II UK 298/04
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2005-05-19
Skład orzekający: Andrzej Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy lakoniczne wskazanie na „oczywiste naruszenie prawa” jako okoliczność uzasadniająca przyjęcie kasacji do rozpoznania czyni zadość wymogom formalnym określonym w art. 393³ § 1 pkt 3 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że lakoniczne wskazanie na „oczywiste naruszenie prawa” bez głębszej analizy prawniczej nie czyni zadość wymogowi przedstawienia okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania. Wnoszący kasację musi profesjonalnie uzasadnić wskazane okoliczności w kontekście konkretnej sprawy, a nie ograniczać się do powtórzenia ustawowych sformułowań.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni kwestionowała decyzję ZUS o braku podlegania ubezpieczeniu społecznemu pracowniczemu z tytułu zatrudnienia w gospodarstwie rolnym. Sąd Okręgowy i Apelacyjny oddaliły jej odwołanie i apelację, uznając, że umowa o pracę nie określała istotnych elementów stosunku pracy i miała na celu jedynie uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Wnioskodawczyni wniosła kasację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 298/04 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Andrzej Wasilewski w sprawie z wniosku B. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. o istnienie obowiązku ubezpieczenia społecznego pracowniczego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 maja 2005 r., kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w P. z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt III AUa …/03, odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny w P. wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2004 r. (III AUa …/03) oddalił apelację wnioskodawczyni – B. G. od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia 13 grudnia 2002 r. (XVII U …/02) oddalającego jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w K. z dnia 1 marca 2002 r. stwierdzającej, że wnioskodawczyni nie podlega od dnia 4 czerwca 2001 r. ubezpieczeniu społecznemu pracowniczemu z tytułu zatrudnienia w Gospodarstwie Rolnym M. i B. J. W kasacji od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego w P. z dnia 31 sierpnia 2004 r. pełnomocnik wnioskodawczyni zarzucił naruszenie: po pierwsze – art. 83 § 1 k.c. przez przyjęcie, że „zawarta umowa o pracę nie określała istotnych elementów stosunku pracy, o których mowa w art. 22 k.p., a jej celem nie było świadczenie pracy, lecz uzyskanie uprawnień i świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz przyjęciu pozorności w sytuacji, gdy praca była faktycznie
2 wykonywana”; po drugie – art. 22 k.p. przez przyjęcie, że „umowa o pracę zawarta przez odwołującą nie zawierała istotnych elementów stosunku pracy”; po trzecie – art. 233 § 1 oraz art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. „przez brak merytorycznego ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w apelacji, a przez to brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału oraz całkowite zaniechanie wskazania przyczyn, dla których Sąd II instancji odmówił wiarygodności i mocy dowodom przedstawionym przez stronę odwołującą się.” Równocześnie, jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie kasacji do rozpoznania pełnomocnik wnioskodawczyni wskazał „oczywiste – bez potrzeby głębszej analizy prawniczej – naruszenie w zaskarżonym wyroku prawa: a) materialnego, art. 83 § 1 k.c. i art. 22 k.p., poprzez błędne zastosowanie, b) procesowego, art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. poprzez ich niezastosowanie.” W konsekwencji, w kasacji sformułowany został wniosek o „uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania, przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego jako części kosztów procesu” lub o „zmianę zaskarżonego wyroku i ustalenie istnienia stosunku ubezpieczenia społecznego odwołującej się jako pracownika zatrudnionego w gospodarstwie rolnym M. i B. J., również przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego jako części kosztów procesu.” Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja powinna czynić zadość szczególnym wymaganiom formalnym określonym w art. 3933 k.p.c., w tym – poza przytoczeniem podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia – powinna ona zawierać także „przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie” (art. 3933 § 1 pkt. 3 k.p.c.), które stanowią odrębny element formalny kasacji jako pisma procesowego. Oznacza to w szczególności, że w kasacji należy wykazać (sic!), iż w sprawie, której ona dotyczy, bądź „występuje istotne zagadnienie prawne” (art. 393 § 1 pkt 1 k.p.c.– a contrario), bądź „istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie” (art. 393 § 1 pkt. 2 k.p.c. – a contrario), bądź też „zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo” albo „zachodzi nieważność postępowania” (art. 393 § 2 k.p.c.). Wnoszący kasację
3 nie może przy tym ograniczyć się do powtórzenia w jej treści jednego lub kilku ustawowych sformułowań, do którego lub których pragnie nawiązać, jako do „okoliczności uzasadniającej rozpoznanie kasacji”, lecz obowiązany jest do profesjonalnego prawniczego uzasadnienia wskazanej lub wskazanych „okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji” i to w kontekście okoliczności faktycznych i prawnych tej sprawy, której kasacja ta dotyczy. Nie spełnienie tego wymagania kasacji stanowi tzw. brak istotny kasacji, bowiem kasacja taka nie czyni zadość wymaganiu formalnemu określonemu w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c., a to w konsekwencji skutkować musi jej odmową jej przyjęcia do rozpoznania. Wymaganiu temu w żadnym razie nie czyni zadość lakoniczne wskazanie w petitum kasacji – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie – na „oczywiste – bez potrzeby głębszej analizy prawniczej – naruszenie w zaskarżonym wyroku prawa: a) materialnego, art. 83 § 1 k.c. i art. 22 k.p., poprzez błędne zastosowanie, b) procesowego, art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. poprzez ich niezastosowanie.” Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3937 § 1 k.p.c. w związku z art. 393 § 1 pkt 3 k.p.c. oraz art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) orzekł jak w sentencji. Teza:
4 Nie czyni zadość wymaganiu ‘przedstawienia okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania’ (art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c.) lakoniczne wskazanie na „oczywiste – bez potrzeby głębszej analizy prawniczej – naruszenie w zaskarżonym wyroku prawa: a) materialnego, art. 83 § 1 k.c. i art. 22 k.p., poprzez błędne zastosowanie, b) procesowego, art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. poprzez ich niezastosowanie.”
Powiązane orzeczenia
- II UK 285/04 2005-05-13Czy lakoniczne wskazanie w kasacji okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, w tym kwestii stanu psychicznego ubezpieczonego i naruszenia przepisów proceduralnych, czyni zadość wymogom formalnym określonym w art. 393…
- II UK 302/04 2005-05-19Czy lakoniczne wskazanie w kasacji, że sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył prawo, spełnia wymóg przedstawienia okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania zgodnie z art. 393³ § 1 pkt 3 k.p…
- II PK 17/05 2005-05-19Czy lakoniczne wskazanie w kasacji na oczywiste naruszenie prawa powoda lub potrzebę rozstrzygnięcia wątpliwości prawnych uzasadnia przyjęcie kasacji do rozpoznania?
- II UK 297/04 2005-05-19Czy wskazanie w kasacji na „oczywistą obrazę przepisów prawa” lub lakoniczne stwierdzenie o sprzeczności orzeczenia z przepisem prawa, wraz z przytoczeniem uchwały Sądu Najwyższego i własną argumentacją, stanowi wystarcz…
- I PK 219/05 2006-04-20Czy lakoniczne stwierdzenie o potrzebie skorygowania linii orzeczniczej sądów pracy, polegającej na premiowaniu niewłaściwego ewidencjonowania pracy przez pracodawców, stanowi wystarczające uzasadnienie dla rozpoznania k…
Powołane przepisy
art. 83 § 1 KCart. 22 KPart. 233 § 1art. 328 § 2art. 391 § 1 KPCart. 233 § 1 KPCart. 328 § 2 KPCart. 3933 KPCart. 3933 § 1 pkt. 3 KPCart. 393 § 1 pkt 1 KPCart. 393 § 1 pkt. 2 KPCart. 393 § 2 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy