I UK 420/16

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2016-11-14

Skład orzekający: Piotr Prusinowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca oceny dowodów i ustaleń faktycznych może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności środka odwoławczego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych, w tym opinii biegłych oraz dokumentacji medycznej, nie spełniają wymogów skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a jej podstawą nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów, zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, zgodnie z art. 39813 § 2 k.p.c.
Stan faktyczny
Ubezpieczony K. Ż. odwołał się od decyzji ZUS odmawiających mu prawa do renty rodzinnej po zmarłym ojcu i renty socjalnej. Sądy obu instancji uznały, że nie jest on osobą całkowicie niezdolną do pracy. Ubezpieczony wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym dowolną ocenę dowodów i nieuwzględnienie dokumentacji medycznej oraz wcześniejszych orzeczeń o niepełnosprawności. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznał koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I UK 420/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 listopada 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Prusinowski w sprawie z odwołania K. Ż. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K. o rentę rodzinną i rentę socjalną, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 listopada 2016 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt III AUa (…), I odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, II przyznaje radcy prawnemu D. O. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej ubezpieczonemu w postępowaniu kasacyjnym 270 zł (dwieście siedemdziesiąt) podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2016 r. oddalił apelację K. Ż., wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 1 lutego 2016 r. Ubezpieczony odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 marca i 29 marca 2016 r., odmawiających mu prawa do renty rodzinnej po zmarłym ojcu i renty socjalnej. Sądy obu instancji, na podstawie przeprowadzonych opinii biegłych, zgodnie uznały, że wnioskodawca nie jest osobą całkowicie 2 niezdolną do pracy. W rezultacie nie przysługuje mu renta rodzinna po ojcu, jak również renta socjalna. Skargę kasacyjną wywiódł ubezpieczony. Zaskarżył wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie: - art. 227 k.p.c. w związku z art. 233 k.p.c. i art. 286 k.p.c. w związku z art. 381 k.p.c. przez dokonanie dowolnej i niepełnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie i przyjęcie w całości za miarodajną opinii biegłych z zakresu kardiologii i psychiatrii, mimo iż budziły one wątpliwości, a także niedokonanie łącznej oceny zdrowia skarżącego w świetle przedłożonej dokumentacji i nieprzeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego, a także nieuwzględnienie dowodów zgłaszanych przez ubezpieczonego w postępowaniu apelacyjnym podczas, gdy zachodziły nowe nieznane dotąd okoliczności i skarżący nie mógł ich powołać w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. - art. 233 k.p.c. w związku z art. 382 k.p.c. poprzez błędy w ustaleniach faktycznych oraz ocenę przedmiotowej sprawy w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego, tym samym naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów w zakresie oceny opinii biegłych sądowych wydanych w przedmiotowej sprawie oraz nieuwzględnienia stanowiska lekarzy, a także orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia 19 czerwca 1990 r., którym to orzeczeniem uznano inwalidztwo I grupy od 1989 roku, na stałe oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 14 maja 2008 roku (…) Urzędu Wojewódzkiego w K.. - art. 68 ust. 1 pkt. 3 oraz art. 67 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przez uznanie, że skarżącemu nie przysługuje prawo do renty rodzinnej w sytuacji, gdy w roku 1990 został on uznany za osobę całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ubezpieczony powołał się na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Zdaniem skarżącego oczywista zasadność środka odwoławczego wynika z naruszenia przepisów postępowania. W tym kontekście skarżący wskazał, że Sąd przeprowadził jedynie 3 pisemną opinię, w której biegły sądowy nie uwzględnił wszystkich złożonych przez skarżącego dowodów. W związku z tym należy uznać, że w przedmiotowej sprawie Sąd Apelacyjny w (…) nie uwzględnił złożonych przez skarżącego dowodów, a to w postaci orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej do Spraw Zatrudnienia w K. z dnia 19 czerwca 1990 roku oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 14 maja 2008 roku (…) Urzędu Wojewódzkiego w K. W ocenie wnioskodawcy wszechstronne rozważenie całego materiału dowodowego zebranego w obu instancjach powinno polegać na zweryfikowaniu również dowodów składanych przez skarżącego w przedmiotowym postępowaniu. Z kolei Sąd rozpatrując niniejszą sprawę ograniczył się jedynie do oceny opinii biegłych sądowych wykonanych na potrzeby sprawy, pomijając dokumenty i dowody oraz oświadczenia składane przez ubezpieczonego, które miały bardzo istotne znaczenie w sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie może zostać przyjęta do rozpoznania. Rozważania trzeba rozpocząć od spostrzeżenia, że kwestia stopnia niepełnosprawności wnioskodawcy była przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku (s. 7) odniósł się on od tego zagadnienia i uznał, że umiarkowany stopień niepełnosprawności nie jest równoznaczny z całkowitą niezdolnością do pracy, szczególnie w kontekście tez postawionych przez biegłych. Analogiczne zdanie miał Sąd Apelacyjny (k. 370 akt). Przypomnienie to samoistnie świadczy, że skarga kasacyjna, a zatem jej podstawy, nie są oczywiście uzasadnione. Niezależnie od powyższego argumentu, trzeba podkreślić, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i podlega szczególnym obostrzeniom. W art. 3983 § 3 k.p.c. zastrzeżono, że podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów, a w art. 39813 § 2 k.p.c. zadekretowano związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. Wbrew tym wskazaniom skarga kasacyjna sprowadza się do kwestionowania ustaleń 4 faktycznych i oceny przeprowadzonych w sprawie dowodów. W tym stanie rzeczy, odnosząc się do wypowiedzi skarżącego, trzeba mieć na uwadze, że o tym, czy skarga kasacyjna zawiera niezbędny dla niej element, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., decyduje nie tyle użycie w niej określeń nawiązujących do ustawowo sformułowanych wymogów skargi kasacyjnej, czy też posłużenie się zwrotami wartościującymi, lecz merytoryczna ocena argumentów przytoczonych w skardze, które powinny w sposób wyraźny i przekonywujący świadczyć o tym, że zachodzi przyczyna uzasadniająca uwzględnienie indywidualnego interesu strony, a przez to wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia oczywiście naruszających prawo. Właściwości takich nie posiada stanowisko zaprezentowane przez wnioskodawcę. Dlatego orzeczono jak w sentencji. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy rozliczono na podstawie § 15 ust. 2 w związku z § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego (Dz.U. poz. 1805).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 227 KPCart. 233 KPCart. 286 KPCart. 381 KPCart. 382 KPCart. 68 ust. 1art. 67art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 39813 § 2 KPC§ 1 pkt 4§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy