II UK 294/16
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2017-04-06
Skład orzekający: Halina Kiryło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie może być oparta na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów, zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy jest sądem prawa, a nie sądem faktu i jest związany ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez sąd drugiej instancji. Skarga oparta wyłącznie na podstawie niedopuszczalnej na mocy ustawy jest niedopuszczalna a limine.Stan faktyczny
Wnioskodawca zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Sądy niższych instancji oddaliły odwołania wnioskodawcy od decyzji ZUS stwierdzających podleganie zainteresowanych obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu umów zlecenia. Skarga kasacyjna wnioskodawcy opierała się wyłącznie na zarzucie naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. dotyczącego swobodnej oceny dowodów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy jako niedopuszczalną, a wniosek organu rentowego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 294/16 POSTANOWIENIE Dnia 6 kwietnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Halina Kiryło w sprawie z wniosku K. Sp. z o.o. Sp. w B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. z udziałem zainteresowanych: M. P., T. S., Z. S., D. G., E. G. i K. K. o ubezpieczenie społeczne i składki, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 6 kwietnia 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 14 grudnia 2015 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odrzuca skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek organu rentowego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację K. Spółki z o.o. spółki komandytowej (dalej jako płatnik składek) od wyroku z dnia 10 lutego 2015 r., którym Sąd Okręgowy w B. oddalił odwołania płatnika składek od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 24 grudnia 2013 r., stwierdzających podleganie zainteresowanych M. P., T. S. , Z. S., E. G., D. G., K. K. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia. W skardze kasacyjnej płatnik składek zarzucił naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 233 § 1
2 k.p.c., tj. naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów: (-) przez uznanie za dowód w sprawie decyzji organu rentowego, której prawidłowość jest przedmiotem toczącego się postępowania, co doprowadziło do sytuacji, w której dowodem na prawidłowość wydanej decyzji jest sama decyzja; (-) przez pominięcie sprzeczności w ustaleniach poczynionych przez organ rentowy w zaskarżonej decyzji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym; (-) przez pominięcie pozostałych dowodów w postaci między innymi dokumentacji fotograficznej, raportów handlowych, złożonych do akt sprawy przez stronę skarżącą potwierdzających jednostkowy charakter wykonywanych przez zainteresowanego Z. S. przedmiotów, i indywidualny charakter dzieła wykonywanego przez T. S.. Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach procesu za instancję kasacyjną. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania uzasadniono jej oczywistą zasadnością, ponieważ, zdaniem skarżącego, w toku postępowania apelacyjnego i podejmowanych czynności decyzyjnych związanych z wydaniem zaskarżonego orzeczenia nie została zrealizowana zarówno funkcja rozpoznawcza, jak i kontrolna sądu. W ocenie skarżącego, uznanie przez Sąd odwoławczy za kluczowy dowód w sprawie decyzji wydanej przez organ rentowy na okoliczność prawidłowości wydania tej decyzji jest niedopuszczalne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3983 § 1 k.p.c., skargę kasacyjną strona może oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że w obowiązującym stanie prawnym Sąd ten nie jest uprawniony do badania prawidłowości zarówno ustaleń faktycznych, jak i oceny dowodów, dokonanych przez sąd drugiej instancji.
3 Sąd apelacyjny jest „sądem faktu”, zaś Sąd Najwyższy „sądem prawa”. W konsekwencji, Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, jest związany ustalonym stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.). Związanie to wyklucza w szczególności badanie, czy sąd drugiej instancji nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów, jak również ponowną ocenę dokonanych ustaleń faktycznych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2005 r., III CSK 13/05, OSNC 2006 nr 4, poz. 76; z dnia 9 stycznia 2008 r., III UK 88/07, LEX nr 448837 oraz z dnia 27 września 2013 r., V CSK 574/12, LEX nr 1375246 i powołane w nich orzeczenia). Odnosząc powyższe do przedstawionej skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że - wbrew wyraźnemu zakazowi wynikającemu z treści art. 3983 § 3 k.p.c. - została ona oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., wprost odnoszącego się do oceny wiarygodności i mocy dowodów oraz poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Podniesienie w skardze kasacyjnej jako jedynego zarzutu, o którym mowa w art. 3983 § 3 k.p.c., oznacza, że skarga została oparta na podstawie, której ustawa nie przewiduje i jako taka jest niedopuszczalna a limine (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2017 r., II UK 73/16, niepublikowane). Z powyższych względów skarga kasacyjna podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 i 3 k.p.c. Wniosek organu rentowego zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną podlega oddaleniu. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie stanowiskiem, w razie odrzucenia skargi nie należy przyznawać kosztów postępowania stronie, która w odpowiedzi na skargę nie podniosła zarzutu, że skarga ta powinna być odrzucona (por. wspomniane wyżej postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2013 r., V CSK 574/12 i powołane w nim orzeczenia). l.n
Powiązane orzeczenia
- II UK 371/16 2017-05-11Czy skarga kasacyjna oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów) podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna?
- II UK 197/05 2006-04-06Czy skarga kasacyjna oparta wyłącznie na zarzutach dotyczących naruszenia przepisów postępowania, w szczególności oceny dowodów i ustaleń faktycznych, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna?
- II UK 214/15 2015-12-03Czy skarga kasacyjna oparta na zarzutach dotyczących naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (zasada swobodnej oceny dowodów) może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- I USK 77/23 2023-10-11Czy skarga kasacyjna, której uzasadnienie opiera się na zarzutach dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych, może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności?
- II UK 609/16 2017-10-12Czy skarga kasacyjna oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (dotyczącym oceny dowodów i ustaleń faktycznych) jest dopuszczalna w świetle art. 3983 § 3 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 233 § 1art. 3983 § 1 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 233 § 1 KPCart. 3986 § 2§ 1§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy