I UK 395/14
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2015-04-16
Skład orzekający: Zbigniew Hajn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na przesłance oczywistej zasadności lub potrzebie wykładni przepisów, wymaga od skarżącego wykazania, że podniesione zarzuty naruszenia przepisów są zasadne prima facie, a także przedstawienia rozbieżności w orzecznictwie sądów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest sądem trzeciej instancji, a skarga kasacyjna służy kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie zaś weryfikacji ustaleń faktycznych. Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga wykazania, że zarzuty naruszenia przepisów są zasadne prima facie, bez głębszej analizy. Potrzeba wykładni przepisów wymaga wykazania rozbieżności w orzecznictwie sądów i przedstawienia własnej propozycji interpretacyjnej.Stan faktyczny
Ubezpieczony złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego apelację w sprawie o wysokość emerytury. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oparto na przesłance oczywistej zasadności i potrzebie wykładni przepisów dotyczących zaliczania okresów pracy w wymiarze półtorakrotnym. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 395/14 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Hajn w sprawie z odwołania S. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Z. o wysokość świadczenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 16 kwietnia 2015 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 11 lutego 2014 r. Sąd Apelacyjny w […] w sprawie z odwołania S.K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Z. w przedmiocie wysokości emerytury, oddalił apelację odwołującego się. Odwołujący się zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. Podniósł, że oczywista zasadność skargi wynika z rażącego naruszenia przepisów wskazanym w petitum skargi. Wskazał, że pracował stykowo, zmieniając się z innym operatorem na stanowisku pracy, co uzasadnia zastosowanie przelicznika 1,8 do wysokości świadczenia. W ocenie skarżącego istnieje też potrzeba dokonania wykładni przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.), w szczególności art. 50d ust. 1
2 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, a mianowicie: czy dla rozróżnienia stanowisk wymienionych w załączniku nr 2 i 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty (Dz.U. z 1995 r. Nr 2, poz. 8 ze zm.) i uwzględnienia ich z odpowiednim przelicznikiem, decydujące znaczenie ma miejsce wykonywania pracy i charakter realizowanych obowiązków. Zdaniem skarżącego w sprawie występuje również istotne zagadnienie prawne wymagające wyjaśnienia: czy w świetle art. 50d ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przy zaliczaniu okresów pracy w wymiarze półtorakrotnym, decydujące znaczenie mają faktycznie wykonywane czynności w odkrywkowej kopalni węgla brunatnego wykonywane w przodku, czy też wyłącznie nazwa stanowiska pracy? Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że jako sąd kasacyjny nie jest sądem powszechnym zwykłej, trzeciej instancji, a skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia. Wniesiona w sprawie skarga nie wykazała znaczenia jej rozstrzygnięcia dla realizacji tej publicznoprawnej funkcji skargi kasacyjnej, względnie potrzeby ujednolicenia orzecznictwa sądów powszechnych i rozwoju jurysprudencji. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ubezpieczony powołał się na art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przekonanie Sądu Najwyższego oceniającego na etapie przedsądu o zasadności przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w oparciu o przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przytoczenia stosownych argumentów, uwzględniających specyfikę tej podstawy warunkującej pozytywne rozpoznanie wniosku podmiotu wnoszącego skargę
3 kasacyjną. Pojęcie „oczywistości” mieści się w sferze obiektywnej i łączy się z powinnością wykazania, że podniesione zarzuty naruszenia wskazanych przepisów są zasadne prima facie, bez dokonywania głębszej analizy tekstu tych przepisów i bez doszukiwania się ich znaczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z 24 kwietnia 2007 r., I CSK 100/07, niepubl.; z dnia 30 czerwca 2007 r., II CSK 184/07, LEX nr 560541). Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika oczywista zasadność w przedstawionym powyżej znaczeniu. Przede wszystkim z uzasadnienia wniosku nie wynika, jakie przepisy prawa zostały w ocenie odwołującego się w ewidentny sposób naruszone przez sąd odwoławczy. Rolą Sądu Najwyższego nie jest wyręczanie skarżącego w realizacji tego obowiązku i doszukiwanie się tych przepisów w podstawach skargi kasacyjnej (postanowienie Sądu Najwyższego z 11 marca 2014 r., III SK 65/13, LEX nr 1463900). Natomiast, gdyby nawet przyjąć, że skarżący powołuje się na naruszenie przez Sąd drugiej instancji art. 50d ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.), to poprzestanie na odwołaniu się do rozstrzygnięć w sprawach o podobnym w ocenie skarżącego stanie faktycznym i prawnym, nie jest wystarczające dla przyjęcia istnienia przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 23 kwietnia 2014 r., I UK 458/13, niepubl.). Ponadto praca „na odkrywce” w kopalniach węgla brunatnego jest odpowiednikiem pracy „w przodkach” pod ziemią, gdy polega na zatrudnieniu przy pracach bezpośrednio łączących się z procesami związanymi z pozyskiwaniem węgla brunatnego ze złoża (wyroki Sądu Najwyższego z: 1 kwietnia 2015 r., I UK 293/14, niepubl.; 21 lutego 2012 r., I UK 295/11, OSNP 2013 nr 3-4, poz. 38). W tym zakresie podnoszone w uzasadnieniu wniosku zarzuty oderwane są od dokonanych przez Sąd odwoławczy ustaleń faktycznych w sprawie, które byłyby zgodnie z art. 39813 § 2 k.p.c. wiążące w razie merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej, zgodnie z którymi ubezpieczony pracował jako operator przenośników taśmowych i operator przenośników wielkogabarytowych w oddziale T-2, wykonującym prace na terenie całej odkrywki kopalni i zwałowiska. Powołanie się natomiast w skardze kasacyjnej na potrzebę wykładni
4 przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania przez autora skargi, że na podstawie tych samych przepisów prawnych w różnych sprawach tego samego rodzaju podejmowane są rozbieżne rozstrzygnięcia sądowe, które nie znajdują przekonującego uzasadnienia w różnicach wynikających z ustaleń sądu dotyczących okoliczności faktycznych lub prawnych w tych sprawach. Konieczne jest opisanie tych wątpliwości lub rozbieżności, wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a nadto przedstawienie przez skarżącego własnej propozycji interpretacyjnej (postanowienia Sądu Najwyższego z 30 stycznia 2003 r., I PZ 124/02, LEX nr 1130960; z 13 grudnia 2007 r., I PK 233/07, OSNP 2009 nr 3-4, poz. 43). W myśl utrwalonego orzecznictwa, nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa ani nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy wyraził swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 23 kwietnia 2014 r., I UK 458/13, niepubl.). Wskazane przez odwołującego się kwestie zostały już wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w którym podkreślono, że o uznaniu konkretnej pracy za pracę górniczą zaliczaną w wyższym wymiarze decyduje charakter czynności faktycznie wykonywanych przez pracownika, a nie treść umowy o pracę łączącej go z pracodawcą ani nazwa stanowiska określona w angażach lub zaświadczeniu o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach (wyroki Sądu Najwyższego: z 25 marca 1998 r., II UKN 570/97, OSNAPiUS 1999 nr 6, poz. 213; z 22 marca 2001 r., II UKN 263/00, OSNAPiUS 2002 nr 22, poz. 553; z 2 czerwca 2010 r., I UK 25/10, LEX nr 621137). Treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazuje na to, że odwołujący się w rzeczywistości zmierza do oceny prawidłowości stanowiska Sądu Apelacyjnego w przedmiocie ustalenia, że wykonywał prace operatora przenośników taśmowych i przenośników wielkogabarytowych „na terenie całej odkrywki”. Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.
5 l.n
Powiązane orzeczenia
- I UK 12/17 2017-11-16Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na przesłance oczywistej zasadności, spełnia wymogi formalne, jeśli nie zawiera wywodu prawnego wykazującego kwalifikowaną postać naruszenia przepisów praw…
- I UK 529/14 2015-08-26Czy skarżący prawidłowo uzasadnił wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na istnienie istotnego zagadnienia prawnego lub potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości?
- II UK 117/19 2020-06-30Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na przesłance istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów, spełnia wymogi formalne, jeśli nie wykazuje, że przedstawione zagadnienie jes…
- II UK 121/15 2015-10-21Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na przesłance potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jest wystarczająco uz…
- III UK 172/19 2020-06-23Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na przesłance oczywistej zasadności, musi zawierać wywód prawny wskazujący na kwalifikowaną postać naruszenia prawa, widoczną prima facie?
Powołane przepisy
art. 50d ust. 1art. 51 ust. 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy