II UK 261/15

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2016-01-12

Skład orzekający: Beata Gudowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres pracy marynarza u armatora zagranicznego, do którego został skierowany przez pośrednika, może być zaliczony do okresów pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych, a sam marynarz może być uznany za pracownika w rozumieniu tej ustawy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zagadnienie prawne podniesione przez organ rentowy zostało już jednoznacznie rozstrzygnięte w orzecznictwie. Sąd Najwyższy potwierdził, że praca członka załogi statku morskiego, wykonywana odpłatnie i w warunkach podporządkowania, ma cechy pracy świadczonej na podstawie stosunku pracy, co pozwala na zaliczenie jej do okresów pracy w szczególnych warunkach dla celów emerytury pomostowej, nawet jeśli zatrudnienie było realizowane za pośrednictwem pośrednika, a nie bezpośrednio u armatora.
Stan faktyczny
R. R. domagał się przyznania prawa do emerytury pomostowej, wliczając do stażu okresy pracy na statkach morskich u armatorów zagranicznych, do których był kierowany przez pośredników. Sąd pierwszej instancji zmienił decyzję ZUS i przyznał emeryturę, uznając te okresy za pracę w szczególnych warunkach. Sąd Apelacyjny utrzymał to rozstrzygnięcie. Organ rentowy wniósł skargę kasacyjną, podnosząc istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości zaliczenia pracy marynarza u zagranicznego armatora do okresów pracy w szczególnych warunkach.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz R. R. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UK 261/15 POSTANOWIENIE Dnia 12 stycznia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z wniosku R. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G. o prawo do emerytury pomostowej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 stycznia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 19 grudnia 2014 r., sygn. akt III Aua […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w G. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) na rzecz R. R. tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z dnia 19 grudnia 2014 r. oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w G. od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z siedzibą w G. z dnia 28 lutego 2014 r., którym zmieniono decyzję Zakładu i przyznano R. R. prawo do emerytury pomostowej. Sąd drugiej instancji uznał za prawidłowe wliczenie do stażu ubezpieczenia społecznego, oraz jako okresy wykonywania w szczególnych warunkach, okresy wykonywania przez ubezpieczonego pracy na statkach żeglugi morskiej u armatorów zagranicznych, na podstawie umów zawieranych z zagranicznymi armatorami za pośrednictwem P. sp. z o.o. i W. […] sp. z o.o., w tym okres zatrudnienia we W. […] „P.” w G. jako stałego członka załogi statku, 2 wpisanego do listy zaciągu na stanowisku motorzysty okrętowego. W tych okresach wnioskodawca podlegał ubezpieczeniom społecznym w Polsce dobrowolnie, a jego praca była odpłatna i wykonywana w ramach podporządkowania pracowniczego, oraz że ustaleniu stosunku pracy nie sprzeciwia się opłacanie składek przez samego ubezpieczonego. Fakt, że zaświadczenie o pracy w szczególnych warunkach zostało wystawione przez podmiot niebędący pracodawcą w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. Nr 237, poz. 1656 ze zm.), Sąd ocenił jako nieistotny z punktu widzenia podstaw faktycznych orzeczenia. Skarga kasacyjna wniesiona przez organ rentowy, zawierała wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania ze względu na występowanie w sprawie istotnego i dotychczas nierozstrzygniętego zagadnienia prawnego. W ocenie skarżącego istnieje potrzeba wykładni art. 2 pkt 2 i 3 oraz art. 51 i 49 ustawy o emeryturach pomostowych, a w szczególności, czy w uprawnienia wynikające z ustawy o emeryturach pomostowych, które przysługują jedynie osobom mającym przymiot pracownika (art. 4 w związku z art. 49 ustawy), mogą być rozszerzone tak, że do okresów pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 3 ustawy o emeryturach pomostowych można zaliczyć okres pracy marynarza, wykonywanej u armatora zagranicznego, do której został skierowany przez pośrednika, a nie płatnika oraz czy takiego marynarza można uznać za pracownika. Skarżący wskazał, że jest to kolejna jego skarga w tym przedmiocie, co miało unaocznić aktualność zagadnienia i potrzebę dokonania wykładni „przywołanych regulacji”. R. R. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, a ponadto o wydanie postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub 3 wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Oczywiste jest, że zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) musi być istotne w tym sensie, że wymaga rozstrzygnięcia, którego dotychczas w judykaturze Sądu Najwyższego nie dokonano. Jednocześnie konieczne jest wskazanie, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego skarżący powinien oprzeć na wywodzie zbliżonym do przyjętego przy przedstawieniu zagadnienia prawnego przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 390 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepubl.). Wymagane jest zatem sformułowanie istotnych wątpliwości, których wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także innych podobnych spraw na tle wskazanych przepisów prawnych. Analiza zagadnienia przedstawionego w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ujawnia, że kwestia tam poruszona została już jednoznacznie rozstrzygnięta. Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że charakter świadczenia pracy „członka załogi statku morskiego”, a ściślej fakty je wyznaczające, są w istocie powszechnie znane, a więc w zasadzie nie wymagają dowodu (art. 228 § 1 k.p.c.). Jest to praca podporządkowana i wykonywana odpłatnie, mająca wobec tego cechy pracy świadczonej na podstawie stosunku pracy w rozumieniu art. 22 k.p. (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 30 sierpnia 2001 r., II UKN 500/00, OSNP 2003 nr 10, poz. 258; z dnia 21 stycznia 2010 r., II UK 162/09; z dnia 12 marca 2010 r., II UK 286/09, OSNP 2011 nr 17-18, poz. 237; z dnia 27 kwietnia 2010 r., II UK 328/09, OSNP 2011 nr 19-20, poz. 261 oraz z dnia 1 czerwca 2010 r., II UK 5/10, niepubl. oraz z dnia z dnia 25 czerwca 2010 r. II UK 76/10, niepubl.). Orzeczenia te wystarczająco usuwają rozbieżność, która mogłaby powstać w orzecznictwie sądów powszechnych w przyszłości. Mając to na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 3989 § 1 k.p.c.), o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygając na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. l.n 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2 ust. 2art. 2 pkt 2art. 51art. 4art. 49art. 3art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 390 KPCart. 228 § 1 KPCart. 22 KPart. 98 § 1 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy