II PK 29/14

WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-05-23

Skład orzekający: Jolanta Strusińska-Żukowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca zagadnień prawnych związanych z pożyczką z ZFŚS i jej spłatą powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli Sąd Najwyższy już wcześniej wypowiedział się w tej sprawie w innym postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli sformułowane zagadnienia prawne zostały już rozstrzygnięte w poprzednim orzeczeniu Sądu Najwyższego w tej samej sprawie. Wykładnia przepisów dokonana przez Sąd Najwyższy w poprzednim postępowaniu jest wiążąca dla Sądu drugiej instancji oraz dla Sądu Najwyższego w kolejnym postępowaniu, co wyklucza ponowne rozstrzyganie tych samych kwestii.
Stan faktyczny
Powód dochodził od pozwanej kwoty odszkodowania z tytułu porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę, w tym części dotyczącej niespłaconej pożyczki mieszkaniowej z ZFŚS. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo. Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda. Powód wniósł skargę kasacyjną, domagając się zasądzenia dochodzonej kwoty lub przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienia prawne. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, odwołał się do swojego wcześniejszego orzeczenia w tej samej sprawie, które uchyliło poprzedni wyrok i wskazało na nieważność postanowień umowy dotyczących spłaty pożyczki z ZFŚS.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II PK 29/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Strusińska-Żukowska w sprawie z powództwa A. N. przeciwko E. S.A. z siedzibą w P. o odszkodowanie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 maja 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 6 września 2013 r., 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ; 2) zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 900 (dziewięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy – Sąd Pracy w P. wyrokiem z dnia 6 września 2013 r. oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. z 28 października 2011 r., którym oddalono powództwo A. N. o zasądzenie od pozwanej E. SA w P. kwoty 50.000 zł z ustawowymi odsetkami tytułem części odszkodowania przewidzianego w § 8 porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę z dnia 19 sierpnia 2009 r. Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł powód i opierając ją na podstawie naruszenia prawa materialnego, tj. art. 65 § 1 i 2 k.c. w związku z art. 300 k.p., art. 58 § 1 w związku z art. 3531 k.c. w związku z art. 300 k.p. oraz art. 8 i 10 2 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, art. 58 § 2 i 3 k.c. i art. 3531 k.c. w związku z art. 300 k.p., art. 5 k.c. w związku z art. 300 k.p. oraz art. 8 k.p., art. 508 k.c. w związku z art. 300 k.p., art. 392 k.c. w związku z art. 300 k.p., wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy przez zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda kwoty 50.000 zł z ustawowymi odsetkami oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania za wszystkie instancje, ewentualnie o uchylenie tego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. W skardze kasacyjnej zawarty jest wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych. Strona pozwana w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie odmowę przyjęcia do rozpoznania, bądź o jej oddalenie, a także o zasądzenie od powoda kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. W rozpoznawanej sprawie wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance wymienionej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż skarżący wskazał na występowanie w sprawie zagadnień prawnych. Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występujące w sprawie zagadnienie prawne wymaga 3 sformułowania takiego zagadnienia oraz przedstawienia argumentów prawnych, które wykażą możliwość różnorodnej oceny zawartego w nim problemu. Skarżący upatruje w niniejszej sprawie następujących zagadnień prawnych: 1. „Kto jest wierzycielem w przypadku umowy pożyczki mieszkaniowej ze środków z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, w szczególności, czy jest nim pracodawca jako właściciel Funduszu czy sam Fundusz?”; 2. „Czy jest możliwe zwolnienie pracownika z długu z tytułu umowy pożyczki mieszkaniowej z ZFŚS w rozumieniu art. 508 k.c. w zw. z art. 300 k.p., w szczególności, czy jest do tego uprawniony pracodawca jako właściciel Funduszu?”; 3. „Czy dopuszczalne jest zastosowanie w przypadku zobowiązań z tytułu umowy pożyczki mieszkaniowej z ZFŚS art. 392 k.c. w zw. z art. 300 k.p., tj. zobowiązanie się pracodawcy do zwolnienia pracownika z długu wobec ZFŚS z tytułu umowy pożyczki mieszkaniowej?”. Taka motywacja wniosku nie może jednak przekonać o potrzebie rozpoznania skargi kasacyjnej, albowiem zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego zapadł po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek uchylenia wyroku poprzednio wydanego w tej sprawie przez Sąd drugiej instancji wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2013 r. w sprawie II PK 247/12, którą Sąd Najwyższy rozpoznawał na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej. Uchylając ten wyrok i przekazując tę sprawę Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania, Sąd Najwyższy wskazał, między innymi, że „w żadnym razie nie powinny korzystać z ochrony prawa pracy (art. 8 k.p.) nieważne z mocy samego prawa te postanowienia umowy rozwiązującej stosunek pracy za porozumieniem stron, które zobowiązywały pracodawcę do zapłaty „odszkodowania”, w tym w wysokości 112 miesięcznych wynagrodzeń powoda (potencjalnie łącznie ponad 2,4 mln zł), za niespłacone przezeń raty pożyczki mieszkaniowej z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, gdyż takie uzgodnienia sprzeciwiały się naturze umowy pożyczki oraz przepisom ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2012 r., poz. 592 ze zm.), a także nazwanym i nienazwanym zasadom współżycia społecznego (art. 58 § 2 i 3 k.c. oraz art. 3531 in fine k.c. w związku z art. 300 k.p.). W szczególności już z tego względu, że 4 przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z funduszu świadczeń socjalnych są restrykcyjnie uzależnione od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z funduszu (art. 8 ust. 1 ustawy o zfśs), a zasady i warunki korzystania z usług i świadczeń finansowanych z tego funduszu muszą być ściśle i weryfikowalnie reglamentowane w odpowiednim regulaminie (art. 8 ust. 2), pod rygorem zwrotu funduszowi środków wydatkowanych niezgodnie z przepisami tej ustawy (art. 8 ust. 3), kierownik zakładu pracy jako administrator środków tego funduszu (art. 10 tej ustawy) nie mógł legalnie lub skutecznie przejąć od powoda długu w postaci niespłaconych rat pożyczki mieszkaniowej, wymagalnych w dniu rozwiązania stosunku pracy, zwłaszcza że powód za zgodę na rozwiązanie stosunku pracy w drodze porozumienia stron został zaspokojony sowitym „odszkodowaniem” w wysokości ok. 650 tysięcy zł, przeto bez wątpienia kontrowersyjnie i bezzasadnie utrzymywał, jakoby nie mógł spłacić natychmiastowo wymagalnych rat niespłaconej pożyczki w kwocie ok. 10 tysięcy zł”. Wykładni przepisów przytoczonych przez skarżącego w ramach zagadnień prawnych i w kierunku tam wskazywanym dokonał już zatem w tej sprawie Sąd Najwyższy, a że wykładnia ta zgodnie z art. 39820 k.p.c. wiąże zarówno Sąd drugiej instancji ponownie rozpoznający sprawę (który się do niej zastosował), jak i Sąd Najwyższy rozpoznający sprawę po raz kolejny, wobec czego nie ma możliwości dokonywania jej ponownie, brak jest również podstaw do przyjęcia, iż w tym zakresie istnieją w sprawie zagadnienia prawne, a więc że zachodzi przesłanka „przedsądu” wskazywana przez skarżącego. Skarżący nie zdołał zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania jego skargi przez Sąd Najwyższy, wobec czego z mocy art. 3989 k.p.c. i art. 39821 w związku z art. 108 § 1 k.p.c. należało postanowić jak w sentencji. eb

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 65 § 1art. 300 KPart. 58 § 1art. 3531 KCart. 8art. 58 § 2art. 5 KCart. 8 KPart. 508 KCart. 392 KCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy