I UK 387/15

Sygn. akt I UK 387/15 POSTANOWIENIE Dnia 17 sierpnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z odwołania B. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w N. o emeryturę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 17 sierpnia 2016 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) uwzględnił apelację pozwanego organu rentowego i wyrokiem z 20 maja 2015 r. zmienił korzystny dla wnioskodawcy B. N. wyrok Sądu Okręgowego w N. z 23 czerwca 2014 r. w ten sposób, że oddalił jego odwołanie od decyzji pozwanego z 22 kwietnia 2014 r., odmawiającej przyznania mu prawa do wcześniejszej emerytury wobec braku 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Sąd Apelacyjny stwierdził, że praca wykonywana przez wnioskodawcę w spornym okresie nie była pracą w szczególnych warunkach ujętą w wykazie A, dział XIV, poz. 24 załącznika do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Czynności wykonywane przez wnioskodawcę nie stanowiły sprawowanego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy dozoru inżynieryjno-technicznego, ani też kontroli międzyoperacyjnej. Kluczowe znaczenie 2 miało ustalenie zakresu czynności realizowanych przez wnioskodawcę na stanowisku planisty, ponieważ na stanowiskach kierownika oddziału obróbki wiórowej, p.o. kierownika Oddziału CW, kierownika oddziału obróbki wiórowej i kierownika oddziału, wnioskodawca - zgodnie z twierdzeniami świadków - miał wykonywać te same czynności, co w przypadku planisty, rozszerzone dodatkowo o nadzorowanie remontów maszyn i utrzymania ruchu. Istotą obowiązków planisty było rozplanowanie czynności wykonywanych w ramach danego oddziału, tak aby zapewnić sprawny i nieprzerwany bieg procesu produkcyjnego. Do zadań planisty należało uczestniczenie w planowaniu zadań dla poszczególnych stanowisk pracy, a także zabezpieczenie materiałów dla tych poszczególnych stanowisk, dostarczanie dokumentacji technicznej i stosownych materiałów z magazynu na stanowiska pracy, uzgadnianie procesów technologicznych z technologiem, organizowanie i koordynowanie pracy oddziału. Tym samym istotą czynności planisty nie było sprawowanie dozoru technicznego, tj. specjalistycznego nad samą produkcją, lecz planowanie tej produkcji i tworzenie podstaw do jej właściwego przebiegu. Dodatkowe obowiązki związane ze stanowiskami kierownika danego oddziału i p.o. obowiązki kierownika, tj. nadzorowanie remontów maszyn i utrzymania ruchu, nie zmieniają charakteru czynności realizowanych przez wnioskodawcę w takim stopniu, aby odpowiadały one pracy ujętej w wykazie A, dział XIV, poz. 24. Niezasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji, że konieczne było „ciągłe nadzorowanie przez wnioskodawcę prac przy produkcji”. Uczestniczenie w planowaniu nie oznacza, że wnioskodawca sprawował dozór nad przebiegiem produkcji. Sąd Apelacyjny wskazał na orzeczenia Sądu Najwyższego (wyroki z 13 lutego 2014 r., I UK 316/13 i z 3 grudnia 2013 r., I UK 184/13). W konkluzji ocenił, że praca wnioskodawcy nie była pracą w szczególnych warunkach i odmowa prawa do wcześniejszej emerytury była uzasadniona. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano na podstawę przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Podano, że skarżący spełniał warunki wcześniejszej emerytury, jako że w spornym okresie wykonywał prace określone w wykazie A, dział XIV, poz. 24. Zadaniem wnioskodawcy zajmującego stanowisko o nazwie planista, był dozór specjalistyczny (inżynieryjno-techniczny) oraz bieżąca kontrola jakości nad wykonywaniem elementów maszyn pracujących w zakładzie, 3 które się zużyły, części zamiennych do maszyn produkcyjnych, części do maszyn, które uległy awarii, a naprawy których wykonywano we własnym zakresie, tak by uczynić maszyny produkcyjne sprawnymi, dzięki czemu mógł z kolei zostać utrzymany sprawny i nieprzerwany bieg procesu produkcyjnego. Potwierdzają to zeznania świadków oraz przesłuchanie wnioskodawcy. Orzekając reformatoryjnie naruszono wskazane w skardze przepisy, co przemawia za tym, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie wykazuje, że skarga jest oczywiście uzasadniona i dlatego nie został uwzględniony. Zasadniczy mankament wniosku wynika z błędnego założenia, iż podstawy kasacyjne zastępują tę podstawę przedsądu („skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z powodu wyżej wskazanych naruszeń prawa”). Otóż nie jest to prawidłowe, gdyż na etapie przedsądu nie ocenia się podstaw kasacyjnych, lecz tylko wskazaną we wniosku podstawę przedsądu. O ile podstawy kasacyjne mogą uzasadniać uwzględnienie skargi (a contrario z art. 39814 k.p.c.), to w podstawie przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. znaczenie ma aż oczywista zasadność naruszenia prawa. Podstawy kasacyjne podlegają rozpoznaniu dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania. Stanowią odrębne od podstaw przedsądu elementy skargi (art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. w związku z art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c. oraz art. 3989 § 1 w związku z art. 3984 § 2 k.p.c.), co oznacza, że nie zastępują podstaw przedsądu ani brakującego ich uzasadnienia. Odnosi się to również do szczególnej podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Skarżący we wniosku powinien więc samodzielnie wskazać i wykazać takie naruszenie przepisów, które bez wątpliwości prowadzi do stwierdzenia, że objęty skargą wyrok jest wadliwy i dlatego skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania. Odnosi się to do przepisów procesowych i materialnych. Wniosek tego nie czyni. W szczególności nie podważa ustalonego stanu faktycznego, którego ocena mieści się w granicach wykładni przepisów mających znaczenie w sporze, a tu w szczególności z wykazu A, dział XIV, poz. 24 do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku 4 emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Z treści wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wynika, że stan faktyczny, który ustalił Sąd Apelacyjny nie kwalifikuje się do pracy w szczególnych warunkach przewidzianej w wykazie A, dział XIV, poz. 24. Granicę ustaleń stanu faktycznego stanowi dwuinstancyjne postępowanie przed sądem powszechnym. We wniosku nie ma zarzutów procesowych. W ocenie naruszenia prawa materialnego wiążą zatem ustalenia, na których oparto zaskarżony wyrok (art. 39813 § 2 k.p.c. ma odpowiednie zastosowanie na etapie przedsądu w odniesieniu do treści wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania). Nie można zatem stwierdzić, że skarżący we wniosku wskazał i wykazał takie naruszenie prawa, które uzasadniałoby twierdzenie, iż skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).