I UK 527/14
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2015-08-26
Skład orzekający: Zbigniew Myszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy praca wykonywana przez pracownika brygady budowlanej, polegająca zarówno na pracach elektromontera, jak i typowych pracach elektryka o znikomym stopniu szkodliwości, może być zakwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach uprawniająca do emerytury w obniżonym wieku, jeśli nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając ją za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że aby praca mogła być zakwalifikowana jako wykonywana w szczególnych warunkach, musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na danym stanowisku. W analizowanej sprawie ustalono, że ubezpieczony nie pracował stale ani w pełnym wymiarze czasu pracy przy pracach w energetyce, które uprawniałyby do emerytury w obniżonym wieku, a wykonywane przez niego czynności miały charakter mieszany, obejmujący zarówno prace o potencjalnie wysokim stopniu szkodliwości, jak i typowe prace elektryka o znikomym stopniu szkodliwości.Stan faktyczny
Ubezpieczony domagał się przyznania emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Sąd pierwszej instancji oddalił jego odwołanie, podobnie jak sąd drugiej instancji. Ubezpieczony zaskarżył wyrok sądu drugiej instancji, wskazując na potrzebę wykładni pojęcia pracy w szczególnych warunkach na gruncie ustalonego stanu faktycznego. W skardze kasacyjnej powołał się na wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące definicji prac w energetyce. Ustalono, że ubezpieczony pracował w brygadzie budowlanej, wykonując prace zarówno elektromontera, jak i typowe prace elektryka, które nie charakteryzowały się wysokim stopniem szkodliwości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania jako oczywiście bezzasadnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 527/14 POSTANOWIENIE Dnia 26 sierpnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Myszka w sprawie z odwołania T. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Nowym Sączu o emeryturę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 26 sierpnia 2015 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 14 sierpnia 2014 r., sygn. akt III AUa 2540/13, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE W skardze kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 14 sierpnia 2014 r., jako przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na potrzebę wykładni pojęcia pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze na gruncie ustalonego stanu faktycznego. Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. i wskazał, iż „Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 16 czerwca 2009 r. sygn. akt: I UK 24/09 wyraził pogląd, że energetyka to gałąź przemysłu zajmująca się wytwarzaniem (przetwarzaniem) energii elektrycznej oraz cieplnej i dostarczaniem jej odbiorcom. Nie jest zatem uzasadnione zaliczanie do prac szkodliwych w „energetyce” wszystkich prac związanych z montowaniem oraz eksploatacją wszelkich instalacji i urządzeń elektrycznych. Wówczas wykonywanie tak szeroko rozumianego rodzaju
2 prac czyniłoby bezprzedmiotowymi granice pojęcia „energetyka” z działu II i przenosiłoby wcześniejsze uprawnienia emerytalne na różnorakie roboty elektryczne nienależące do „energetyki”. Tymczasem w „energetyce” nie chodzi o wszelkie roboty elektryczne, lecz tylko w wskazane w dziale II (literalnie) prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych. Wymagane byłoby zatem właściwe odkodowanie prac objętych działem II wykazu A do rozporządzenia. Pomocna może być analiza choćby regulacji dotyczących energetyki dla odróżnienia jej od zwykłych robót (prac) elektrycznych. Takie rozumienie pojęcia „w energetyce”, definiowanej jako gałąź przemysłu zajmująca się wytwarzaniem, przetwarzaniem energii i dostarczaniem jej odbiorcom zostało powielone w orzeczeniach Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt: I UK 384/13, z dnia 23 listopada 2012 r. sygn. akt: II UK 104/12, z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt: I UK 194/13. Opisany kierunek wykładni nie ma jednak charakteru uniwersalnego, gdyż odwołanie się do takiego kryterium interpretacyjnego, które zakłada konieczność zbadania do jakiej gałęzi przemysłu czy działu gospodarki należy zakład pracy, aby w ten sposób odkodować „zawartość” prac objętych danym działem (tu: w energetyce) jest zawodne w sytuacji, gdy profil działania zakładu pracy na daje się w ten sposób określić. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Poddana przedsądowi skarga kasacyjna w zakresie wykazania istnienia przesłanek wymaganych do przyjęcia jej do rozpoznania nie spełniła wymagań stawianych temu nadzwyczajnemu środkowi zaskarżenia. Dla spełnienia wymagania z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. konieczne jest przedstawienie, jakie poważne wątpliwości budzi wykładnia określonych przepisów prawa lub wskazanie rozbieżnych orzeczeń sądowych wydanych w oparciu o różną wykładnię tych przepisów (postanowienia Sądu Najwyższego z 25 października 2007 r., V CSK 357/07, LEX nr 621244; z 13 grudnia 2007 r., I PK 233/07, OSNP 2009 nr 3-4, poz. 43). Ponadto wskazane rozbieżności winny być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy, wynikającym z
3 dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571). Tymczasem prezentacja występujących – w ocenie skarżącego – wątpliwości dotyczących postulowanej wykładni obowiązujących przepisów nie znajduje jakiegokolwiek oparcia w miarodajnych ustaleniach Sądu drugiej instancji, które stanowiły podstawę kontestowanego wyroku. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, dopuszczalne jest zakwalifikowanie pracy do prac wykonywanych w szczególnych warunkach tylko wtedy, gdy szczególne zatrudnienie było wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na danym stanowisku pracy. Tymczasem z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynikało, że praca wykonywana przez wnioskodawcę w okresie zatrudnienia w K. od dnia 3 listopada 1975 r. do dnia 15 czerwca 1986 r. nie kwalifikowała się do prac szczególnych w rozumieniu Działu II wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., które dotyczą prac w energetyce, a zatem nie obejmują czynności polegających na wykonywaniu „zwykłych” robót wymaganymi do eksploatacji wszelkich urządzeń elektrycznych. Z zeznań przesłuchanych w sprawie świadków wynikało, że ubezpieczony jako pracownik brygady budowlanej wykonywał zarówno prace właściwe dla elektromontera, jak i dla elektryka. Obok zatem możliwego wykonywania prac o potencjalnie wysokim stopniu szkodliwości świadczył typowe prace elektryka o żadnym lub znikomych stopniu szkodliwości, takie jak konserwacją urządzeń elektrycznych, wentylatorów, lamp, wymiana żarówek, itp. Oznacza to, że skarżący nie pracował stale ani w pełnym wymiarze czasu pracy przy szkodliwych prac w energetyce przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej lub cieplnej ani przy montażu, remoncie lub eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych uprawniających do emerytury w obniżonym wieku. W konsekwencji twierdzenia skargi w istocie rzeczy zawierały gołosłowną i nieuzasadnioną polemikę z miarodajnymi i przekonującymi ustaleniami faktycznymi, a przedstawiony w uzasadnieniu skargi wywód skarżącego o rzekomo błędnym zastosowaniu art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS okazał się całkowicie i oczywiście chybiony. W istocie zmierzał on do bezpodstawnego i bezzasadnego kontestowania ustalonego stanu faktycznego, co jest
4 bezpodstawne, nieuprawnione i nieskuteczne w postępowaniu kasacyjnym (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 23 stycznia 1997 r., I CKN 51/96, OSNC z 1997 r. nr 6-7, poz. 79 i z dnia 18 marca 2004 r., III CK 456/02). W konsekwencji Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia do rozpoznania oczywiście bezpodstawnej i bezzasadnej skargi kasacyjnej. l.n
Powiązane orzeczenia
- I UK 296/15 2016-05-24Czy praca elektromechanika wykonywana w przedsiębiorstwie spożywczym, polegająca na naprawie i konserwacji urządzeń elektrycznych, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów dotyczących emer…
- II UK 109/13 2013-06-24Czy praca wykonywana w ramach napraw, które nie dotyczą wyłącznie agregatów i urządzeń służących utrzymaniu ruchu produkcji, a także napraw wózków akumulatorowych czy urządzeń w warsztacie samochodowym, może być uznana z…
- III UK 4/15 2015-05-14Czy okres zatrudnienia na stanowisku montera sieci elektroenergetycznych od 7 października 1977 r. do 30 września 1994 r. może być zaliczony do okresu pracy w szczególnych warunkach, wymaganego do nabycia prawa do emeryt…
- III UK 207/18 2019-03-19Czy praca elektromontera polegająca na obsłudze i naprawie rozdzielni wysokiego i niskiego napięcia, transformatorów oraz sterowni elektrycznej w fabryce mebli, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach w rozumie…
- II UK 485/15 2016-09-06Czy pracownik zatrudniony na stanowisku elektryka pomiarowca w stacji prób, elektryka nawijacza i elektromechanika, a następnie montera na stacji prób spawarek i silników elektrycznych, w zakładzie pracy w resorcie budow…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 184art. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 2§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy