II PK 338/17

Sygn. akt II PK 338/17 POSTANOWIENIE Dnia 30 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z powództwa A. G. przeciwko M. Spółce Akcyjnej w W. o przywrócenie do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 30 stycznia 2019 r., skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt XXI Pa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od powoda A. G. na rzecz pozwanego 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z 18 maja 2017 r. oddalił apelację skarżącego powoda A. G. od wyroku Sądu Rejonowego w W. z 13 października 2016 r., którym Sąd stwierdził naruszenie art. 53 k.p. i zasądził powodowi odszkodowanie w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia. Sąd Rejonowy uznał, że przywrócenie do pracy jest niecelowe i Sąd Okręgowy ocenę tę podzielił. Zarzut naruszenia art. 45 § 1 i § 2 k.p. w związku z art. 56 § 2 k.p. uznał za chybiony. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na podstawę przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. „z uwagi no to, że występują istotne 2 zagadnienia prawne sprowadzające się do wykładni prawa, a mianowicie zakresu stosowania art. 45 § 2 k.p. w związku z art. 56 § 2 k.p., tj.: 1. czy w sytuacji, gdy inny pracownik wykonuje zadania przynależne do stanowiska zwolnionego pracownika oraz zajmuje się szeregiem innych zadań stanowi o niecelowości przywrócenia powoda do pracy; 2. czy brak jednostki organizacyjnej, którą kierował powód oraz ustalenie, że nie były wykonywane jakiekolwiek zadania z obszaru budownictwa przemysłowego a stanowisko pracy powoda nie istniało w chwili orzekania pomimo ustalenia, że zadania przynależne do stanowiska pracy powoda wykonywane są przez inną osobę zajmującą się szeregiem innych zadań, uzasadnia niecelowość przywrócenia powoda do pracy; 3. czy wcześniejszy zamiar pozwanej w grudniu 2012 r., kiedy podjęła próbę rozwiązania umowy o pracę z powodem za wypowiedzeniem z uwagi na niewłaściwe w jej ocenie wykonywanie obowiązków pracowniczych przez powoda uzasadnia stanowisko Sądu Okręgowego o niecelowości przywrócenia z uwagi jak wskazał Sąd Okręgowy na brak gwarancji prawidłowego funkcjonowania podczas, gdy ta okoliczność nie stała się podstawą rozwiązania stosunku pracy z powodem, 4. czy w sytuacji, gdy Sąd stosuje art. 45 § 2 k.p. kieruje się jedynie interesem pracodawcy czy również powinien wziąć pod uwagę słuszny interes pracownika?”. Pozwany wniósł o nieprzyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie kosztów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony. Chodzi o mankamenty metodyczne i merytoryczne. Istotne zagadnienie prawne nie może być redukowane „do wykładni prawa”. Potrzeba wykładni prawa to odrębna podstawa przedsądu. Ustawodawca wyraźnie 3 rozróżnia istotne zagadnienie prawne i potrzebę wykładni przepisów, przy czym znaczenie ma wówczas kwalifikowana potrzeba wykładni przepisów, czyli wynikająca z poważnych wątpliwości w wykładni lub rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.). Potrzeba wykładni przepisów może otwierać istotne zagadnienie prawne, jednak sama w sobie nie składa się na pierwszą podstawę przedsądu. Wniosek niewłaściwe rozdziela istotne zagadnienie prawne i drugą podstawę przedsądu. Nie odwołuje się do podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. dlatego można poprzestać na ocenie istotnego zagadnienia prawnego. Ocena ta jest negatywna. Należy zwrócić uwagę, że w centrum zainteresowania jest przepis prawny oparty na klauzuli generalnej niecelowości (celowości) przywrócenia do pracy (art. 45 § 2 k.p. w związku z art. 56 § 2 k.p.). Skarżący nie przedstawia na czym miałoby polegać istotne zagadnienie prawne, jako że samo pytanie (pkt 1) i odpowiedź nie składają się na takie zagadnienie. Wówczas problem nie wykracza poza zwykłą wykładnię i stosowanie prawa, a to należy do Sądu powszechnego. Rola Sądu Najwyższego to dbałość od jednolitość orzecznictwa. Nie oznacza to, że Sąd Najwyższy może zastąpić prawodawcę i wiążąco dla innych spraw określić treść normy prawej wynikającej z klauzuli generalnej. Rzecz w tym, że tam gdzie ustawodawca określone regulacje opiera na klauzuli generalnej, tam nie jest możliwe przedstawienie jednej i wiążącej wykładni przepisu. Byłoby to wbrew funkcji przepisu stanowiącego klauzulę generalną. Różne są sytuacje faktyczne i każda podlega indywidualnej ocenie. W przypadku klauzuli generalnej niecelowości (celowości) przywrócenia do pracy nie można w drodze orzecznictwa przedstawić wiążącej egzemplifikacji wszystkich przypadków pozytywnego albo negatywnego stosowania prawa. Sytuacje są różne i dlatego jest wiele orzeczeń, co nie znaczy, że prawo jest skomplikowane. Zachodzi potrzeba stosowania prawa w konkretnej indywidualnej sprawie. Sąd Najwyższy kontroluje wówczas rozstrzygnięcie rozpoznając skargę kasacyjną, czyli w granicach jej zarzutów, a więc nie rozpoznaje sprawy tak jak sąd powszechny. Warunkiem rozpoznania skargi jest przedstawienie zasadnej podstawy przedsądu. Tego warunku nie spełnia jednak wniosek skargi. 4 Ocena ta odnosi się również do kolejnych pytań wniosku (pkt 2, 3 i 4). Wyraźnie ujawnia się brak istotnego zagadnienia prawnego. To co wystąpiło w indywidualnej sprawie powoda i jak zostało rozstrzygnięte przez Sąd odpowiada potencjalnie ostatniej podstawie przedsądu, czyli z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Jednak skarżący we wniosku nie odwołuje się do tej podstawy przedsądu i nawet hasłowo nie twierdzi, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Innymi słowy przedmiotem istotnego zagadnienia prawnego jest problem uniwersalny (generalny) o ważkim znaczeniu jurydycznym, odpowiednio opracowany i przedstawiony, po uprzedniej analizie prawa, orzecznictwa a nawet doktryny, po której to wpierw sam skarżący może stwierdzić, że istotne zagadnienie prawne rzeczywiście występuje i dlatego powinien rozpoznać je Sąd Najwyższy. Takiego zagadnienia brak we wniosku. Potwierdza to trzecie pytanie (pkt 3), bo również koncertuje się na ocenie zastosowania prawa przez Sąd Okręgowy w indywidulanej sprawie powoda. Ostatnie pytanie (pkt 4) może być ciekawe, dlatego że zakłada, iż art. 45 § 2 k.p. wymagałby od sądu: zwrócenia uwagi na „jedynie interes pracodawcy” lub „również powinien wziąć pod uwagę słuszny interes pracownika”. Przepis nie ma takiej treści, czyli wskazana alternatywa z niego nie wynika. Można na tym poprzestać, bo skarżący nie przedstawia argumentów, które pozwałaby uznać, że sformułowana kwestia ma rangę istotnego zagadnienia prawnego. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach orzeczono na podstawie § 9 ust. 1 pkt 1 w związku z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.