II UK 203/18
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2019-08-14
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie kasacyjne w sprawie o przyznanie wcześniejszej emerytury powinno zostać umorzone w przypadku śmierci wnioskodawcy po przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania, ale przed wydaniem wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne, uznając, że prawo do emerytury jest ściśle związane z osobą zmarłego i nie podlega dziedziczeniu, z zastrzeżeniem dotyczącym wypłaty świadczeń należnych do dnia śmierci małżonkowi. W związku ze śmiercią wnioskodawcy, wydanie wyroku stało się niedopuszczalne.Stan faktyczny
Organ rentowy zaskarżył skargą kasacyjną wyrok sądu apelacyjnego przyznający wnioskodawcy wcześniejszą emeryturę. Sąd Najwyższy przyjął skargę do rozpoznania. Następnie wnioskodawca zmarł. Organ rentowy przedłożył odpis aktu zgonu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 203/18 POSTANOWIENIE Dnia 14 sierpnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar w sprawie z wniosku J. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Z. o przyznanie wcześniejszej emerytury, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 14 sierpnia 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 1 lutego 2018 r., sygn. akt III AUa (…), umarza postępowanie kasacyjne. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 1 lutego 2018 r., III AUa (…), Sąd Apelacyjny w (…), oddalił apelację organu rentowego – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Z. od wyroku Sądu Okręgowego w Z., zmieniającego zaskarżoną decyzję organu rentowego z dnia 17 maja 2016 r. i przyznającego wnioskodawcy J. Z. prawo do emerytury w obniżonym wieku (wcześniejszej) począwszy od dnia 22 kwietnia 2016 r. Pozwany organ rentowy – wykonując prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego, wydał w dniu 27 marca 2018 r. „decyzję o przyznaniu emerytury w kwocie zaliczkowej od 22-04-2016 r., tj. od daty określonej w wyroku sądu”. Wyrok ten zaskarżył skargą kasacyjną pełnomocnik pozwanego organu rentowego, opierając ja na podstawie zawartej w art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c., wnosząc
2 o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy z zasądzeniem kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 29 maja 2019 r., II UK 203/18, Sąd Najwyższy przyjął skargę kasacyjną do rozpoznania. W dniu 8 czerwca 2019 r. wnioskodawca zmarł, jak świadczy przedłożona przez organ rentowy kserokopia odpisu skróconego aktu zgonu z dnia 10 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W utrwalonym orzecznictwie - odnośnie do prawa do emerytury (świadczenia z ubezpieczenia społecznego) - nie jest kwestionowane, że jest ono ściśle związane z osobą zmarłego i jako takie nie podlega dziedziczeniu (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 listopada 2001 r., P 2/01, OTK 2001 nr 8, poz. 249 oraz uchwałę składu powiększonego Sądu Najwyższego z 26 lutego 1965 r., III PO 22/64, OSNC 1965 nr 7-8, poz. 107), z zastrzeżeniem wynikającym z art. 136 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 136 ust. 1 tej ustawy, w razie śmierci osoby, która zgłosi wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się m.in. małżonkowi zmarłego. W tym stanie rzeczy wydanie wyroku w niniejszej sprawie stało się niedopuszczalne (art. 355 § 1 k.p.c.), co mając na względzie, na mocy powyższego przepisu w związku z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu.
Powiązane orzeczenia
- II UK 88/14/1 2019-12-17Czy wniosek o prawo do emerytury, w którym skarżący zmarł w trakcie postępowania kasacyjnego, podlega umorzeniu?
- III USK 286/21 2021-05-28Czy postępowanie w sprawie prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych powinno zostać umorzone w przypadku śmierci wnioskodawcy w toku postępowania kasacyjnego?
- I USK 65/24 2025-05-21Czy w przypadku śmierci ubezpieczonego przed wydaniem orzeczenia przez Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym dotyczącym ustalenia wysokości emerytury, postępowanie to powinno zostać umorzone?
- II USKP 108/21 2021-12-14Czy w przypadku śmierci ubezpieczonego w toku postępowania kasacyjnego w sprawie o przyznanie emerytury, Sąd Najwyższy powinien zawiesić postępowanie kasacyjne?
- I UK 319/14/1 2015-03-30Czy w przypadku śmierci strony postępowania w sprawie o prawo do emerytury, postępowanie kasacyjne może zostać podjęte z udziałem następcy prawnego?
Powołane przepisy
art. 3983 § 1 pkt 1 KPCart. 136 ust. 1art. 355 § 1 KPCart. 39821art. 391 § 1 KPC§ 1 pkt 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy