II UK 245/13

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2013-10-14

Skład orzekający: Beata Gudowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca odpowiedzialności członka zarządu za zaległości składkowe spółki może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli nie zawiera uzasadnienia wskazującego na istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie przyjmuje skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie przedstawił uzasadnienia wskazującego na spełnienie przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Brak wystarczającej argumentacji dotyczącej istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi uniemożliwia jej przyjęcie. Kwestie faktyczne nie podlegają ocenie Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym.
Stan faktyczny
Wnioskodawca, będący członkiem zarządu spółki z o.o., został obciążony osobistą odpowiedzialnością za zaległości spółki z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny oddaliły jego odwołanie i apelację. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym kwestionując ważność decyzji organu rentowego oraz sposób ustalenia jego funkcji w zarządzie. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UK 245/13 POSTANOWIENIE Dnia 14 października 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z wniosku G. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. z udziałem P. Spółka z o.o. z siedzibą w T., M. M. o przeniesienie odpowiedzialności za zobowiązania spółki z tytułu składek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 października 2013 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 28 grudnia 2012 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 28 grudnia 2012 r. Sąd Apelacyjny, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w […] oddalił apelację G. G. od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 27 marca 2012 r., oddalającego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdzającej jego osobistą odpowiedzialność - jako członka zarządu „P.” Spółki z o.o. w T. - za zaległości spółki z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Skarga kasacyjna ubezpieczonego, obejmująca zaskarżony wyrok w całości, zawierała wniosek o uchylenie wyroków Sądów obydwu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu lub Sądowi Okręgowemu. Została oparta na podstawie naruszenia przepisów postępowania – art. 227 k.p.c. w związku z art. 202 § 1 k.s.h., art. 244 § 1 k.p.c. w związku z art. 2 268a k.p.a., art. 6 k.c. i art. 230 k.p.c., a także przepisów prawa materialnego – art. 116 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (jednolity tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w związku z art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.). Na uzasadnienie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał wymienione podstawy kasacyjne i podniósł zakwestionowanie w apelacji ważności decyzji organu rentowego ze względu na niewykazanie, czy została wydana przez osobę upoważnioną. Powołał się na występowanie w sprawie niejednolicie rozstrzyganego w orzecznictwie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego wykładni i stosowania art. 116 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, w szczególności w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2012 r., I FSK 407/2011 i z dnia 9 marca 2012 r., II FSK 1714/2010, w których uznano za pożądane, lecz niekonieczne wymienienie w jednej decyzji wszystkich członków zarządu spółki jako odpowiadających solidarnie z pozostałymi członkami tego zarządu oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2012 r., II UK 269/11 i z dnia 3 marca 2011 r., II UK 307/10, w których Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że decyzja, w której stwierdza się odpowiedzialność określonego członka zarządu musi wymieniać wszystkich członków zarządu. Jako kolejną przyczynę skargi wskazał nieustalenie we właściwy sposób, że pełnił funkcję członka zarządu w czasie powstania zaległości składkowej. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący – bez odrębnego uzasadnienia, że występują przesłanki nakazujące przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i bez żadnej bliższej argumentacji – przez użycie zwrotu „z powyższych względów”, odwołał się tylko do 3 uzasadnienia podstaw skargi. Nie wypełnił zatem wymagań niezbędnych do rozstrzygnięcia o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania. Należy zważyć, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych sąd powszechny nie jest uprawniony do orzekania o nieważności decyzji administracyjnej; rozpoznaje istotę sprawy, którą stanowi istnienie (nieistnienie) wynikającego z przepisów prawa materialnego określonego prawa lub zobowiązania stwierdzonego wadliwą decyzją organu rentowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2013 r., II UK 164/12, niepubl.). Kwestia treści decyzji przenoszącej odpowiedzialność za zaległość składkową na osoby trzecie budziła kontrowersje interpretacyjne, szczególnie w judykaturze sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2008 r., II FSK 1606/06 i odmienny wyrok tego Sądu z dnia 5 września 2006 r., I FSK 1227/05). W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 9 marca 2009 r., I FSP 4/08, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej nakłada na organ podatkowy obowiązek prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. wobec wszystkich osób mogących ponosić taką odpowiedzialność. W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 15 października 2009 r., I UZP 3/09 (OSNP 2011 nr 1-2, poz. 13) Sąd Najwyższy stanął natomiast na stanowisku, że decyzja organu rentowego powinna być wydana wobec wszystkich członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, choć nie określił skutków pominięcia w jej treści. Jednak w wyroku z dnia 16 lipca 2008 r., I UK 9/08 (OSNP 2009 nr 23-24, poz. 324) przyjął, że członkowie zarządu osoby prawnej, których odpowiedzialność za zaległości z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne ustalił w decyzji właściwy organ Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, mogą odwołać się od tej decyzji także w części dotyczącej nieobjęcia odpowiedzialnością pozostałych członków zarządu. Ostatecznie przyjmuje się, że członkowie zarządu ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania spółki z o.o. z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i na ubezpieczenie zdrowotne, gdy odpowiedzialność ta została określona w warunkach przewidzianych w art. 116 Ordynacji podatkowej, jeżeli tylko decyzje w tym 4 przedmiocie zostały wydane wobec wszystkich członków zarządu, choć wobec każdego z osobna. Ostatnia kwestia, jako odnosząca się do ustaleń faktycznych została postawiona wbrew zakazowi przewidzianemu w art. 3983 § 3 k.p.c., nie podlega więc ocenie Sądu Najwyższego. W związku z tym orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). aw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 227 KPCart. 202 § 1 KSHart. 244 § 1 KPCart. 2art. 6 KCart. 230 KPCart. 116 § 1art. 31art. 3989 § 1 KPCart. 116art. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy