II UK 427/15
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2016-06-15
Skład orzekający: Beata Gudowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zwrot nienależnie pobranego świadczenia, przyznanego w drodze wyjątku, Sąd Najwyższy powinien przyjąć skargę kasacyjną do rozpoznania, jeśli skarżący podnosi zarzuty dotyczące wykładni przepisów o zawieszeniu lub zmniejszeniu świadczeń, obowiązku ponoszenia konsekwencji błędnych informacji organu rentowego oraz naliczania odsetek, a także zarzuca naruszenie przepisów postępowania dotyczących oceny dowodów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy przyczyny wskazane we wniosku o przyjęcie skargi (istotne zagadnienie prawne i oczywista zasadność) wzajemnie się wykluczają. Skarga kasacyjna nie może być uznana za oczywiście uzasadnioną, jeśli wymaga wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości. Ponadto, zarzuty dotyczące oceny dowodów nie podlegają kontroli kasacyjnej.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni D. B. domagała się zwrotu nienależnie pobranej renty rodzinnej przyznanej w drodze wyjątku. Sąd pierwszej instancji oddalił jej odwołanie od decyzji ZUS. Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 427/15 POSTANOWIENIE Dnia 15 czerwca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z wniosku D. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział we Wrocławiu o zwrot nienależnie pobranego świadczenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 czerwca 2016 r., skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt III AUa 1482/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 3 lutego 2015 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił apelację D. B. od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu, Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 kwietnia 2014 r., oddalającego jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranej renty rodzinnej przyznanej w drodze wyjątku w kwocie 10.517,22 zł wraz z odsetkami w kwocie 1.030,82 zł. Według bezspornych ustaleń ubezpieczona, wielokrotnie informowana o przyczynach ustania prawa do pobierania świadczeń wyjątkowych w razie osiągania przychodu, w odpowiedzi na pisma zawierające pouczenia o okolicznościach powodujących utratę prawa świadczenia wyjątkowego nie ujawniła tego, że od czerwca 2012 r. podjęła zatrudnienie i zaczęła osiągać przychód.
2 Skarga kasacyjna ubezpieczonej została oparta na podstawie naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 138 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 748 ze zm.; dalej „ustawa”) przez przyjęcie że została prawidłowo pouczona o warunkach ustania prawa do pobierania świadczenia; niezastosowanie do świadczeń przyznanych w drodze wyjątku art. 104 ustawy na podstawie art. 83 ustawy, oraz naruszenie art. 84 ust. 11 w związku z ust. 1 i z ust. 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.) przez zobowiązanie do zapłaty odsetek za okres od dnia 21 czerwca 2012 r. do dnia 23 września 2013 r., mimo dopełnienia ustawowego obowiązku prawidłowego zawiadomienia organu wypłacającego świadczenie o zajściu okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczenia. Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 k.p.c. przez wybiórczą ocenę materiału dowodowego, sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, a także przez przyznanie wiarygodności wybranej tylko części dowodów oraz pominięcie innych istotnych w sprawie. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazała, że „niezależnie od oczywistej zasadności skargi, podkreślenia wymaga fakt, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne, które powinny stanowić przedmiot orzeczenia Sądu Najwyższego, a także wobec których Sąd Najwyższy, z uwagi na ich istotę, powinien zająć stanowisko”. Są to kwestie, czy art. 104 oraz 105 ustawy wskazujące na okoliczności powodujące zawieszenia lub zmniejszenia przyznanych świadczeń wyłączają z zakresu swojego obowiązywania świadczenia przyznawane w drodze wyjątku; czy świadczeniobiorca jest zobowiązany do ponoszenia negatywnych konsekwencji spowodowanych wprowadzającymi w błąd informacjami udzielonymi bezpośrednio przez organ rentowy oraz jego pracownika, oraz od jakiej daty organ rentowy jest uprawniony do naliczania odsetek od nienależnie pobranego świadczenia, a także czy istnieje możliwość naliczenia odsetek, gdy świadczeniobiorca wypełnił ustawowy obowiązek powiadomienia organu o okolicznościach powodujących ustanie prawa do pobierania świadczenia.
3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wniosek skarżącej o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty jednocześnie na twierdzeniu, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, oraz że skarga jest oczywiście uzasadniona. Przyczyny te – określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. – wykluczają się; skarga kasacyjna nie może być uznana za oczywiście uzasadnioną, jeżeli o występowaniu tej przesłanki miałoby świadczyć naruszenie przepisów prawa, których wykładnia nasuwa tak duże wątpliwości, iż konieczne jest ich wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy w ramach sformułowanego w tej sprawie zagadnienia prawnego. Niezależnie od tego, zarówno ujęte w skardze argumenty na rzecz występowania istotnego zagadnienia prawnego, jak i wykazanie, że jest oczywiście uzasadniona, odnoszą się do stanu faktycznego odmiennego od dokonanych ustaleń w związku z zarzutami co do oceny dowodów, która nie stanowi przedmiotu kontroli kasacyjnej (por. art. 3983 § 3 oraz art. 39813 § 2 k.p.c.). Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III USK 343/21 2022-03-02Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną dotyczącą zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, jeśli skarżący zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym błędną wykładnię p…
- II USK 43/25 2025-12-10Czy skarga kasacyjna w sprawie o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne lub oczywistą zasadność sk…
- I UK 382/17 2018-09-19Czy skarga kasacyjna w sprawie o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, w której podniesiono zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczących przeprowadzania dowodu z opinii instytutu naukowego lub biegłego,…
- III USK 505/21 2022-08-25Czy skarga kasacyjna w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy, która powołuje się na oczywistą zasadność i naruszenie przepisów prawa materialnego, ale nie przedstawia wystarczającego uzasadnienia tej oczywistośc…
- II UK 33/14 2014-06-10Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, gdy wnioskodawca powołuje się na naruszenie przepisów postępowania, a uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi opiera się na argumentach dotyczących meri…
Powołane przepisy
art. 138 ust. 1art. 104art. 83art. 84 ust. 11art. 233 § 1 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 3989 KPC§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy