podkreślić należy sądy dokonują niewłaściwej subsumcji stanów faktycznych do kryteriów wskazanych w art. 8 ust. 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych”. Pozwany wniósł o nieprzyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie kosztów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony. Skarżący odwołuje się do istotnego zagadnienia prawnego, jednak takie zagadnienie nie zostało nawet sformułowane. Wymagałoby też odpowiedniej analizy przepisów, orzecznictwa a nawet doktryny, po której to wpierw sam skarżący mógłby stwierdzić, że takiej rangi zagadnienie rzeczywiście występuje i dlatego powinien rozpoznać je Sąd Najwyższy. Brak jest tego we wniosku. Krótka treść wniosku zatrzymuje się w istocie na pytaniu o wykładnię i stosowanie prawa, co nie składa się na istotne zagadnienie prawne, które ma na uwadze art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., lecz może być właściwe w kontekście podstaw przedsądu z art. 3983 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c., choć i te obwarowane są dalszymi przesłankami.
3 Regulacja z art. 8 ust. 2 i 11 nie jest nowa w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Ma już swoje orzecznictwo i opracowania w piśmiennictwie. Nie występuje problem wykładni lub rozbieżności w orzecznictwie, w przeciwnym razie Sąd Najwyższy niejako z urzędu podjąłby uchwałę w powiększonym składzie dla ujednolicenia wykładni. Regulacja ta już tylko na poziomie gramatycznym jest jasna. Ma też swoje uzasadnienie. Wykładnia prawa nie może być prawotwórcza, stąd kwestia wskazanej dyskryminacji to domena tworzenia prawa a nie jego sądowej wykładni w zauważonej we wniosku sytuacji. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach orzeczono na podstawie § 9 ust. 2 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Powiązane orzeczenia
- II USK 43/21/1 2022-04-20Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do nadania klauzuli wykonalności własnemu postanowieniu?
- II CSKP 1661/22 2024-07-18Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do nadania klauzuli wykonalności własnemu orzeczeniu?
- II USK 30/21/1 2022-04-20Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do nadania klauzuli wykonalności własnemu postanowieniu?
- III CO 1029/25 2025-08-25Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do nadania klauzuli wykonalności wyrokowi wydanemu przez Sąd Najwyższy?
- I UK 388/19 2021-01-11Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do nadania klauzuli wykonalności własnym orzeczeniom lub orzeczeniom sądów niższych instancji, gdy sprawa została zainicjowana skargą kasacyjną?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 8 ust. 11art. 3983 § 1 pkt 2art. 8 ust. 2art. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2§ 2§ 9 ust. 2§ 10 ust. 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy