II UK 197/16
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2017-02-28
Skład orzekający: Krzysztof Staryk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna, której przyjęcie uzasadniono wyłącznie oczywistą zasadnością w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli skarżący nie wykazał kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał istnienia przesłanki oczywistej zasadności w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wykazanie tej przesłanki wymaga przedstawienia, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi oraz argumentacji świadczącej o jej kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa, widocznej prima facie, bez potrzeby pogłębionej analizy. Sam zarzut naruszenia przepisów nie prowadzi wprost do oceny, że skarga jest oczywiście uzasadniona.Stan faktyczny
Wnioskodawcy zaskarżyli wyrok Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił ich odwołania od decyzji ZUS. Decyzja ZUS uznała za nieważne postanowienia umowy o pracę dotyczące wysokości wynagrodzenia pracownicy, ustalając je na niższą kwotę. Wnioskodawcy zarzucili Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów postępowania, w tym brak odniesienia się do ich argumentacji i pominięcie dowodów. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 197/16 POSTANOWIENIE Dnia 28 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie z wniosku I. M. i P. […] Sp. j. w Ł. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o wysokość podstawy wymiaru składek, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 28 lutego 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt III AUa [...], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt III AUa [...], Sąd Apelacyjny w [...] – w prawie z wniosku I. M. i P. […] Sp. j. w Ł. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. – zmienił zaskarżony apelacją organu rentowego wyrok Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt VII U [...], i oddalił odwołania I. M. i P. […] Sp. j. w Ł. od decyzji organu rentowego z dnia 18 października 2013 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję o uznaniu za nieważne postanowień umowy o pracę zawartej z I. M., dotyczących wysokości jej wynagrodzenia, przyjmując zamiast wynagrodzenia ustalonego w umowie, tj. 5.000 zł kwotę 2.700 zł. Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego I. M. oraz płatnik P. […] Sp. j. w Ł. zaskarżyli skargami kasacyjnymi – w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skarg do rozpoznania wskazano na przyczynę przyjęcia skargi z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
2 Wskazano, że Sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył art. 378 § 1 k.p.c. oraz art. 382 k.p.c. W ocenie autora skargi Sąd drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniósł się do argumentacji skarżących przedstawionej w odpowiedzi na apelację, ale także w pismach skarżących przedłożonych przed Sądem pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny nie ustosunkował się w żaden sposób do treści odpowiedzi na apelację i zawartych w niej twierdzeń i wywodów, a także nie wziął pod uwagę stanowiska procesowego skarżących. Pominął także przy ustalaniu nowego stanu faktycznego takie środki dowodowe jak zeznania Ł. M. oraz I. M., a także dokumentację medyczną. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargi kasacyjne wnioskodawców (zawarte w jednym piśmie) nie kwalifikują się do przyjęcia ich do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Rozpatrywane skargi zawierają wniosek o przyjęcie ich do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżący wykazali istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wykazanie podnoszonej w skardze oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) – jako przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania – wymagałoby przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia
3 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, LEX nr 421035, z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, LEX nr 448289, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205, z dnia 3 kwietnia 2008 r., II PK 352/07, LEX nr 465859 i z dnia 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Podczas, gdy dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania – z uwagi na jej oczywistą zasadność w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. – niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły, czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274, z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616, z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/ 07, LEX nr 453107, z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, LEX nr 490364, z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134). W judykaturze podkreśla się, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 230, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743, z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr 494133 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2013 r., III SK 11/13, LEX nr 1380967). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia powyższych wymogów; nie wykazuje, aby w sprawie występował stan „oczywistej zasadności” skargi kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Zasadnicze twierdzenie uzasadnienia wniosku jest oparte na założeniu, że Sąd drugiej instancji nie uwzględnił w uzasadnieniu swojego wyroku argumentacji
4 skarżących przedstawionej w odpowiedzi na apelację, w pismach skarżących przedłożonych przed Sądem pierwszej instancji, nie uwzględnił zeznań Ł. M. oraz I. M. oraz „dokumentacji medycznej”. Twierdzenie to dotyczące sugerowanej wadliwości uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie zostało jednak powiązane – w uzasadnieniu wniosku – z regulacją określającą niezbędne elementy uzasadnienia wyroku, tj. art. 328 § 2 k.p.c. Nie zawiera ono odpowiedniego wywodu wykazującego naruszenie wskazanego przepisu mające wpływ na wynik sprawy w płaszczyźnie definicyjnej przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Nie wykazano także „oczywistego” naruszenia przedstawionych we wniosku przepisów art. 382 k.p.c. oraz art. 378 § 1 k.p.c. Autor skargi ograniczył się do zacytowania obszernych fragmentów uzasadnienia uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 1999 r., III CZP 59/98, OSNC 1999 nr 7-8, poz. 124 – wywodów tych jednak nie zestawił z rzeczową argumentacją wykazującą sprzeczność zaskarżonego wyroku ze stanowiskiem cytowanej uchwały. Niezależnie od tego trzeba stwierdzić, że zaskarżony wyrok nie jest sprzeczny ze stanowiskiem powołanej w uzasadnieniu wniosku uchwały. Sąd drugiej instancji – rozpoznając apelację organu rentowego od wyroku Sądu pierwszej instancji – prowadził postępowanie apelacyjne zgodnie z regułami określonymi w art. 382 k.p.c. oraz art. 378 § 1 k.p.c. W swojej ocenie materiału sprawy zgromadzonego przed Sądem pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym Sąd drugiej instancji uwzględnił także stanowisko strony odwołującej się, a także pozostałe dowody przedstawione w uzasadnieniu wniosku. Inną rzeczą – co pomija autor skargi – jest ocena tych okoliczności przez pryzmat całości materiału dowodowego sprawy w kontekście zasadności stanowiska odwołujących się prezentowanego w trakcie postępowania, między innymi w odpowiedzi na apelację organu rentowego. Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. l.n
5
Powiązane orzeczenia
- III PSK 10/21 2021-01-21Czy skarga kasacyjna powódki spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy jej oczywista zasadność została wykazana zgodnie z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.?
- II USK 100/21 2021-03-16Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w sytuacji, gdy skarżący jedynie neguje stanowisko sądu drugiej instancji, nie przedstawiając argumentacji wykazującej walor oczywi…
- III PSK 88/21 2021-06-24Czy skarga kasacyjna, której uzasadnienie wniosku o przyjęcie do rozpoznania opiera się wyłącznie na twierdzeniu o jej oczywistej zasadności, spełnia wymogi formalne określone w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.?
- II CSK 744/17 2018-04-19Czy skarga kasacyjna złożona na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. (oczywista zasadność) wymaga przedstawienia wywodu prawnego zmierzającego do wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego l…
- II CSK 774/17 2018-05-10Czy skarga kasacyjna zawierająca uzasadnienie oparte wyłącznie na przesłance oczywistej zasadności z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli nie wykazano kwalifikowanej p…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 378 § 1 KPCart. 382 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 328 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 4§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy