II UK 274/15

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2016-01-13

Skład orzekający: Jerzy Kuźniar

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy złożenie przez stronę kwestionującą opinię biegłego sądowego wniosku o uzupełniającą opinię na podstawie art. 286 k.p.c. obliguje sąd do przeprowadzenia takiego dowodu, czy też jego uwzględnienie należy do dyskrecjonalnej władzy sędziego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne ani oczywista zasadność skargi. W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie przyjmuje się, że od uznania sądu zależy dopuszczenie dowodu z kolejnych biegłych, a sąd nie ma obowiązku dopuszczenia takiego dowodu w każdym przypadku, gdy opinia jest niekorzystna dla strony. Kwestia ta była już wielokrotnie rozstrzygana, co wyklucza jej nowość i istotność prawną.
Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się renty z tytułu niezdolności do pracy. Sądy obu instancji oddaliły jego powództwo, uznając, że nie jest on nawet częściowo niezdolny do pracy, co potwierdziły opinie biegłych lekarzy. Pełnomocnik wnioskodawcy złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i podnosząc zagadnienie prawne dotyczące obowiązku sądu do przeprowadzenia dowodu z uzupełniającej opinii biegłego. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UK 274/15 POSTANOWIENIE Dnia 13 stycznia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar w sprawie z wniosku Z. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 stycznia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 sierpnia 2014 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2014 r., III AUa […], Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację wnioskodawcy Z. Z. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś. z dnia 5 kwietnia 2013 r. w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, wobec niespełnienia przez wnioskodawcę przesłanek określonych w art. 12 i 57 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 748 ze zm.). W ocenie Sądu, przeprowadzone w sprawie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym oraz w postępowaniu apelacyjnym dowody (w tym dowód z opinii biegłych lekarzy: chorób wewnętrznych, diabetologa i kardiologa oraz pulmonologa) pozwoliło na ustalenie, że wnioskodawca nie jest nawet częściowo niezdolny do pracy. 2 Powyższy wyrok zaskarżył w całości pełnomocnik wnioskodawcy, zarzucając naruszenie prawa procesowego – art. 217 § 1 i 2, art. 227 w związku z art. 232 k.p.c., art. 286 k.p.c. w związku z art. 236 k.p.c. oraz art. 233 § 1 k.p.c. poprzez rażące naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i zastąpienie jej oceną dowolną, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniono występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego - „czy złożenie przez stronę kwestionującą opinię biegłego sądowego, wniosku o uzupełniającą opinie na podstawie art. 286 k.p.c. obliguje Sąd do przeprowadzenia takiego dowodu (…) czy też (…) jego uwzględnienie należy zawsze do dyskrecjonalnej władzy sędziego?” Ponadto w ocenie pełnomocnika wnioskodawcy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie ma uzasadnienia. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu cytowanego przepisu uznaje się zagadnienie dotychczas niewyjaśnione i nierozwiązane w orzecznictwie, a więc cechujące się nowością, którego rozstrzygnięcie może sprzyjać rozwojowi prawa. W utrwalonym orzecznictwie przyjmuje się, że powołanie się na tę okoliczność wymaga, obok sformułowania tego zagadnienia, także przytoczenia związanych z nim konkretnych przepisów prawnych, wskazania, dlaczego jest ono istotne oraz przedstawienia argumentacji wskazującej na rozbieżne oceny prawne 3 (por. postanowienia: z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002 nr 1, poz. 11, z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004 nr 7-8, poz. 51, z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, LEX nr 180841), przy czym podstawa taka nie zachodzi, jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii tego zagadnienia prawnego lub wykładni przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, brak nadto okoliczności uzasadniających zmianę tego poglądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP – wkładka z 2003 r. nr 13, poz. 5). W okolicznościach sprawy, skarżący nie przedstawia zagadnienia prawnego, ale w istocie polemizuje z poczynionymi na podstawie opinii biegłych ustaleniami Sądów obu instancji, w przedmiocie stanu zdrowia wnioskodawcy oraz możliwości dalszej jego pracy zgodnie z kwalifikacjami. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przed Sądem pierwszej instancji, uzupełnione w postępowaniu apelacyjnym pozwoliły na ustalenie, że wnioskodawca nie jest osobą niezdolną do pracy, a zatem nie spełnił przesłanek określonych w art. 12 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie przyjmuje się, że od uznania sądu zależy dopuszczenie dowodu z kolejnych biegłych, ponadto, że sąd nie ma obowiązku dopuszczenia dowodu z kolejnych biegłych w każdym przypadku, gdy złożona opinia jest niekorzystana dla strony (przykładowo wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2012 r., I UK 200/11, LEX nr 1162648 oraz powołane tam orzeczenia; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2012 r., III UK 45/12, LEX nr 1648605 oraz powołane tam orzeczenia). Na temat pojęcia niezdolności do pracy, stanowiącej przesłankę nabycia uprawnień rentowych Sąd Najwyższy wypowiadał się już wielokrotnie, generalnie uznając, iż istnienie schorzeń powodujących konieczność pozostawania w stałym leczeniu nie stanowi samodzielnej przyczyny uznania częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy, chociaż w pewnych okresach wymaga czasowych zwolnień lekarskich (por. przykładowo wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2010 r., I UK 64/10, niepublikowany, czy wyrok z dnia 6 stycznia 2009 r., II UK 125/08, niepublikowany, w którym przyjęto, że upośledzenie organizmu nie jest wystarczającą przesłanką przyznania renty, w sytuacji, gdy mimo tego 4 upośledzenia możliwe jest podjęcie dotychczasowej pracy i systematyczne leczenie schorzenia). Trzeba też wskazać za wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2011 r., I PK 43/11 (niepublikowany), że jednoczesne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania występującymi w sprawie wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów) generalnie wyklucza możliwość oczywistej zasadności skargi, pomijając nawet, że powołane jako przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zagadnienie prawne nie zostało w skardze kasacyjnej uzasadnione. Przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zawarte w pkt 1 i 4 art. 3989 § 1 k.p.c. wzajemnie się krzyżują i wykluczają możliwość przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zarówno z uwagi na interes publiczny (pkt 1 powołanego przepisu), jak i prywatny skarżącego (pkt 4 powołanego przepisu). Trudno sobie bowiem wyobrazić sytuację, w której wyrok jest oczywiście wadliwy a jednocześnie w sprawie występuje tak poważna wątpliwość prawna, że wymaga interwencji i rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. Z tych względów na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. aw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 12art. 217 § 1art. 227art. 232 KPCart. 286 KPCart. 236 KPCart. 233 § 1 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy