II PK 209/15

Sygn. akt II PK 209/15 POSTANOWIENIE Dnia 23 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Prusinowski w sprawie z powództwa P. B. przeciwko H. […] Sp. z o.o. o zapłatę wynagrodzenia, diet i ryczałtów za noclegi, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 marca 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 29 grudnia 2014 r., sygn. akt III APa […], I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego 1.800,- (jeden tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z 3 lutego 2014 r. (w pkt III) oddalił powództwo P. B. o zasądzenie kwoty 4.749 zł z tytułu dopłaty do diet oraz kwoty 74.612 zł z dochodzonej za ryczałt noclegowy. Sąd Apelacyjny rozpoznając apelacje powoda wyrokiem z dnia 29 grudnia 2014 r. zasądził od pozwanego H. […] Spółka z o.o. kwotę 1.008,55 zł (wraz z ustawowymi odsetkami należnymi od poszczególnych składowych należności w układzie miesięcznym), w pozostałym zakresie powództwo oddalił. Uzasadniając rozstrzygniecie Sąd drugiej instancji dostrzegł, że otrzymywana przez powoda należność 42 Euro nie starczała na pokrycie ryczałtu i 2 diet w przypadku podróży do A., B. i L. W rezultacie wyliczył, a następnie zasądził, różnice (kwotę 1.008,55 zł). Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko wyrażone w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że umożliwienie przez pracodawcę kierowcy spania w kabinie samochodu ciężarowego nie stanowi zapewnienia bezpłatnego noclegu w rozumieniu § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wysokości oraz warunków ustalenia należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju. Odnosząc się do twierdzeń powoda, Sąd drugiej instancji nie uznał, że u pracodawcy w spornym okresie nie obowiązywał regulamin pracy i wynagradzania. Podkreślił, że w oparciu o zebrany materiał dowodowy nie można wnioskować o antydatowaniu regulaminu wynagradzania z dnia 17 sierpnia 2009 r. W rezultacie za chybione potraktował stanowisko prezentowane przez powoda, że w dacie jego zatrudnienia obowiązywał regulamin z dnia 14 sierpnia 2008 r. Sąd ustalenie te oparł na licznych dowodach, w tym zeznaniach świadków, oświadczeniu powoda o zapoznaniu się z regulaminem wynagrodzenia, dokumentach znajdujących się w aktach postępowania policyjnego. Wskazane ustalenie pozwoliło Sądowi odwoławczemu na oddalenie apelacji w zakresie żądania zasądzenie diet za nocleg. Wynika to z tego, że w § 11 ust. 1 regulaminu z dnia 17 sierpnia 2009 r. zapisano, iż dobowy ekwiwalent wypłacany przez pracodawcę (w kwocie 42 euro) pokrywał koszty zatrudnionego, w tym koszty wyżywienia i noclegu. W skardze kasacyjnej powód domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w części oddalającej apelację i zasądzającej koszty procesu. Podstawą zaskarżenia uczynił zarzuty dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 772 § 6 k.p. w związku z art. 772 § 2 k.p. W ramach tych podstaw twierdził, że doszło do sprzeczności ustaleń faktycznych z zebranym materiałem dowodowym oraz błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania prawa, a polegających na bezpodstawnym przyjęciu, przy niedostatecznie ustalonym stanie faktycznym, że w okresie zatrudnienia powoda obowiązywał regulamin wynagradzania, podczas gdy pracodawca nie podał go powodowi do wiadomości (skarżący twierdził też, że regulamin wynagradzania nie był pracownikom Spółki znany). 3 Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący uzasadnił jej oczywistą zasadnością. W ramach tej przyczyny powód powtórzył zarzuty naruszenia przepisu postępowania i przepisów prawa materialnego oraz ich uzasadnienie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zakomunikowana przez powoda przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia kryteriów z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej, a zatem jej podstaw, ma w ocenie powoda polegać na wadliwej ocenie Sądu odwoławczego, że doszło do skutecznego wprowadzenia regulaminu wynagrodzenia (podważającego zasadność jego roszczeń). Oznacza to, że skarżący domaga się, aby w ramach przedsądu Sąd Najwyższy dokonał przeciwstawnej oceny materiału dowodowego. Rozwiązanie to jest dyskusyjne, zważywszy na rolę przypisaną Sądowi Najwyższemu, któremu nie powierzono misji weryfikowania ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy pierwszej i drugiej instancji (argument z art. 39813 § 2 k.p.c. i art. 3983 § 3 k.p.c.). Przesłanka zawarta w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. spełnia inną funkcję. Może posłużyć do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w przypadkach jednoznacznego i niebudzącego żadnych wątpliwości dla każdego prawnika naruszenia przez Sąd odwoławczy prawa materialnego lub procesowego. W ten sposób dochodzi do realizacji nadzoru zgodności z prawem przez eliminacji orzeczeń oczywiście nietrafnych (art. 1 pkt 1a ustawy o Sądzie Najwyższym), co uwzględnia indywidualny interes strony, jak również leży w interesie publicznym. Nie jest jednak tak, że na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p. Sąd Najwyższy powinien dopuszczać do rozpoznania skargi kasacyjne w sprawach, w których Sąd odwoławczy roztrząsał materiał dowodowy, uzasadnił motywy, którymi się kierował, a w rezultacie stosowanie do swobodnej oceny dowodów poczynił ustalenia faktyczne, a na ich podstawie dokonał subsumpcji przepisu prawa materialnego. W dwuinstancyjnym modelu sądowniczym uprawnienie to przysługuje sądom powszechnym, a Sądowi Najwyższemu nie przyznano prerogatyw do kontestowania wyników tego procesu poznawczego. Wskazana perspektywa wyjaśnia, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej ma miejsce wyłącznie 4 wówczas, gdy Sąd drugiej instancji uchybił przepisom postępowania lub przepisom prawa materialnego w sposób kwalifikowany, tak że dla każdego racjonalnie spoglądającego na daną kwestię konkluzja ta jest jasna. Znaczy to, że o przesłance z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. świadczy nie tyle bezpodstawne przyjęcie przez sąd określonego faktu, ale oczywiste naruszenie reguł dochodzenia do tego ustalenia. Skarżący wnosząc o rozpoznanie skargi kasacyjnej powołuje się ogólnie na sprzeczność poczynionych ustaleń z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, co ma wynikać z zeznań jednego ze świadków (S. S.). Argumentacja ta nie może sprostać zadaniu wykazania, że Sąd odwoławczy wadliwie przeprowadził ocenę wiarygodności i mocy dowodów, która przecież dokonywana jest, po pierwsze, według własnego przekonania, a po drugie, nie jednostkowo, ale na podstawie wszechstronnego rozważenia całego materiału. Konstatacja ta przekonuje, że nie doszło do oczywistego naruszenia art. 233 § 1 k.p.c, a w rezultacie do błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania wymienionych w skardze przepisów prawa materialnego. Rozważania powyższe nie dają podstaw do uwzględnienia wniosku powoda. W sprawie nie występuje również istotne zagadnienie prawne i nieważność postępowania, jak i nie zaszła konieczność wykładni przepisów prawnych. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). Kierując się regułą wyrażona w art. 98 § 1 k.p.c. i art. 99 k.p.c., stosowaną w postępowaniu kasacyjnym z upoważnienia art. 39821 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c., Sad Najwyższy zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu w wysokości wskazanej w § 12 ust. 4 pkt 2 w związku z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (jednolity tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 490 z późn. zm.). [l.n]