I USK 228/21
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2021-10-14
Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów prawa procesowego, może zostać uwzględniony na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jeśli nie wykazano oczywistej zasadności skargi?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów prawa procesowego, nie może zostać uwzględniony na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jeśli skarżąca nie wykaże oczywistej zasadności skargi. Podstawy kasacyjne stanowią odrębną część skargi i podlegają rozpoznaniu dopiero po jej przyjęciu, nie zastępując podstawy przedsądu ani jej uzasadnienia. Prawo materialne określa konieczne postępowanie dowodowe i decyduje o wyniku sprawy, a ocena zarzutów procesowych powinna uwzględniać ten wynik.Stan faktyczny
Ubezpieczona złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Rejonowego. Sąd Rejonowy oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji ZUS odmawiającej prawa do zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego oraz zobowiązującej do zwrotu wypłaconych świadczeń. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa procesowego, w tym przyjęcie przez Sąd drugiej instancji ustaleń Sądu pierwszej instancji bez merytorycznych rozważań.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I USK 228/21 POSTANOWIENIE Dnia 14 października 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z odwołania H. P.-L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziałowi w Ł. o zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne, zwrot wypłaconych świadczeń, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 14 października 2021 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia 25 czerwca 2020 r., sygn. akt IV Ua […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z 25 czerwca 2020 r. oddalił apelację H. P.-L. od wyroku Sądu Rejonowego w S. z 25 marca 2020 r., który oddalił jej odwołanie od decyzji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Ł., odmawiającej prawa do zasiłku chorobowego oraz świadczenia rehabilitacyjnego i zobowiązującej do zwrotu tych świadczeń. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa procesowego. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Argumentując zasadność przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazała, że istnieje konieczność rozpatrzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa procesowego, zwłaszcza art. 233 § 1 w zw. z art. 391 oraz art. 398 § 1 i
2 art. 382 k.p.c., polegającego na przyjęciu przez Sąd drugiej instancji za własne ustaleń Sądu pierwszej instancji, bez merytorycznych rozważań w tej kwestii. Prawidłowa analiza materiału zgromadzonego w sprawie powinna doprowadzić Sąd drugiej instancji do odmiennych ustaleń niż te, które poczynił Sąd pierwszej instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie może być uwzględniony. Skarżąca we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinna samodzielnie (odrębnie od podstaw kasacyjnych) wskazać i wykazać podstawę przedsądu. Skarżąca nie czyni tego we wniosku. Sam wniosek jest bardzo ogólny (wyżej in extenso). Nie ma jednak podstaw do wzywania do uzupełnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania. Jeśli w skardze kasacyjnej zawarto wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania oraz przedstawiono „jakiekolwiek” uzasadnienie takiego wniosku, to skargi nie można traktować jako niespełniającej wymagań formalnych - art. 3984 § 2 k.p.c. oraz art. 3986 § 3 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 22 czerwca 2016 r., III UZ 6/16 i z 21 lutego 2019 r., I PK 154/18). Prowadzi to do negatywnej oceny wniosku. Uprawnione jest stwierdzenie, że wniosek można ocenić jako podstawę przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdyż jest to jedyna podstawa przedsądu, która ma na uwadze indywidulany interes strony w przyjęciu jej skargi kasacyjnej do rozpoznania, a zrazem pozwala ocenić zastosowanie prawa w jej indywidualnej sprawie. Natomiast pierwsza i druga podstawa przedsądu mają charakter uniwersalny - art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Skarżąca nie zarzuca nieważności postępowania – art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. Podstawa przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie spełnia się, gdyż skarżąca nie wykazuje, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wydaje się, iż błędnie przyjmuje, że podstawy kasacyjne składają się na podstawę przedsądu. Nie byłoby to prawidłowe, bowiem podstawy kasacyjne (art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.) stanowią odrębną część skargi kasacyjnej i podlegają rozpoznaniu
3 dopiero po przyjęciu jej do rozpoznania. Nie zastępują zatem podstawy przedsądu ani jej uzasadnienia. Odnosi się to również do szczególnej podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. O ile zasadne podstawy kasacyjne mogą prowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej (a contrario art. 39814 k.p.c.), to w podstawie przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. znaczenie ma dopiero aż oczywista zasadność skargi kasacyjnej. Oznacza to, że skarżąca we wniosku powinna wskazać i wykazać naruszenie przepisów, które bez wątpliwości prowadzi do stwierdzenia, że objęty skargą wyrok jest oczywiście wadliwy. Brak jest tego we wniosku. Na etapie przedsądu nie rozpoznaje się zarzutów podstaw kasacyjnych. Poprzestanie we wniosku na zarzutach procesowych nie jest wystarczające. Skarżąca nie zarzuca naruszenia prawa materialnego (również w podstawie kasacyjnej). Chodzi o to, że to prawo materialne określa jakie postępowanie dowodowe jest konieczne w sprawie i czy przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. Prawo materialne ostatecznie też decyduje o wyniku sprawy. Ze względu na wynik sprawy ocenia się też zarzuty procesowe skargi (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.). Skoro taką miarą ocenia się zarzuty procesowej podstawy kasacyjnej, to tym bardziej jest aktualna w odniesieniu do zarzutów procesowych szczególnej podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Ogólny zarzut procesowy wniosku nie jest też uprawniony, jako że analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje, że Sąd drugiej instancji odniósł się do zarzutów apelacji i samodzielnie ocenił materiał sprawy. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). a.s.
Powiązane orzeczenia
- I UK 387/15 2016-08-17Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na podstawie z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., wymaga wykazania oczywistej zasadności naruszenia prawa materialnego lub procesowego, niezależnie od podstaw kas…
- III UK 30/18 2018-11-14Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na przesłance oczywistej zasadności skargi, wymaga od skarżącego przedstawienia wywodu prawnego wskazującego na oczywistość naruszenia prawa?
- I UK 342/19 2020-12-01Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, w szczególności czy wskazuje na istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzebę wykładni przepisów budzących…
- I UK 386/14 2015-04-16Czy skarga kasacyjna, oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność, jeśli nie wykazano istotnego wpływu tych naruszeń na wynik sp…
- III USK 341/22 2023-12-12Czy skarga kasacyjna może być uznana za oczywiście uzasadnioną, jeśli opiera się wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów prawa procesowego, bez wskazania naruszenia prawa materialnego?
Powołane przepisy
art. 233 § 1art. 391art. 398 § 1art. 382 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3986 § 3 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 3 KPCart. 3983 § 1 pkt 1art. 39814 KPCart. 3983 § 1 pkt 2 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy