II UK 406/16
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2017-05-17
Skład orzekający: Romualda Spyt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych dopuszczalne jest wydanie wyroku ustalającego spełnienie przez ubezpieczonego niektórych warunków wymaganych do nabycia prawa do świadczenia i przyznającego to świadczenie pod warunkiem spełnienia pozostałych warunków w przyszłości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie podzielił stanowiska skarżącego o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, wskazując na utrwalony pogląd orzecznictwa, że sąd ubezpieczeń społecznych w trybie rozpoznania odwołania od decyzji organu rentowego przyznaje konkretne świadczenie lub określa jego wysokość. Nie jest dopuszczalne wydanie wyroku ustalającego spełnienie przez ubezpieczonego jedynie niektórych warunków wymaganych do nabycia prawa do świadczenia i przyznającego je pod warunkiem spełnienia pozostałych warunków w przyszłości.Stan faktyczny
Wnioskodawca K.M. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego odmawiającego mu prawa do emerytury pomostowej. Zarzucił naruszenie przepisów dotyczących emerytur pomostowych, k.p.c. oraz rozporządzenia w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy, kwestionując sposób ustalenia okresów zatrudnienia i służby wojskowej. Wnioskodawca domagał się ustalenia prawa do emerytury, nawet jeśli wymagałoby to spełnienia dodatkowych warunków w przyszłości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 406/16 POSTANOWIENIE Dnia 17 maja 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt w sprawie z wniosku K.M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziałowi w W. o emeryturę pomostową, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 17 maja 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Odwołujący się K.M. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 10 grudnia 2015 r. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: art. 4 ustawy o z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 664), przez przyjęcie, że odwołującemu się nie przysługuje prawo do emerytury; art. 189 k.p.c. w związku z art. 47714 § 1 i § 2 k.p.c. a także art. 224 k.p.c. i art. 227 k.p.c., przez nierozpoznanie istoty sprawy (ustalenie prawa do emerytury pod warunkiem zawieszającym) oraz nieprzeprowadzenie dowodów na okoliczność zaliczenia odwołującemu się okresów zatrudnienia; § 5 ust 1, § 7 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r. w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin (Dz.U. Nr 44, poz. 318 ze zm.), przez jego niezastosowanie a w konsekwencji nieuwzględnienie okresu odbywania służby wojskowej do okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym
2 charakterze i uznanie, że K.M. nie udowodnił 15 - letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze; błąd w ustaleniach faktycznych przez ustalenie, że w czasie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie […] w W. od 8 maja 1975 r. do 31 sierpnia 1977 r. K.M. nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze oraz w związku z powyższym naruszenie art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, przez uznanie, że ubezpieczony nie spełnia warunków do przyznania emerytury pomostowej. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując, że „skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona”, bowiem „sądy nie powinny odmawiać ustalenia czy przysługuje odwołującemu prawo do emerytury wyłącznie z powodu ustalenia jednej przesłanki negatywnej do otrzymania świadczenia w postaci braku rozwiązania stosunku pracy” Podkreślił, że żądał wydania decyzji w przedmiocie czy posiada wymagany staż do emerytury, „a gdyby tak się okazało, spełniłby przesłankę rozwiązania stosunku pracy”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wstępnie trzeba przypomnieć, że ograniczenia dopuszczalności wnoszenia skargi kasacyjnej wynikają z konstytucyjnej roli Sądu Najwyższego w systemie organów wymiaru sprawiedliwości. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 1254 ze zm.), rolą tego Sądu w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości pozostaje zapewnienie w ramach nadzoru zgodności z prawem oraz jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych i wojskowych przez rozpoznawanie kasacji oraz innych środków odwoławczych, podejmowanie uchwał rozstrzygających zagadnienia prawne i rozstrzyganie innych spraw określonych w ustawach. Skarga kasacyjna nie jest więc (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia, gdy się weźmie nadto pod uwagę, że Konstytucja w art. 177 ust. 1
3 gwarantuje jedynie dwuinstancyjne postępowanie. Ewentualna możliwość dalszego postępowania, w tym postępowania przed Sądem Najwyższym, stanowi uprawnienie dodatkowe, które może zostać obwarowane szczególnymi przesłankami, w tym określonymi w art. 3989 § 1 k.p.c. Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Odnosząc się do przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., należy zauważyć, że w świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika ona zwykle z oczywistego, widocznego prima facie naruszenia przepisów prawa polegającego na sprzeczności wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji. Nie chodzi zatem o takie naruszenie prawa, które może stanowić podstawę skargi w rozumieniu art. 3984 k.p.c., lecz o naruszenie kwalifikowane (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107, z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109, z dnia 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002 nr 20, poz. 494, z dnia 17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNP 2003 nr 18, poz. 437, z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004 nr 6, poz. 100, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616). Nie można podzielić stanowiska skarżącego o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, gdyż w orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowany jest jednolity pogląd, że sąd ubezpieczeń społecznych w trybie rozpoznania odwołania od decyzji organu rentowego przyznaje konkretne świadczenie lub określa jego wysokość. Nie jest zatem dopuszczalne w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych wydanie wyroku ustalającego spełnienie przez ubezpieczonego niektórych warunków wymaganych do nabycia prawa do świadczenia i przyznającego to świadczenie pod warunkiem spełnienia pozostałych warunków w przyszłości. (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 17 grudnia 1998 r., I PKN 434/97, OSNAPiUS 1998 nr 21, poz. 627; z dnia 23 lutego 1999 r., I PKN 597/98, OSNAPiUS 2000 nr 8, poz. 301; z dnia 12 stycznia 2005 r., I UK 160/2004, OSNP
4 2005 nr 16 poz. 255; z dnia 9 października 2006 r., II UK 65/06, OSNP 2007 nr 19 - 20, poz. 298; z dnia 25 kwietnia 2008 r., I UK 267/07, LEX nr 607443; z dnia 9 lutego 2010 r., I UK 269/09, LEX nr 585728; z dnia 19 października 2010 r., I UK 108/10, LEX nr 688682; z dnia 8 stycznia 2013 r., I UK 365/12, LEX nr 1555197). Skarżący nie zdołał zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania jego skargi przez Sąd Najwyższy, wobec czego z mocy art. 3989 k.p.c., należało postanowić jak w sentencji. as
Powiązane orzeczenia
- II UK 212/17 2018-03-06Czy w postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych sąd odwoławczy powinien zbadać rzeczywiste intencje ubezpieczonego co do wniosków apelacji, w tym ewentualnych wniosków dowodowych, udzielając mu wskazówek…
- I UK 476/15 2016-10-18Czy sąd ubezpieczeń społecznych, rozpatrując odwołanie od decyzji organu rentowego w zakresie prawa do emerytury, może w ramach swojej kognicji, po ustaleniu faktycznym wykonywania pracy, dokonać ustalenia prawnego istni…
- II USK 671/21 2022-11-22Czy w świetle zasady, iż sąd ubezpieczeń społecznych ocenia legalność decyzji organu rentowego według stanu rzeczy istniejącego w chwili jej wydania, za spełnienie warunków do przyznania świadczenia uważa się pewne i ocz…
- I UK 353/16 2017-05-16Czy skarga kasacyjna w sprawie o prawo do emerytury, oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania i występowania istotnego zagadnienia prawnego, może być jednocześnie uznana za oczywiście uzasadnioną?
- III UK 184/14 2015-03-25Czy skarga kasacyjna dotycząca prawa do emerytury, oparta na zarzutach naruszenia przepisów o rewaloryzacji emerytur i rent oraz przepisów o okresach składkowych, spełnia wymogi istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeb…
Powołane przepisy
art. 4art. 189 KPCart. 47714 § 1art. 224 KPCart. 227 KPCart. 1 ust. 1art. 177 ust. 1art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3984 KPCart. 3989 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy