II PK 306/13

Sygn. akt II PK 306/13 POSTANOWIENIE Dnia 6 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Iwulski w sprawie z powództwa Związku Zawodowego […] Spółka Akcyjna w K. przeciwko W. S. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 6 maja 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L. z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt V Pa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanego kwotę 900 (dziewięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 5 września 2013 r., V Pa […], Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L. oddalił apelację strony powodowej Związku Zawodowego […] Spółka Akcyjna w K. od wyroku Sądu Rejonowego - Sądu Pracy w L. z dnia 27 listopada 2012 r., IV P-Pm […], oddalającego powództwo wniesione przeciwko W. S. o zapłatę odszkodowania "za bezprawne dokonanie czynności prawnych w imieniu i na rzecz strony powodowej". Od wyroku Sądu Okręgowego strona powodowa wniosła skargę kasacyjną, w której wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniła potrzebą rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego "kwestii związania Sądu materialną 2 podstawą prawną żądania - odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną działaniem sprzecznym z prawem, w sytuacji, gdy strony łączą dwa stosunki prawne, tj. stosunek członkostwa w związku zawodowym (...) oraz stosunek pracy (...) w sytuacji, gdy strona powodowa wskazała w pozwie przepis prawa materialnego mający stanowić podstawę prawną orzeczenia oraz wskazała okoliczności faktyczne uzasadniające żądanie pozwu i domagała się zasądzenia odszkodowania za działania pozwanego sprzeczne z prawem tj. sprzeczne z postanowieniami Statutu Związku zawodowego i skierowała roszczenie do pozwanego jako do członka związku zawodowego, a nie jako do pracownika". W podstawach skargi zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 476 § 1 pkt 1, art. 385, art. 187 § 1 pkt 2 w związku z art. 321 § 1 k.p.c.) wskutek rozpoznania sprawy jako sprawy z zakresu prawa pracy i orzeczenie przez Sąd co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem pozwu (zastosowanie przepisów o odpowiedzialności materialnej pracowników za szkodę wyrządzoną pracodawcy). Strona skarżąca wniosła o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w całości i przekazanie temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach procesu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący Związek uważa, że wniesiona przez niego skarga powinna zostać rozpoznana z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia istotnego zagadnienie prawnego odnoszącego się do problemu "związania" sądu orzekającego podstawą normatywną żądania, którą strona powodowa wyraźnie wskazała w treści pozwu. Poglądu o występowaniu w sprawie takiego zagadnienia prawnego Sąd Najwyższy 3 jednak nie podziela, wobec czego wskazana okoliczność nie jest uzasadnioną przesłanką przyjęcia skargi do rozpoznania. Przede wszystkim trzeba zauważyć, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia wnoszonym w konkretnej, indywidualnej sprawie zakończonej wydaniem prawomocnego wyroku i dlatego argumenty za potrzebą rozpoznania tak rozumianego środka zaskarżenia przedstawione we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie mogą pozostawać w oderwaniu od podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia objętego skargą, jak również muszą być adekwatne do podstaw kasacyjnych, na których skarga została skonstruowana. Takie stwierdzenie wynika z tego, że Sąd Najwyższy (poza uwzględnieniem z urzędu przypadku nieważności postępowania apelacyjnego) rozpoznaje skargę kasacyjną wyłącznie w granicach zaskarżenia oraz w granicach jej podstaw, będąc przy tym związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 1 i 2 k.p.c.). W podstawach kasacyjnych niniejszej skargi strona powodowa powołała się wyłącznie na obrazę przepisów prawa procesowego. Tymczasem oparcie skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia przepisów postępowania - poza sytuacją, w której postępowanie odwoławcze byłoby obarczone wadą powodującą jego nieważność - może być skuteczne wyłącznie wtedy, gdy okaże się, że wskazywane uchybienie Sądu drugiej instancji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3983 § 1 pkt 2 in fine k.p.c.). Strona powodowa w uzasadnieniu skargi nie twierdzi, że postępowanie apelacyjne było dotknięte nieważnością (a takiej nieważności nie dostrzega również Sąd Najwyższy z urzędu, gdyż w utrwalonym orzecznictwie przyjęte jest, że rozpoznanie sprawy z zakresu prawa cywilnego przez sąd pracy w postępowaniu odrębnym przewidzianym dla spraw z zakresu prawa pracy, samodzielnie nie powoduje nieważności postępowania ani też nie stanowi uchybienia procesowego mającego wpływ na wynik sprawy; por. uchwałę z dnia 2 października 1986 r., III PZP 57/86, OSNCP 1987 nr 10, poz. 152; OSPiKA 1987 nr 11-12, poz. 210, z glosą Z. Świebody; NP 1989 nr 5-6, s. 177, z glosą M. Gersdorf-Giaro i A. Wiśniewskiej oraz wyroki z dnia 3 grudnia 2010 r., I PK 120/10, OSNP 2012 nr 3-4, poz. 39 i z dnia 26 marca 2013 r., II PK 216/12, OSNP 2014 nr 1, poz. 5; por. też wyroki z dnia 21 stycznia 2003 r., I PK 21/02, OSNP 2004 nr 13, 4 poz. 226 i z dnia 7 marca 2006 r., I PK 146/05, OSNP 2007 nr 5-6, poz. 67; Gdańskie Studia Prawnicze-Przegląd Orzecznictwa 2009 nr 1, s. 127, z glosą A. Musiały). W tej sytuacji obowiązkiem skarżącego było wykazanie, że zarzucane przez niego "zwykłe" uchybienia procesowe Sądu drugiej instancji (w zakresie obrazy art. 476 § 1 pkt 1, art. 385 oraz art. 187 § 1 pkt 2 w związku z art. 321 § 1 k.p.c.) mogły w sposób istotny wpłynąć na treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Temu obowiązkowi skarżący Związek nie sprostał, tym bardziej że podstawą oddalenia powództwa w sprawie było poczynienie ustaleń faktycznych prowadzących do oceny, że nie ziściły się wszystkie konieczne przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego w stosunku do strony powodowej. W szczególności Sąd Okręgowy w zachowaniu pozwanego nie dopatrzył się znamion bezprawności ani zawinienia, jak również wykluczył istnienie związku przyczynowego pomiędzy zachowaniem pozwanego a szkodą, na którą powoływała się strona powodowa. Powyższe ustalenia faktyczne (które wiążą w postępowaniu kasacyjnym - art. 39813 § 2 k.p.c.) oraz ich ocena prawna - także w kontekście wykładni i stosowania art. 415 k.c. (którego naruszenia nie powołano w skardze - art. 39813 § 1 k.p.c.) - uzasadniały zatem oddalenie powództwa również z punktu widzenia zasad odpowiedzialności deliktowej określonych w art. 415 i następne k.c. (a na tę podstawę prawną Związek powoływał się w pozwie). Mając to na względzie należy stwierdzić, że sformułowany w skardze problem prawny nie uzasadnia przyjęcia jej do rozpoznania, gdyż jego rozstrzygnięcie nie miałoby znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w ustalonym stanie faktycznym (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OSNP 2006 nr 15-16, poz. 243). W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. oraz § 13 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 461). [aw]