II PK 126/14

Sygn. akt II PK 126/14 POSTANOWIENIE Dnia 18 grudnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Halina Kiryło w sprawie z powództwa A. O. przeciwko Szkole Podstawowej w B. o przywrócenie do pracy, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 18 grudnia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt IV Pa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w T. wyrokiem z dnia 13 lutego 2014 r. oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w T. z dnia 13 listopada 2013 r., mocą którego zasądzono od pozwanej Szkoły Podstawowej w B. na rzecz powoda A.O. kwotę 7.058,91 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 31 sierpnia 2013 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za rozwiązanie umowy o pracę w drodze wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów w tym trybie oraz oddalono jego powództwo o przywrócenie do pracy po upływie okresu wypowiedzenia. 2 Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną powoda. Skargę oparto na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 8 k.p. w związku z art. 45 § 2 k.p. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przywrócenie powoda do pracy lub o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji; w każdym przypadku z orzeczeniem o kosztach postępowania. Jako przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych, sformułowanych następująco: 1/ czy dotychczasowe orzecznictwo, które zajmowało się kwestią zastosowania art. 8 k.p. przy ocenie zasadności żądania przywrócenia do pracy w przypadku umownych stosunków pracy, może być bez żadnych modyfikacji wykorzystywane przy ocenie roszczeń nauczycieli domagających się przywrócenia do pracy w przypadku rozwiązania umowy z naruszeniem przepisów prawa ?; 2/ czy przewinienia nauczycieli, które nie stanowią podstawy do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, a jedynie do wymierzenia kary zgodnie z art. 108 k.p., mogą być uznane za rażące (ciężkie) naruszenie obowiązków pracowniczych ?; 3/ czy ocena stosunków panujących pomiędzy nauczycielami i dyrektorem szkoły, w tym wszelkiego rodzaju konfliktów pomiędzy tymi podmiotami, powinna uwzględniać specyfikę zawodu nauczyciela i kontekst środowiskowy ?; 4/ czy w sytuacji, gdy po udzieleniu kary nagany zachowanie nauczyciela uległo poprawie, możliwe jest zwolnienie nauczyciela z tego samego powodu, który był podstawą do udzielenia kary ? Czy Sąd może w takiej sytuacji uznać, że zwolnienie nastąpiło z powodu rażącego (ciężkiego) naruszenia obowiązków pracowniczych ? W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący skupił się na podkreśleniu różnic między stosunkiem pracy nauczyciela a stosunkiem pracy regulowanym wyłącznie przez przepisy Kodeksu pracy. W następstwie powyższego stwierdził, że zastosowanie art. 8 k.p. nie może odbywać się w sposób dowolny, w oderwaniu od specyfiki zawodu nauczyciela oraz przepisów prawnych, które regulują jego pracę, tryb zatrudnienia, zwolnienia z pracy i odpowiedzialność dyscyplinarną. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwana wniosła o wydanie postanowienia o odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania, a z ostrożności 3 procesowej - o jej oddalenie oraz o zasądzenie od powoda kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Skarga kasacyjna, jako szczególny środek zaskarżenia, służy realizacji interesu publicznego w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości. Funkcje postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, iż w konkretnej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za interwencją Sądu Najwyższego. Rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c. i tylko w przypadku przekonania Sądu Najwyższego przez skarżącego, za pomocą jurydycznej argumentacji, że zachodzi publicznoprawna potrzeba rozstrzygnięcia sformułowanego w skardze zagadnienia prawnego przy jej merytorycznym rozpoznawaniu. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W razie powołania tej przesłanki przedsądu, jaką jest występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, obowiązkiem skarżącego jest wywiedzenie i uzasadnienie występującego w sprawie problemu w sposób zbliżony do tego, jaki przewidziany jest przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepublikowane). Sformułowanie zagadnienia powinno zatem odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego. Rolą 4 Sądu Najwyższego, jako najwyższego organu sądowego w Rzeczypospolitej Polskiej, nie jest bowiem działanie w interesie indywidualnym, lecz powszechnym, poprzez ochronę obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania i ujednolicanie praktyki stosowania prawa pozytywnego. Nie każde więc orzeczenie, nawet błędnie wydane, zasługuje na kontrolę w postępowaniu kasacyjnym (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7 -8, poz. 147, z dnia 18 marca 2004 r., I PK 620/03, LEX nr 513011, z dnia 8 lipca 2004 r., II PK 71/04, LEX nr 375715 i z dnia 16 kwietnia 2008 r., I CZ 11/08, LEX nr 393883). Nie spełnia określonego w art. 3989 § 1 k.p.c. wymagania sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w sposób ogólny i nieprecyzyjny, a zwłaszcza ograniczenie się do samego postawienia pytania, bez odniesienia się do problemów interpretacyjnych przepisów (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 332/07, LEX nr 452451 i z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wypada stwierdzić, że skarga kasacyjna w zakresie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania nie spełnia wymagań stawianych temu nadzwyczajnemu środkowi zaskarżenia. W ramach powołanej przesłanki przedsądu skarżący skonstruował cztery zagadnienia prawne, jakie jego zdaniem występują w przedmiotowym sporze. Odnośnie pierwszego z wyszczególnionych w skardze kasacyjnej zagadnień prawnych podkreślić należy, że istotne zagadnienie prawne powinno odnosić się w sposób generalny i abstrakcyjny do przepisu prawnego, który nie podlega jednoznacznej wykładni i wyjaśniać, na czym polegają trudności w dekodowaniu zawartej w nim normy prawnej. Nie czyni temu zadość postawienie przez autora skargi kasacyjnej pytania o możliwości „wykorzystywania dotychczasowego orzecznictwa” do oceny roszczeń nauczycieli o przywrócenie do pracy. Co do drugiego z owych zagadnień prawnych warto zauważyć, iż poruszony przez skarżącego problem był już przedmiotem zainteresowań judykatury, przez co kwestia ta utraciła cechę nowości. W wyroku z dnia 25 października 1995 r. (I PRN 77/95, OSNP 1996 nr 11, poz. 153) Sąd Najwyższy wyraził bowiem pogląd, że wymierzenie pracownikowi kary porządkowej nie wyklucza możliwości uznania tego samego nagannego zachowania pracownika, stanowiącego przesłankę ukarania, za przyczynę 5 uzasadniającą wypowiedzenie umowy o pracę. Pozostałe zagadnienia prawne sformułowane przez skarżącego nie tylko nie zawierają jakiegokolwiek wywodu jurydycznego, obrazującego wątpliwości wyłaniające się przy wykładni i stosowaniu prawa materialnego lub procesowego, ale w ogóle nie wskazują konkretnych przepisów, na podstawie których zostały sformułowane. Sposób przedstawienia tychże zagadnień prawnych ogranicza się do samego postawienia pytań nawiązujących do szczegółów stanu faktycznego niniejszej sprawy i zmierza do skłonienia Sądu Najwyższego do wypowiedzenia się o zasadności zastosowanego przez pozwanego pracodawcę trybu rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem w tym jednostkowym przypadku, nie zaś do rozwiązania rzeczywistych problemów wyłaniających się na tle interpretacji obowiązujących przepisów. Reasumując: wobec niewykazania istnienia powołanej w skardze kasacyjnej przesłanki przedsądu, z mocy art. 3989 § 2 k.p.c. należało orzec jak w sentencji. aw