II UK 128/16

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2016-10-13

Skład orzekający: Beata Gudowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przygotowanie zestawu promocyjnego produktów kosmetycznych, obejmującego określoną ilość składników i wymagającego jego przygotowania od podstaw, jest dziełem w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, co wpływa na obowiązek ubezpieczenia społecznego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienie prawne nie ma charakteru istotnego i jurydycznego. Kwalifikacja umowy jako umowy o świadczenie usług, a nie umowy o dzieło, wynikała z ustaleń faktycznych, które Sąd Najwyższy jest związany. Stwierdzono, że realizacja umowy polegała na wykonywaniu powtarzalnych, technicznych czynności, a nie na osiągnięciu indywidualnie oznaczonego rezultatu.
Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. zawarła z zainteresowanymi umowy nazwane umowami o dzieło, dotyczące przygotowania zestawów promocyjnych kosmetyków. ZUS ustalił, że osoby te podlegały obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, uznając umowy za umowy o świadczenie usług. Sądy niższych instancji oddaliły odwołanie spółki od decyzji ZUS. Skarga kasacyjna spółki dotyczyła m.in. błędnej kwalifikacji umów i naruszenia przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UK 128/16 POSTANOWIENIE Dnia 13 października 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z wniosku B. Sp. z o.o. w W. obecnie Syndyka masy upadłości B. Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. przy udziale zainteresowanego A. P. , J. Ł., M. J. o ubezpieczenie społeczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 października 2016 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 8 października 2015 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 8 października 2015 r. Sąd Apelacyjny w (…), III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację B., Sp. z o.o. w W. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 19 listopada 2014 r. oddalającego odwołanie spółki od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w W. z dnia 28 stycznia 2013 r. Zaskarżoną decyzją ustalono, że zainteresowani M. J. , J. Ł. i A. P. jako osoby wykonujące pracę na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, podlegali obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym - odpowiednio: M. J. w okresie od dnia 1 do 29 grudnia 2005 r., J. Ł. w okresie od dnia 21 do 24 marca 2006 r. i A. P. w 2 okresie od dnia 26 września do dnia 25 października 2005 r. Spółka - jako płatnik - była więc zobowiązana do opłacenia z tego tytułu składek. Według przyjętych ustaleń, zainteresowanego i spółkę - firmę usługową - łączyła umowa o wykonanie partii zestawów promocyjnych kosmetyków zamówionych przez producenta chemii gospodarczej C. S.A., nazwana umową o dzieło. M. J., wchodzący w skład zespołu wykonawców, miał za zadanie spakowanie zadanej liczby produktów chemii gospodarczej i zestawów promocyjnych chemii gospodarczej na terenie C. w W., zainteresowana J. Ł. wykonywała na terenie „P.” w W., w godzinach prowadzenia działalności przez ten zakład, czynności polegające na konfekcjonowaniu i pakowaniu zestawów promocyjnych do opakowań zbiorczych i ich paletowanie. Z kolei zainteresowany A. P. na terenie zakładu C., w godzinach prowadzenia działalności przez ten zakład, wykonywał czynności polegające na koordynacji i nadzorze jakości sporządzonych zestawów promocyjnych. Sąd Apelacyjny zważył, że czynności wykonawcze podejmowane przez zainteresowanego w ramach umowy wiążącej go ze spółką B. nie były charakterystyczne dla umów rezultatu, lecz właściwe dla umów starannego działania i wbrew nazwie „umowa o dzieło” zakwalifikował je jako umowy o świadczenie usług, a w konsekwencji – oddalając apelację – stwierdził obowiązek ubezpieczenia społecznego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.). Skargę kasacyjną płatnika oparto na podstawie naruszenia przepisów postępowania przez nierozpoznanie wszystkich zarzutów apelacji oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w wyniku bezzasadnego pominięcia i nieprzeprowadzenia zgłoszonego przez wnioskodawcę dowodu z zeznań świadków wnioskowanych przez Sądem pierwszej instancji oraz nierozpoznanie postanowień Sądu pierwszej instancji oddalających wniosek dowodowy w tym przedmiocie. Zarzut naruszenia prawa materialnego poparto stwierdzeniem, że strony nie były zobowiązane w umowie do sprecyzowania w sposób zindywidualizowany konkretnego dzieła, a doprecyzowały to w drodze wzajemnych ustaleń, oraz że ustalenia faktyczne powinny prowadzić do wniosku, iż 3 wnioskodawcę z zainteresowaną łączył stosunek prawny odpowiadający przedmiotowo istotnym elementom umowy o dzieło. Zarzucono w związku z tym naruszenie prawa materialnego – art. 65 § 2 k.c. przez błędną interpretację oświadczeń woli stron, art. 734 w związku z 750 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zawarto umowy o świadczenie usług i art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie w związku z błędnym przyjęciem, że umowy zawarte między wnioskodawcą a zainteresowanymi były umowami o świadczenie usług. We wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wymieniono przyczyny ujęte w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Skarżący wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, „czy gotowy zestaw promocyjny produktów kosmetycznych obejmujący określoną ilość składników wchodzących w skład zestawu oraz wymagający jego przygotowania od podstaw tj. od złożenia kartonika, przez odpowiedni dobór elementów składowych, aż po jego zapakowanie jest dziełem tj. wytworem indywidualnym wykonawcy”. Podniósł też, że skarga jest oczywiście uzasadniona, ponieważ Sąd Apelacyjny naruszył przepisy prawa materialnego wskazane w podstawach skargi. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania musi mieć charakter istotny i ściśle jurydyczny, czyli oderwany od kontrowersji dotyczących dokonanych w sprawie ustaleń lub oceny dowodów, a problem przedstawiony jako przyczyna kasacyjna nie może sprowadzać się do zwykłej wykładni i stosowania prawa ani – oczywiście – do wątpliwości skarżącego odnośnie do prawidłowości rozstrzygnięcia jego indywidualnej sprawy 4 (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2009 r., III UK 90/08 i III UK 91/08, niepubl. oraz z dnia 8 września 2008 r., III UK 52/08 i III UK 55/08, niepubl.). W orzecznictwie Sąd Najwyższego wielokrotnie wskazano, że twierdzenie o występowaniu takiego zagadnienia jest uzasadnione tylko wtedy, gdy nie było ono rozstrzygane przez Sąd Najwyższy lub gdy istnieją rozbieżne poglądy wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467 lub z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468). W niniejszej sprawie, we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, ze wskazaniem na przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., sformułowano zagadnienie, które nie ma waloru zagadnienia prawnego. Kwalifikacja umowy stron nie budzi kontrowersji, ustalono bowiem, że indywidualnie oznaczony rezultat nie był przedmiotem umów zawieranych między skarżącym i zainteresowanymi, a realizacja umowy polegała na wykonywaniu powtarzalnych, technicznych czynności. Te stwierdzenia wypływają z ustaleń faktycznych, którymi Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813 § 2 in fine oraz art. 3983 § 3 k.p.c.). Odwołanie się do argumentów wskazujących, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona jest nielogiczne, gdy przedstawia się istotny problem prawny wymagający rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy, a także nietrafne, skoro z treści skargi, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, nie wynika, że przytoczone w niej podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2007 r., III CSK 216/07, niepubl.). Mając to na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 3989 § 1 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 6 ust. 1art. 65 § 2 KCart. 734art. 12 ust. 1art. 13 pkt 2art. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 2art. 3983 § 3 KPC§ 2§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy