II UK 417/14
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2015-05-28
Skład orzekający: Krzysztof Staryk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, jeśli jej uzasadnienie nie wykazuje istnienia przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. poprzez wskazanie konkretnych przepisów wymagających wykładni, źródeł wątpliwości oraz propozycji interpretacyjnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał istnienia przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. poprzez wskazanie konkretnych przepisów wymagających wykładni, źródeł wątpliwości, propozycji interpretacyjnej oraz wykazanie celowości wykładni dla potrzeb praktyki sądowej. Samo postawienie pytania prawnego bez odpowiedniej jurydycznej argumentacji nie jest wystarczające do przyjęcia skargi do rozpoznania.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. Z. zaskarżyła skargą kasacyjną wyrok Sądu Apelacyjnego dotyczący przeliczenia jej emerytury policyjnej. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powołała się na potrzebę wykładni przepisów ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa, w szczególności czy Biuro „B” stanowiło część Służby Bezpieczeństwa. Sąd Najwyższy uznał, że uzasadnienie wniosku nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych do przyjęcia skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 417/14 POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie z wniosku M. Z. przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Warszawie o wysokość emerytury policyjnej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 28 maja 2015 r., skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt III AUa 3191/12, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 r. Sąd Okręgowy – Sąd Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie oddalił odwołanie M. Z. od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 1 grudnia 2009 r., przeliczającej jej świadczenie emerytalne. Powyższy wyrok Sądu Okręgowego apelacją zaskarżyła odwołująca się. Wyrokiem z dnia 5 marca 2014 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie: zmienił zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie z dnia 1 grudnia 2009 r. w ten tylko sposób, że przy obliczaniu wysługi emerytalnej M. Z. okres służby od 2 czerwca 1978 r. do 31 sierpnia 1978 r. podlega przeliczeniu po 2,6%
2 podstawy wymiaru za każdy rok służby (pkt I.); w pozostałej części oddalił apelację (pkt II.). Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego odwołująca się zaskarżyła skargą kasacyjną. Skargę oparto na pierwszej podstawie kasacyjnej (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.). W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na przyczynę przyjęcia skargi do rozpoznania określoną w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Wskazano na konieczność „dokonania przez Sąd Najwyższy wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a dotyczących art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz.U. Nr 63, poz. 425 ze zm.). Powyższe wątpliwości dotyczą stwierdzenia, czy Biuro „B”, którego funkcjonariuszem była skarżąca M.Z. stanowiło część Służby Bezpieczeństwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, a co za tym idzie uznania, że skarżąca M. Z. pełniła w okresie od 16 stycznia 1974 r do 10 sierpnia 1987 r. służbę w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz.U. Nr 63, poz. 425 ze zm.). Usunięcie tych wątpliwości jest konieczne, albowiem sprawa niniejsza, objęta skargą kasacyjną dotyczy istotnych problemów życiowych skarżącej M. Z.”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna odwołującej się nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do
3 rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że istnieje potrzeba „wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów” (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżąca wykazała istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Sądu Najwyższego skarżący – opierając wniosek o przyjęcie jego skargi do rozpoznania na przyczynie przyjęcia skargi określonej w przepisie art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. – powinien określić, które przepisy wymagają wykładni, ale także wskazać, na czym polegają poważne wątpliwości związane ze stosowaniem tych przepisów wraz z podaniem doktrynalnego lub orzeczniczego źródła tych wątpliwości (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, Biuletyn SN 2002 nr 7, s. 10). Konieczne jest opisanie tych wątpliwości, wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji interpretacyjnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 3 listopada 2003 r., II UK 184/03, z dnia 22 czerwca 2004 r., III UK 103/04, czy też z dnia 17 grudnia 2007 r., I PK 233/07, OSNP 2009 nr 3-4, poz. 43). Jeżeli zaś skarżący powołuje się na rozbieżności w orzecznictwie sądowym, to zobowiązany jest przytoczyć te rozbieżne orzeczenia Sądów, przy czym musi wykazać, że występująca w nich rozbieżność ma swoje źródło w różnej wykładni przepisu albo wykazać, że wykładnia dokonana przez Sąd drugiej instancji sprzeczna jest z jednolitym stanowiskiem doktryny lub orzecznictwa Sądu Najwyższego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2008 r., II CSK 21/08, LEX nr 794605). Chodzi przy tym o rozbieżności w wykładni przepisu prawa, a nie o rozbieżności w jego zastosowaniu. Ponadto, ze względu na publiczne cele, jakie ma do spełnienia rozpoznanie przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej, skarżący powinien także wykazać celowość dokonania wykładni przepisu przez Sąd
4 Najwyższy ze względu na potrzeby praktyki sądowej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 19 października 2012 r., III SK 15/12, LEX nr 1228636 oraz z dnia 19 października 2012 r., III SK 13/12, LEX nr 1228618). Chociaż autor rozpatrywanej skargi kasacyjnej powołuje się na potrzebę wykładni przepisu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz.U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425 ze zm.), to swoje twierdzenia w tym zakresie ogranicza tylko do swoistej deklaracji o potrzebie dokonania wykładni wskazanego przepisu prawa w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Uzasadnienie wniosku ogranicza się tylko do pytania o to, „czy Biuro „B”, którego funkcjonariuszem była skarżąca M. Z. stanowiło część Służby Bezpieczeństwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, a co za tym idzie uznania, że skarżąca M. Z. pełniła w okresie od 16 stycznia 1974 r do 10 sierpnia 1987 r. służbę w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów…”. Brakuje w takim ujęciu uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania odpowiedniej jurydycznej argumentacji, którą wykazanoby, że w sprawie rzeczywiście istnieje potrzeba wykładni powołanego we wniosku przepisu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów. Poza postawionym pytaniem uzasadnienie wniosku nie uwzględnia w swoich twierdzeniach argumentacji w zakresie omawianej kwestii przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego rozpatrywaną skargą kasacyjną wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Autor skargi nie przedstawił – w uzasadnieniu wniosku – rozbieżności w orzecznictwie sądowym dotyczących wskazanego przepisu prawa. Powyżej przedstawione kwestie dotyczące oceny faktów i dowodów nie stanowią przedmiotu kontroli kasacyjnej, w związku z czym opartemu na tej podstawie wnioskowi o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania towarzyszą niedopuszczalne motywy (art. 3983 § 3 oraz art. 39813 § 2 k.p.c.; por. postanowienie
5 Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2012 r., II PK 278/11, niepubl., czy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2014 r., V CSK 140/13, niepubl.). Podkreślić trzeba, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie (art. 3984 § 2 k.p.c.) podlegają rozpoznaniu na etapie „przedsądu”, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą być więc przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione. Sąd Najwyższy w ramach „przedsądu” bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie (postanowienie Sądu Najwyższego z 16 maja 2008 r., I UK 16/08, LexPolonica nr 3058328). Rzeczą Sądu Najwyższego przy ocenie, czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, nie jest doszukiwanie się w uzasadnieniu podstawy skargi jurydycznej argumentacji mającej wykazać istnienie przyczyny przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Przedstawienie takiej argumentacji w uzasadnieniu podstawy skargi służy bowiem jedynie wykazaniu zarzucanego naruszenia prawa materialnego, a nie uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- II UK 309/18 2019-07-09Czy skarga kasacyjna wnioskodawcy spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, określone w art. 3989 § 1 k.p.c.?
- III USK 133/22 2023-10-10Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwo…
- II UK 757/15 2016-11-29Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, gdy jej uzasadnienie opiera się na twierdzeniu o rozbieżnościach w orzecznictwie sądów, ale nie przedstawia wystarczającej argumentacji jurydycznej wyka…
- II UK 121/15 2015-10-21Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na przesłance potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jest wystarczająco uz…
- II UK 158/15 2015-11-19Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub r…
Powołane przepisy
art. 3983 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 2 ust. 1art. 3989 § 1 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy