II UK 250/15
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2015-12-15
Skład orzekający: Beata Gudowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 10 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą ma zastosowanie do funkcjonariusza (emeryta), który popełnił przestępstwo przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, a jego prawo do świadczenia zostało ustalone przed tą datą, natomiast wyrok skazujący zapadł po tej dacie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wskazane przez skarżącego zagadnienia prawne zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, przepisy te mają na celu zadośćuczynienie zasadzie równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej przez wprowadzenie możliwości utraty prawa do emerytury przez funkcjonariusza, który dopuścił się przestępstwa przed zwolnieniem ze służby, niezależnie od daty skazania. Zgodność tych przepisów z Konstytucją została potwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny.Stan faktyczny
Wnioskodawca M. A. kwestionował decyzję o wstrzymaniu wypłaty jego emerytury policyjnej od dnia 11 kwietnia 2012 r., spowodowaną ustaniem prawa do świadczenia z dniem 2 grudnia 2011 r. Podstawą decyzji było popełnienie przez niego przestępstwa przed zwolnieniem ze służby, co skutkowało prawomocnym skazaniem po wejściu w życie przepisów zmieniających ustawę o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego oddalający odwołanie wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przyznano adwokatowi zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 250/15 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z wniosku M. A. przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Warszawie o ustanie prawa do emerytury policyjnej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 grudnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt III AUa 1060/13, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. przyznaje adwokat B.K. od Skarbu Państwa - Sąd Apelacyjny w Warszawie - kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) z obowiązującą stawką podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej ubezpieczonemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 8 maja 2014 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację M. A. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2012 r. oddalającego odwołanie od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie z dnia 29 marca 2012 r., którą wstrzymano wypłatę jego emerytury policyjnej od dnia 11 kwietnia 2012 r., na skutek ustania prawa do świadczenia z dniem 2 grudnia 2011 r.
2 W skardze kasacyjnej wnioskodawca zarzucił naruszenie prawa materialnego - art. 10 ust. 2 oraz 39 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.; dalej „ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy”) w związku z art. 12 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2007 r. Nr 82, poz. 558; dalej „ustawa zmieniająca”), przez błędną wykładnię, a ostatecznie niewłaściwe zastosowanie do skarżącego, który uzyskał uprawnienia emerytalne przed wejściem w życie art. 10 ust. 2. Błędna wykładnia art. 12 ustawy zmieniającej w związku z art. 4 pkt 2 tej ustawy w związku z art. 10 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy polegające na przyjęciu, że art. 12 ma zastosowanie do emeryta, o którym mowa w art. 10 ust. 2, mimo że norma art. 12 tej ustawy stanowi o funkcjonariuszu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 narusza naruszenia art. 2 oraz art. 67 Konstytucji. Skarżący wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, czy art. 10 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą ma zastosowanie do funkcjonariusza (emeryta), który popełnił przestępstwo przewidziane w art. 10 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, przed uchwaleniem oraz wejściem w życie ustawy zmieniającej, którego prawo do świadczenia zostało ustalone przed tą datą, zaś do wydania wyroku skazującego doszło po tej dacie. Zdaniem skarżącego, w sprawie istnieje także potrzeba wykładni budzących poważne wątpliwości art. 12 w związku z art. 4 pkt 2 ustawy zmieniającej oraz art. 2 i 67 Konstytucji, ponieważ przepisy te wiążą skutek utraty prawa do emerytury policyjnej z chwilą skazania prawomocnym wyrokiem karnym, niezależnie od tego kiedy został popełniony czyn oraz od kiedy nastąpiło ustalenie prawa do świadczenia. Prowadzi to do nadania aktowi prawnemu mocy wstecznej i nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji podmiotów równych w zależności od
3 rodzaju podjętej decyzji procesowej w toku sprawy karnej, np. co do sposobu i formy obrony. Skarżący wskazał również na występowanie w sprawie zagadnienia prawnego sprowadzającego się do pytania, czy art. 12 ustawy zmieniającej, obowiązujący od dnia 11 czerwca 2007 r., w którym mowa wyłącznie o „funkcjonariuszu”, ma zastosowanie do sytuacji opisanych w art. 10 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, czy również do sytuacji opisanych w art. 10 ust. 2 tej ustawy, tj. także emerytów i rencistów skazanych prawomocnym wyrokiem, którzy nabyli prawo do emerytury przed 11 czerwca 2007 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości prawne lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W orzecznictwie Sąd Najwyższego wielokrotnie wskazano, że istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., powinno dotyczyć kwestii prawnych budzących rzeczywiście istotne (poważne) wątpliwości. Twierdzenie o występowaniu takiego zagadnienia jest uzasadnione tylko wtedy, gdy nie było ono rozstrzygane przez Sąd Najwyższy lub gdy istnieją rozbieżne poglądy wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (postanowienia Sądu Najwyższego z 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467; z 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468). Wskazane przez skarżącego problemy prawne zostały rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy. W postanowieniu z dnia 5 stycznia 2011 r., II UK 275/10 (niepubl.), a następnie w wyroku z dnia 23 marca 2012 r., II UK 151/11 (OSNP 2013 nr 5-6, poz. 65). Odnosząc się do twierdzeń skarżącego o potrzebie wykładni art. 12 w związku z art. 4 pkt 2 ustawy zmieniającej oraz art. 2 i 67 Konstytucji, należy zwrócić uwagę na cel art. 10 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy w związku z art. 12 ustawy zmieniającej. W szczególności
4 zadośćuczynienie zasadzie równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej przez wprowadzenie do systemu prawa możliwości utraty nabytego już prawa do zaopatrzenia emerytalnego przez emeryta lub rencistę, który dopuścił się przestępstwa przed zwolnieniem ze służby, a tym samym zrównanie sytuacji prawnej wszystkich funkcjonariuszy, którzy popełnili w czasie służby taki sam typ, czy takie samo przestępstwo, niezależnie od tego kiedy nastąpiło skazanie (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 kwietnia 2011 r., K 4/09, OTK-A 2011 nr 3, poz. 20). Należy również zwrócić uwagę na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zajęte w wyroku z 29 kwietnia 2008 r., P 38/06 (OTK-A 2008 nr 3, poz. 46). Uwzględniając przedstawione stanowisko judykatury, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.), zważywszy również, że zgodność art. 10 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy w związku z art. 12 ustawy zmieniającej z wynikającymi art. 2 Konstytucji zasadami niedziałania prawa wstecz oraz ochrony praw słusznie nabytych, została potwierdzona w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 kwietnia 2011 r., K 4/09 (OTK-A 2011 nr 3, poz. 20). O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 98 § 3 k.p.c. w zw. z § 13 ust. 4 pkt 1 i § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.).
Powiązane orzeczenia
- II UK 466/15 2016-08-23Czy skarga kasacyjna dotycząca prawa do emerytury policyjnej i policyjnej renty inwalidzkiej, w związku ze skazaniem za przestępstwo popełnione w służbie, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli po…
- II UK 290/14 2015-04-01Czy prawomocne skazanie funkcjonariusza za przestępstwo popełnione przed wejściem w życie nowelizacji art. 10 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, ale po dniu wejścia w życie tej nowelizacji, skutkuj…
- II UK 234/13 2013-10-10Czy przepis art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 kwietnia 2007 r. ma zastosowanie do funkcjonariusza, który popełnił…
- II UK 72/17 2017-12-13Czy skarga kasacyjna dotycząca utraty prawa do emerytury policyjnej z powodu skazania za przestępstwo popełnione po dacie wejścia w życie nowelizacji z 2007 r. może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeś…
- II UK 198/14 2015-01-27Czy stosowanie art. 12 w zw. z art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emeryt…
Powołane przepisy
art. 10 ust. 2art. 12art. 4 pkt 2art. 10 ust. 1art. 2art. 67art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 3 KPC§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy