II UK 255/15

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2015-12-15

Skład orzekający: Halina Kiryło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna, oparta na zarzucie oczywistej zasadności, może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie przedstawił wywodu jurydycznego uzasadniającego tezę o kwalifikowanym naruszeniu prawa materialnego lub procesowego?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie kwalifikuje się do przyjęcia do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał istnienia przesłanki oczywistej zasadności. Oczywista zasadność wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, a nie jedynie zarzutu naruszenia. Próba podważenia prawidłowości dokonanej przez sądy oceny materiału dowodowego i ustaleń stanu faktycznego nie stanowi przedmiotu kontroli kasacyjnej.
Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Sąd pierwszej instancji oddalił jego odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej tego prawa. Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego. Skarżący złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz domagając się przyjęcia skargi do rozpoznania z powodu jej oczywistej zasadności. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawcy na rzecz organu rentowego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UK 255/15 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Halina Kiryło w sprawie z wniosku L. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G. o prawo do emerytury, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 grudnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt III AUa 926/14, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od wnioskodawcy na rzecz organu rentowego kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 9 stycznia 2015 r. oddalił apelację ubezpieczonego L. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 30 stycznia 2014 r., mocą którego oddalono jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. z 28 czerwca 2013 r., odmawiającej wnioskodawcy prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną ubezpieczonego. Skargę kasacyjną oparto na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego: art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu 2 Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 748 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Ponadto skargę kasacyjną oparto na podstawie naruszenia przepisów postępowania: art. 382 k.p.c. w związku z art. 227 k.p.c., art. 378 § 1 zdanie 1 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Jako przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano jej oczywistą zasadność będącą konsekwencją naruszenia przez Sąd drugiej instancji przepisów prawa materialnego powołanych w podstawie kasacyjnej oraz niewłaściwej oceny materiału dowodowego i obrazy przepisów procesowych – art. 381 w związku z art. 227 k.p.c., przez niedopuszczenie zawnioskowanego dopiero na etapie postępowania apelacyjnego dowodu z zeznań świadków. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznanie albo o jej oddalenie w całości, a ponadto o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie kasacyjne według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Skarga kasacyjna, jako szczególny środek zaskarżenia, służy realizacji interesu publicznego w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości. Funkcje postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, iż w konkretnej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za interwencją Sądu Najwyższego. Rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c. i tylko w przypadku przekonania Sądu Najwyższego przez skarżącego, za pomocą jurydycznej argumentacji, że zachodzi publicznoprawna potrzeba rozstrzygnięcia 3 sformułowanego w skardze zagadnienia prawnego przy jej merytorycznym rozpoznawaniu. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Odnośnie do tej przesłanki przedsądu, jaką jest oczywista zasadność skargi kasacyjnej, należy w motywach wniosku zawrzeć wywód prawny wyjaśniający, w czym wyraża się owa oczywistość i przedstawić argumenty na poparcie tego twierdzenia (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, LEX nr 421035, z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, LEX nr 448289, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205, z dnia 3 kwietnia 2008 r., II PK 352/07, LEX nr 465859 i z dnia 5 września 2008 r., I CZ 64/08). O ile dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274, z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616, z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/ 07, LEX nr 453107, z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, LEX nr 490364, z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134). W judykaturze podkreśla się, iż przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjne jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 nr 13, 4 poz. 230, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743, z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr 494133). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wypada stwierdzić, że skarżący nie wykazał istnienia powołanej przesłanki przedsądu. Autor skargi kasacyjnej nie przedstawił żadnego wywodu jurydycznego uzasadniającego tezę o kwalifikowanym naruszeniu prawa materialnego przy ferowaniu zaskarżonego wyroku. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania sprowadza się w dużej mierze do próby podważenia prawidłowości dokonanej przez Sądy orzekające w sprawie oceny wiarygodności zgromadzonego materiału dowodowego i poczynionych na tej podstawie ustaleń stanu faktycznego. Tymczasem kwestie dotyczące ustalonych faktów nie stanowią przedmiotu kontroli kasacyjnej, w związku z czym opartemu na tej podstawie wnioskowi o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania towarzyszą niedopuszczalne motywy (art. 3983 § 3 oraz art. 39813 § 2 k.p.c.; por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2012 r., II PK 278/11, LEX nr 1214574, czy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2014 r., V CSK 140/13, LEX nr 1458681). Również decyzja Sądu drugiej instancji dotycząca pominięcia dowodów zawnioskowanych przez ubezpieczonego w postępowaniu apelacyjnym została szczegółowo umotywowana w kontekście przepisu art. 381 k.p.c., z wyjaśnieniem przyczyn, dla jakich uznano, że potrzeba powołania tych dowodów nie powstała dopiero na tym etapie postępowania. Skarżący próbując wykazać, że Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował i zastosował tenże przepis, w rzeczywistości podważa ustalenia Sądu dotyczące istnienia obiektywnych przyczyn wcześniejszego niezgłoszenia przez ubezpieczonego wniosków dowodowych w tym zakresie. Tak argumentowana teza o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej nie może się ostać. Reasumując: wobec niewykazania istnienia powołanej w skardze kasacyjnej przesłanki przedsądu, z mocy art. 3989 § 2 k.p.c. należało orzec jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 184art. 382 KPCart. 227 KPCart. 378 § 1art. 391 § 1 KPCart. 381art. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 381 KPCart. 3989 § 2 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy