II UK 285/04

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2005-05-13

Skład orzekający: Andrzej Wasilewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy lakoniczne wskazanie w kasacji okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, w tym kwestii stanu psychicznego ubezpieczonego i naruszenia przepisów proceduralnych, czyni zadość wymogom formalnym określonym w art. 393³ § 1 pkt 3 k.p.c.?
Ratio decidendi
Kasacja powinna zawierać profesjonalne prawnicze uzasadnienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, wykazujące istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, oczywiste naruszenie prawa lub nieważność postępowania. Lakoniczne wskazanie tych okoliczności, bez pogłębionej analizy w kontekście konkretnej sprawy, nie spełnia wymogów formalnych i skutkuje odmową przyjęcia kasacji do rozpoznania.
Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się przyznania renty, jednak jego odwołanie zostało oddalone przez Sąd Okręgowy, a następnie apelacja przez Sąd Apelacyjny. W kasacji pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, takich jak art. 233 § 1, art. 382, art. 5 i art. 117 § 1 w związku z § 2 k.p.c. Jako okoliczności uzasadniające przyjęcie kasacji do rozpoznania wskazano potrzebę rozstrzygnięcia kwestii ustanowienia pełnomocnika z urzędu ze względu na stan psychiczny ubezpieczonego oraz oczywiste naruszenie prawa przez zaskarżony wyrok.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania na podstawie art. 3937 § 1 k.p.c. w związku z art. 393 § 1 pkt 3 k.p.c.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UK 285/04 POSTANOWIENIE Dnia 13 maja 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Andrzej Wasilewski w sprawie z wniosku T. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w [...] o rentę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 maja 2005 r., kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 6 lipca 2004 r., sygn. akt III AUa …/03, odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z dnia 6 lipca 2004 r. (III AUa …/03) oddalił apelację wnioskodawcy – T. N. od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...] z dnia 13 marca 2003 r. (VIII U …/01) oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w [...] z dnia 24 lipca 2001 r. odmawiającej wnioskodawcy prawa do renty. W kasacji od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 6 lipca 2004 r. pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił naruszenie: po pierwsze – art. 233 § 1 k.p.c. „przez jednostronną ocenę dowodów i niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy (...)”; po drugie – art. 382 k.p.c. „przez niepoczynienie własnych ustaleń w sprawie, zwłaszcza niezasięgnięcie uzupełniajacej opinii biegłego psychiatry w celu skonfrontowania z opinią psychiatryczną biegłego, na której oparł się Sąd I instancji (...)”; po trzecie – art. 5 k.p.c. „przez nieudzielenie ubezpieczonemu wskazówek i pouczeń o czynnościach procesowych 2 zmierzających do obrony jego twierdzeń (...)”; po czwarte – art. 117 § 1 w związku z § 2 k.p.c. „przez nieuwzględnienie przez Sąd I instancji wniosku ubezpieczonego o ustanowienie adwokata z urzędu do prowadzenia sprawy (...)”. Równocześnie, jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie kasacji do rozpoznania pełnomocnik wnioskodawcy wskazał: po pierwsze – „na konieczność rozstrzygnięcia, czy stan psychiczny ubezpieczonego w niniejszej sprawie z objawami występowania zespołów depresyjnych, zaburzeń dysocjacyjnych oraz cech organicznego uszkodzenia tkanki mózgowej cun uzasadniał uznanie za potrzebne ustanowienie w sprawie pełnomocnika procesowego z urzędu”; po drugie – również na to, „iż zaskarżony wyrok w oczywisty sposób narusza prawo, tj. art. 233 § 1, art. 382, art. 5 oraz art. 117 § 1 w związku z § 2 k.p.c. poprzez zebranie niewystarczającego do rozstrzygnięcia materiału dowodowego (....).” W konsekwencji, w kasacji sformułowany został wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w [...] do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja powinna czynić zadość szczególnym wymaganiom formalnym określonym w art. 3933 k.p.c., w tym – poza przytoczeniem podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia – powinna ona zawierać także „przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie” (art. 3933 § 1 pkt. 3 k.p.c.), które stanowią odrębny element formalny kasacji jako pisma procesowego. Oznacza to w szczególności, że w kasacji należy wykazać (sic!), iż w sprawie, której ona dotyczy, bądź „występuje istotne zagadnienie prawne” (art. 393 § 1 pkt 1 k.p.c.– a contrario), bądź „istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie” (art. 393 § 1 pkt. 2 k.p.c. – a contrario), bądź też „zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo” albo „zachodzi nieważność postępowania” (art. 393 § 2 k.p.c.). Wnoszący kasację nie może przy tym ograniczyć się do powtórzenia w jej treści jednego lub kilku ustawowych sformułowań, do którego lub których pragnie nawiązać, jako do „okoliczności uzasadniającej rozpoznanie kasacji”, lecz obowiązany jest do profesjonalnego prawniczego uzasadnienia wskazanej lub wskazanych „okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji” i to w kontekście okoliczności 3 faktycznych i prawnych tej sprawy, której kasacja ta dotyczy. Nie spełnienie tego wymagania kasacji stanowi tzw. brak istotny kasacji, bowiem kasacja taka nie czyni zadość wymaganiu formalnemu określonemu w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c., a to w konsekwencji skutkować musi jej odmową jej przyjęcia do rozpoznania. Wymaganiu temu w żadnym razie nie czyni zadość – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie – ani lakoniczne wskazanie w petitum kasacji „na konieczność rozstrzygnięcia, czy stan psychiczny ubezpieczonego w niniejszej sprawie z objawami występowania zespołów depresyjnych, zaburzeń dysocjacyjnych oraz cech organicznego uszkodzenia tkanki mózgowej cun uzasadniał uznanie za potrzebne ustanowienie w sprawie pełnomocnika procesowego z urzędu”, ani też sformułowanie zarzutu, „iż zaskarżony wyrok w oczywisty sposób narusza prawo, tj. art. 233 § 1, art. 382, art. 5 oraz art. 117 § 1 w związku z § 2 k.p.c. poprzez zebranie niewystarczającego do rozstrzygnięcia materiału dowodowego (....).” Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3937 § 1 k.p.c. w związku z art. 393 § 1 pkt 3 k.p.c. oraz art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) orzekł jak w sentencji. Teza: 4 Nie czyni zadość wymaganiu ‘przedstawienia okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania’ (art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c.) ani lakoniczne wskazanie w petitum kasacji „na konieczność rozstrzygnięcia, czy stan psychiczny ubezpieczonego w niniejszej sprawie z objawami występowania zespołów depresyjnych, zaburzeń dysocjacyjnych oraz cech organicznego uszkodzenia tkanki mózgowej cun uzasadniał uznanie za potrzebne ustanowienie w sprawie pełnomocnika procesowego z urzędu”, ani też sformułowanie zarzutu, „iż zaskarżony wyrok w oczywisty sposób narusza prawo, tj. art. 233 § 1, art. 382, art. 5 oraz art. 117 § 1 w związku z § 2 k.p.c. poprzez zebranie niewystarczającego do rozstrzygnięcia materiału dowodowego (....).”

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 233 § 1 KPCart. 382 KPCart. 5 KPCart. 117 § 1art. 233 § 1art. 382art. 5art. 3933 KPCart. 3933 § 1 pkt. 3 KPCart. 393 § 1 pkt 1 KPCart. 393 § 1 pkt. 2 KPCart. 393 § 2 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy