II UK 274/16

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2017-03-23

Skład orzekający: Jolanta Frańczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracodawcy zagraniczni, których prawa i obowiązki nie wynikają z polskiego systemu ubezpieczeń społecznych, mogą być uznani za strony zainteresowane w sprawie dotyczącej podlegania polskiemu ustawodawstwu w zakresie ubezpieczeń społecznych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że pracodawcy zagraniczni, których prawa i obowiązki nie wynikają z polskiego systemu ubezpieczeń społecznych, nie są stronami zainteresowanymi w rozumieniu art. 477¹¹ § 2 k.p.c. W konsekwencji, brak wezwania ich do udziału w sprawie nie stanowi nieważności postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. Zasada terytorialności w kontekście art. 477¹¹ § 2 k.p.c. odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków wynikających z polskiego systemu ubezpieczeń społecznych.
Stan faktyczny
Wnioskodawca M. M. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą i kwestionował decyzje ZUS dotyczące podlegania polskiemu ustawodawstwu w zakresie ubezpieczeń społecznych oraz należnych składek. Sądy obu instancji oddaliły odwołanie i apelację wnioskodawcy. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 477¹¹ § 2 k.p.c. poprzez brak dopuszczenia jego zagranicznych pracodawców jako stron zainteresowanych, co miało skutkować nieważnością postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UK 274/16 POSTANOWIENIE Dnia 23 marca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Frańczak w sprawie z wniosku M. M. przeciwko Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W. o ubezpieczenie społeczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 marca 2017 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w (…) wyrokiem z dnia 20 października 2015 r. oddalił apelację ubezpieczonego M. M. od wyroku Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 10 grudnia 2014 r. oddalającego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia 4 lipca 2014 r. stwierdzających, że w okresie od dnia 1 kwietnia 2010 r. do dnia 30 września 2013 r. ubezpieczony jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega ustawodawstwu polskiemu i określających kwoty należnych składek na ubezpieczenia społeczne za ten okres. W uzasadnieniach sądów meriti przyjęto, że w sprawie dotyczącej ustalenia czy ubezpieczony powinien podlegać polskiemu ustawodawstwu w zakresie ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej pracodawca, który działa na terenie Słowacji, nie jest osobą zainteresowaną w 2 rozumieniu art. 47711 § 2 k.p.c. bowiem nie dotyczy ona bezpośrednio jego praw i obowiązków. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł ubezpieczony M. M., zaskarżając go w całości i wnosząc o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) w całości, jak również poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego w Ś. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi w innym składzie. Skarga kasacyjna została oparta na naruszeniu przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 47711 § 2 k.p.c. przez brak dopuszczenia w charakterze zainteresowanych pracodawców skarżącego: K. P., P. s.r.o. oraz G., co skutkowało naruszeniem art. 379 pkt 5 k.p.c. czyli pozbawieniem strony możności obrony swych praw. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na nieważność postępowania, która występuje w ramach art. 379 pkt 5 k.p.c., z uwagi na sytuację, w której strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Zdaniem skarżącego, obrony swych praw zostali pozbawieni jego słowaccy pracodawcy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarga opiera sią na przesłance nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.) W ocenie skarżącego do nieważności postępowania dochodzi wobec naruszenia przez Sądy orzekające art. 379 pkt 5 k.p.c. i polega na pozbawieniu jego słowackich pracodawców możliwości obrony swych praw. W podstawach skargi skarżący podniósł, że jego słowaccy pracodawcy powinni być wezwani do udziału w sprawie stosownie do przepisu art. 47711 § 2 k.p.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmowano bowiem, że pozbawienie strony możliwości obrony przysługujących jej praw, prowadzące do nieważności postępowania, polega na 3 odjęciu jej w postępowaniu sądowym, wbrew jej woli, całkowitej możności podejmowania, albo świadomego zaniechania czynności procesowych zmierzających do ochrony jej sfery prawnej. Wbrew odmiennemu twierdzeniu skarżącego, w niniejszej sprawie nie zachodzi nieważność postępowania w podanym wyżej znaczeniu. W myśl bowiem art. 47711 § 2 zdanie pierwsze k.p.c., zainteresowanym jest ten, czyje prawa lub obowiązki zależą od rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z zasadą terytorialności, chodzi w tym przepisie o prawa i obowiązki wynikające z polskiego systemu ubezpieczeń społecznych (zob. art. 6 ust. 1 in principio ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych; jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.). Stąd nie ma on zastosowania do praw i obowiązków wynikających z porządków prawnych innych krajów członkowskich Unii, o których rozstrzygają odpowiednie organy tych krajów wedle obowiązującego w nich prawa (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 września 2016 r., I UZ 14/16; z dnia 6 września 2016 r., I UZ 13/16, z dnia 21 listopada 2016 r., II UK 735/15 i II UK 734/15, niepublikowane oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 14 lipca 2016 r., II UK 297/15, LEX nr 2120892; z dnia 25 listopada 2016 r., I UK 370/15, niepublikowany). Zatem nieuprawnione i bezskuteczne procesowo byłoby wezwanie pracodawców skarżącego jako zainteresowanych w sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 47711 § 2 KPCart. 379 pkt 5 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 3 KPCart. 47711 § 2art. 6 ust. 1art. 3989 § 2 KPC§ 2§ 1§ 1 pkt 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy