II UK 405/14
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2015-05-28
Skład orzekający: Roman Kuczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca świadczenia przedemerytalnego, oparta na zarzucie niewłaściwej wykładni pojęcia „likwidacja pracodawcy” w kontekście realiów prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę fizyczną, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Skarga nie przedstawiła istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości czy rozbieżności w orzecznictwie, a także nie wykazała oczywistej zasadności ani nieważności postępowania. Argumentacja skarżącego stanowiła polemikę z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się świadczenia przedemerytalnego. Sąd drugiej instancji oddalił jego wniosek, uznając, że nie został spełniony warunek rozwiązania stosunku pracy z powodu likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy. Wnioskodawca zaskarżył to orzeczenie skargą kasacyjną, podnosząc zarzut niewłaściwej wykładni pojęcia „likwidacja pracodawcy” w kontekście realiów prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę fizyczną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznał koszty nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 405/14 POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Kuczyński w sprawie z wniosku S. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W. o świadczenie przedemerytalne, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 28 maja 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2014 r., sygn. akt III AUa 130/13, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. przyznaje adw. P.G. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Warszawie kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wykonywanej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze szczególnym, co potwierdza przepis art. 3981 § 1 i § 2 k.p.c. oraz reprezentatywne piśmiennictwo. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a ponadto, gdy zachodzi nieważność postępowania lub gdy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
2 Przytoczone przesłanki ustawowe stanowią, więc obligatoryjny i nieodzowny element oceny w tym stadium postępowania kasacyjnego. Badanie ich na podstawie i w zakresie, przedstawionego w skardze kasacyjnej, uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania doprowadziło Sąd Najwyższy do konkluzji, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. W szczególności nie formułuje ona w istocie zagadnienia prawnego w sposób, jaki oczekiwałby tego Sąd Najwyższy, nie jest też w świetle wywodów skargi kwestią wymagającą rozstrzygnięcia ani wykładnia wskazanych przepisów ani zasady ich stosowania. W sprawie nie występują także wymagające rozstrzygnięcia zagadnienia proceduralne. Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd drugiej instancji należy uznać za prawidłowe. Ponadto skarga ta nie wskazuje w dostatecznym stopniu naruszenia wyrokiem Sądu drugiej instancji prawa; uzasadnienie tego wyroku odpowiada wymaganiom art. 328 § 2 k.p.c. - wyjaśnia podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia. Skarżący z powołaniem się na art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stwierdzając, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wskazał, że „(…) skarga kasacyjna oparta została na zarzutach naruszenia prawa materialnego - art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie. Oczywistość naruszenia ww. przepisu przejawia się w tym, iż Sąd Okręgowy uznał, że nie został spełniony warunek rozwiązania stosunku pracy z powodu likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, w sytuacji gdy jest to oczywiście nieracjonalne, oraz sprzeczne ze wskazaniami powszechnej wiedzy i doświadczenia życiowego, w tym realiów prowadzenia działalności gospodarczej, co przekłada się na wadliwą wykładnię i stosowanie przepisów o świadczeniach przedemerytalnych; w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne - Sąd Apelacyjny w Warszawie w sposób mylny zinterpretował termin „likwidacja pracodawcy” w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych, nie uwzględniając w tejże wykładni realiów prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącej taki właśnie pracodawcą”.
3 Należy przypomnieć, że zagadnienie prawne jest to zagadnienie, które wiąże się z określonym przepisem prawa materialnego lub procesowego lub uregulowaniem prawnym, których wyjaśnienie ma nie tylko znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Wskazanie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno nastąpić przez określenie przepisów prawa, w związku z którymi zostało sformułowane i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. powinno przybrać postać porównywalną z formułowaniem zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, o którym stanowi na przykład art. 390 § 1 k.p.c. Chodzi więc o przedstawienie wyraźnych wątpliwości co do określonego przepisu (normy) lub zespołu przepisów (norm), albo szerzej i bardziej ogólnie – wątpliwości co do pewnego uregulowania prawnego (instytucji prawnej). Z przedstawionego przez wnoszącego skargę istotnego zagadnienia prawnego musi jednak wynikać, jaki jest konkretny problem prawny, na czym polegają istotne wątpliwości (na przykład interpretacyjne). Sformułowane zagadnienie winno odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego. Rolą Sądu Najwyższego, jako najwyższego organu sądowego w Rzeczypospolitej Polskiej, nie jest bowiem działanie w interesie indywidualnym, lecz powszechnym, poprzez ochronę obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania i ujednolicanie praktyki stosowania prawa pozytywnego (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 4 lutego 2000 r., sygn. akt II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147, z dnia 16 kwietnia 2008 r., I CZ 11/08, LEX nr 393883). Także przesłanka potrzeby dokonania wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów nie została należycie uzasadniona. Zgodnie z ustalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego potrzeba wykładni przepisu budzącego poważne wątpliwości lub wywołującego rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) zachodzi wtedy, kiedy jego niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie bądź, kiedy przepis ten nie
4 doczekał się wykładni w kierunku wskazywanym przez skarżącego (por. postawienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, LEX nr 42436, z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, LEX nr 57231). W oparciu o powyższe uznać należy, że skarga kasacyjna nie spełnia kryteriów przyjęcia jej do rozpoznania. Powołane w skardze kasacyjnej argumenty prawne w istocie stanowią polemikę z ustalonym stanem faktycznym w niniejszej sprawie przez Sąd drugiej instancji. Ponadto skarżący powołując się na oczywistość naruszenia prawa przez zaskarżone orzeczenie, obowiązany był wykazać kwalifikowaną postać tego naruszenia, widocznego „od razu” przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004 nr 3, poz. 49). Sformułowany wyżej wniosek nie spełnia tego wymogu. Sąd drugiej instancji sprostał zadaniu wynikającemu z art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. Podstawa faktyczna i prawna rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji stanowi logiczną całość, w stopniu umożliwiającym przeprowadzenie kontroli kasacyjnej. Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- II UK 395/17 2018-07-09Czy skarga kasacyjna dotycząca świadczenia przedemerytalnego, oparta na zarzucie oczywistej zasadności, powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, gdy skarżący nie wykazał kwalifikowanego naruszenia praw…
- I UK 361/11 2012-02-15Czy skarga kasacyjna w sprawie o świadczenie przedemerytalne spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, o których mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.?
- III UK 206/16 2017-07-05Czy skarga kasacyjna dotycząca przyznania emerytury w obniżonym wieku z tytułu pracy w warunkach szczególnych może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli skarżący powołuje się na oczywistą zasadność sk…
- III USK 133/22 2023-10-10Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwo…
- III UK 55/17 2017-12-20Czy skarga kasacyjna dotycząca przyznania emerytury, oparta na zarzucie oczywistej zasadności, spełnia wymogi formalne do jej przyjęcia przez Sąd Najwyższy do merytorycznego rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 3981 § 1art. 3989 § 1 KPCart. 328 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 2 ust. 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 390 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 391 § 1 KPCart. 3989 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy