I UK 415/14
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2015-05-19
Skład orzekający: Zbigniew Hajn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pięcioletni termin, w którym wdowa powinna osiągnąć wiek 50 lat, uprawniający do renty rodzinnej po mężu, określony w art. 70 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, rozpoczął swój bieg od daty ukończenia przez syna studiów (nie później niż do 25. roku życia), a nie od daty ukończenia przez niego 18 lat?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie wykazała ona znaczenia dla realizacji publicznoprawnej funkcji skargi kasacyjnej ani potrzeby ujednolicenia orzecznictwa. W ocenie Sądu, art. 70 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS jednoznacznie odsyła do art. 70 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, który wskazuje na wychowywanie dziecka kształcącego się w szkole do ukończenia 18. roku życia, a nie 25. roku życia.Stan faktyczny
D. S. odwołała się od decyzji Prezesa KRUS w przedmiocie prawa do renty rodzinnej. Sąd Apelacyjny oddalił jej apelację. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu błędną wykładnię art. 70 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 70 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Skarżąca twierdziła, że pięcioletni termin do osiągnięcia wieku 50 lat rozpoczął bieg od zaprzestania wychowywania syna (ukończenia studiów), a nie od ukończenia przez niego 18 lat.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 415/14 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Hajn w sprawie z odwołania D. S. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o rentę rodzinną z ubezpieczenia społecznego rolników, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 maja 2015 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt III AUa1782/13, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 14 maja 2014 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie w sprawie z odwołania D. S. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przedmiocie prawa do renty rodzinnej, oddalił apelację odwołującej się. Odwołująca się zaskarżyła powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości. Zdaniem skarżącej skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna, gdyż Sąd Apelacyjny dokonał błędnej wykładni art. 70 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) przez przyjęcie, że pięcioletni termin, w którym wnioskodawczyni powinna osiągnąć wiek 50 lat, uprawniający do renty rodzinnej po mężu, określony w art. 70 ust. 2 cytowanej ustawy, rozpoczął swój bieg w dacie ukończenia przez syna 18 lat, a nie od
2 zaprzestania wychowywania syna, tj. od dnia ukończenia przez niego studiów (nie później jednak niż do 25-go roku życia). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że jako sąd kasacyjny nie jest sądem powszechnym zwykłej, trzeciej instancji, a skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia. Wniesiona w sprawie skarga nie wykazała znaczenia jej rozstrzygnięcia dla realizacji tej publicznoprawnej funkcji skargi kasacyjnej, względnie potrzeby ujednolicenia orzecznictwa sądów powszechnych i rozwoju jurysprudencji. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca powołała się na art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przekonanie Sądu Najwyższego oceniającego na etapie przedsądu o zasadności przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w oparciu o przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przytoczenia stosownych argumentów, uwzględniających specyfikę tej podstawy warunkującej pozytywne rozpoznanie wniosku podmiotu wnoszącego skargę kasacyjną. Pojęcie „oczywistości” mieści się w sferze obiektywnej i łączy się z powinnością wykazania, że podniesione zarzuty naruszenia wskazanych przepisów są zasadne prima facie, bez dokonywania głębszej analizy tekstu tych przepisów i bez doszukiwania się ich znaczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z 24 kwietnia 2007 r., I CSK 100/07, niepubl.; z dnia 30 czerwca 2007 r., II CSK 184/07, LEX 560541). Istotne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274).
3 Z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie wynika oczywista zasadność w przedstawionym powyżej znaczeniu. Zgodnie z art. 70 ust. 1 z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) wdowa ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli: w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy (pkt 1) albo wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym mężu, które nie osiągnęło 16 lat, a jeżeli kształci się w szkole - 18 lat życia, lub jeżeli sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej (pkt 2). Ponadto zgodnie z ustępem 2 tego przepisu prawo do renty rodzinnej nabywa również wdowa, która osiągnęła wiek 50 lat lub stała się niezdolna do pracy po śmierci męża, nie później jednak niż w ciągu 5 lat od jego śmierci lub od zaprzestania wychowywania osób wymienionych w ust. 1 pkt 2. Trafnie zatem wskazał w zaskarżonym wyroku Sąd Apelacyjny, że art. 70 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS jednoznacznie odsyła do art. 70 ust. 1 pkt 2 tej ustawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 18 marca 2010 r., II UK 302/09, OSNP 2011 nr 17-18, poz. 238), a nie do art. 68 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy. W art. 70 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ustawodawca wskazał na wychowywanie dziecka kształcącego się w szkole do ukończenia 18 a nie 25 roku życia. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. l.n
Powiązane orzeczenia
- II USK 284/21 2021-08-18Czy ubezpieczona spełniła warunek nabycia prawa do renty rodzinnej polegający na osiągnięciu wieku 50 lat w ciągu 5 lat od zaprzestania wychowywania dziecka, jeśli moment zaprzestania wychowywania dziecka i moment ukończ…
- III USK 269/23 2024-09-17Czy dziecko, które stało się całkowicie niezdolne do pracy i samodzielnej egzystencji po osiągnięciu wieku określonego w art. 68 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, nabywa prawo do renty rodzinnej na…
- I UK 507/16 2017-09-19Czy brak formalnej wspólności małżeńskiej do dnia śmierci ubezpieczonego, pomimo formalnego trwania małżeństwa, wyklucza prawo do renty rodzinnej na podstawie art. 70 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS?
- II USK 425/22 2023-11-08Czy dziecko, które stało się całkowicie niezdolne do pracy i samodzielnej egzystencji po osiągnięciu wieku określonego w art. 68 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, nabywa prawo do renty rodzinnej na…
- II UK 71/14 2014-09-23Czy w przypadku śmierci domniemanego ojca dziecka przed prawomocnym ustaleniem ojcostwa, prawo do renty rodzinnej dla dziecka może być przyznane od daty śmierci ojca, mimo że wniosek o świadczenie został złożony później?
Powołane przepisy
art. 70 ust. 1art. 70 ust. 2art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 68 ust. 1art. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy