I UK 61/18
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2019-01-24
Skład orzekający: Romualda Spyt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna organu rentowego, oparta na zarzucie oczywistej zasadności naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczących wymaganego okresu zatrudnienia do przyznania renty, uzasadnia przyjęcie jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli zarzut oczywistej zasadności naruszenia prawa materialnego nie wykazuje kwalifikowanego oczywistego naruszenia prawa, które od razu jest widoczne i prowadzi do oczywiście wadliwego wyroku. Samo twierdzenie o naruszeniu przepisów nie jest wystarczające, gdy wyrok sądu drugiej instancji może być prawidłowy mimo takiego naruszenia. W niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny prawidłowo uznał, że prawo do renty może być przyznane, gdy warunek stażowy został spełniony w toku postępowania sądowego, co jest akceptowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego.Stan faktyczny
Organ rentowy odmówił B. J. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, wskazując na niespełnienie wymogu pięcioletniego okresu ubezpieczenia w dziesięcioleciu poprzedzającym powstanie niezdolności do pracy. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok i przyznał rentę za określony okres, uznając, że warunek stażowy został spełniony w toku postępowania sądowego. Organ rentowy zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania ze względu na oczywistą zasadność naruszenia przepisów prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej organu rentowego do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 61/18 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt w sprawie z odwołania B. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 24 stycznia 2019 r., skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Decyzją z 9 maja 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił wnioskodawczyni B. J. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, która została uznana za całkowicie niezdolną do pracy od 5 października 2015 r. do 30 kwietnia 2017 r., ale w dziesięcioleciu przed datą powstania niezdolności do pracy (5 października 2005 r. - 4 października 2015 r.) nie wykazała ustawowo wymaganego pięcioletniego okresu. Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z 30 marca 2017 r., sygn. akt III U […], oddalił odwołanie wnioskodawczyni od powyższej decyzji. Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z 29 listopada 2017 r., sygn. akt III AUa […], na skutek apelacji wnioskodawczyni, zmienił wyrok Sądu Okręgowego i poprzedzającą go decyzję organu rentowego w ten sposób, że przyznał wnioskodawczyni prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na okres
2 od 1 maja 2016 r. do dnia 30 kwietnia 2017 r. (pkt I); przekazał wniosek o rentę za okres po dniu 30 kwietnia 2017 r. do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. (pkt II); oddalił odwołanie i apelację w pozostałym zakresie (pkt III); stwierdził, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za niewyjaśnienie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji (pkt IV), rozstrzygając o kosztach postępowanie (pkt. V i VI). Wyrok Sądu Apelacyjnego organ rentowy zaskarżył w zakresie pkt. I. Zarzucono naruszenie prawa materialnego, to jest art. 57 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 58 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1383 ze zm.), przez przyznanie wnioskodawczyni prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na okres od 1 maja 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. w sytuacji, gdy wnioskodawczyni nie legitymuje się pięcioletnim okresem zatrudnienia wymaganym do przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy - ani na datę powstania całkowitej niezdolności do pracy, ani też na datę zgłoszenia wniosku o świadczenie rentowe. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na jej oczywistą zasadność, co uzasadnił brakiem podstaw do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy za okres wskazany w pkt. I zaskarżonego wyroku ze względu na naruszenie art. 57 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 58 ust 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący wskazał, że wnioskodawczyni w dziesięcioleciu na dzień powstania całkowitej niezdolności do pracy stwierdzonej orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS, tj. od 5 października 2005 r. do 4 października 2015 r. udokumentowała okres zatrudnienia w wymiarze 4 lat 10 miesięcy i 16 dni, a w dziesięcioleciu od dnia zgłoszenia wniosku o rentę, po uzupełnieniu okresem opłacenia składki na ubezpieczenie społeczne rolników, tj. 16 marca 2005 r. do 15 marca 2016 r., wynoszący 4 lata 10 miesięcy 21 dni. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, (2)
3 istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadnił jej oczywistą zasadnością. Odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, w przypadku, gdy skarżący powołuje się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powinien w stosownym wywodzie prawnym wykazać, że w sprawie doszło do kwalifikowanego oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy oraz że w wyniku takiego naruszenia prawa w Sądzie drugiej instancji zapadł wyrok oczywiście wadliwy. Sam zarzut naruszenia, nawet oczywistego, określonych przepisów prawa nie jest wystarczający, gdyż nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona - mimo bowiem oczywistego nawet naruszenia prawa, wyrok może być prawidłowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2011 r., V CSK 113/11, LEX nr 1101690 oraz powołane tam orzecznictwo; postanowienie Sądu Najwyższego z 4 lutego 2014 r., II UK 458/13, LEX nr 1644551). W ocenie Sądu Najwyższego, redakcja skargi kasacyjnej, zarówno podstaw kasacyjnych, jak i wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie uzasadnia tezy, że zaskarżony wyrok jest oczywiście nieprawidłowy ze względu na wskazane przez skarżącego naruszenie przepisów prawa materialnego. Z podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku wynika, że ubezpieczona na dzień 1 maja 2016 r. spełniła wymaganie 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych w dziesięcioleciu przypadającym przed tą datą i Sąd Apelacyjny przyznał świadczenie od tej daty, a nie od daty wniosku. Postawiony zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, z którym skarżący związał twierdzenie o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, ignoruje istotę rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego, który uznał, że może zmienić decyzję organu rentowego i przyznać prawo do renty, gdy jej odmowa w postępowaniu przed organem rentowym wynikała z niespełnienia warunku stażowego, a w toku postępowania sądowego warunek ten został
4 niewątpliwie spełniony. Taka możliwość jest akceptowana w orzecznictwie Sądu Najwyższego (wyroki Sądu Najwyższego: z 4 lipca 2000 r., II UKN 55/00, OSNAPiUS 2002 nr 2, poz. 49; z 18 kwietnia 2001 r., II UKN 335/00, OSNP 2003 nr 1, poz. 19; z 20 maja 2004 r., II UK 395/03, OSNP 2005 nr 3, poz. 43; z 25 stycznia 2005 r., I UK 152/04, OSNP 2005 nr 17, poz. 273 i z 2 sierpnia 2007 r., III UK 25/07, OSNP 2008 nr 19-20, poz. 293; OSP 2009 nr 4 poz. 45, z glosą R. Babińskiej-Góreckiej). Z tego powodu, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I UK 449/13 2014-04-10Czy skarga kasacyjna organu rentowego, zarzucająca naruszenie przepisów dotyczących prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku ze zmianą stanu prawnego, spełnia przesłankę oczywistej zasadności uz…
- I UK 166/19 2020-05-26Czy skarga kasacyjna organu rentowego dotycząca ustalenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, oparta na zarzutach dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd…
- III USK 326/24 2025-07-02Czy skarga kasacyjna organu rentowego, oparta na zarzucie oczywistej zasadności naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczących okresów składkowych i nieskładkowych przy ustalaniu prawa do renty z tytułu częściowej n…
- II USK 234/23 2024-05-14Czy skarga kasacyjna w sprawie o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy może zostać przyjęta do rozpoznania, jeżeli skarżący powołuje się na naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, a Sąd Najwyższy…
- III USK 505/21 2022-08-25Czy skarga kasacyjna w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy, która powołuje się na oczywistą zasadność i naruszenie przepisów prawa materialnego, ale nie przedstawia wystarczającego uzasadnienia tej oczywistośc…
Powołane przepisy
art. 57 ust. 1art. 58 ust. 1art. 58 ust 1art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy