II UK 439/14
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2015-06-16
Skład orzekający: Jolanta Frańczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przerwa w dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym nieprzekraczająca 30 dni uzasadnia uwzględnienie przychodu z poprzedniego okresu ubezpieczenia przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego dla osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że stanowisko Sądu Okręgowego jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego. Zgodnie z tym orzecznictwem, jeżeli przerwy w ubezpieczeniu chorobowym nie przekraczają 30 dni, przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego uwzględnia się przychód z nieprzerwanego okresu ubezpieczenia chorobowego.Stan faktyczny
Ubezpieczona prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą wniosła o zasiłek chorobowy. ZUS ustalił podstawę jego wymiaru na podstawie przychodu z 12 miesięcy poprzedzających niezdolność do pracy, uwzględniając wcześniejsze okresy ubezpieczenia sprzed przerwy. Sądy obu instancji oddaliły odwołanie ubezpieczonej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, kwestionując sposób ustalenia podstawy wymiaru zasiłku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 439/14 POSTANOWIENIE Dnia 16 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Frańczak w sprawie z wniosku M. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. o zasiłek chorobowy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 16 czerwca 2015 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt IX Ua 82/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 24 lipca 2014 r. Sąd Okręgowy - Sąd Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu oddalił apelację M. P. od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu z dnia 6 maja 2014 r., którym oddalono odwołanie ubezpieczonej od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddziału w W. z dnia 14 stycznia 2014 r., ustalającej podstawę wymiaru zasiłku chorobowego za okres od dnia 15 listopada 2013 r. do dnia 13 grudnia 2013 r. i od dnia 14 grudnia 2013 r. do dnia 10 stycznia 2014 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości brutto 2.438,47 zł, czyli na podstawie przychodu z okresu 12 miesięcy poprzedzających powstanie niezdolności do pracy. W wyrokach sądów meriti przyjęto, że przerwa w dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym ubezpieczonej nie przekroczyła 30 dni, a więc prawidłowym działaniem organu rentowego było przyjęcie do ustalenia dla
2 ubezpieczonej podstawy wymiaru zasiłku chorobowego przeciętnego przychodu z okresu 12 miesięcy poprzedzających powstanie niezdolności do pracy i uwzględnienie w nim wcześniejszych okresów ubezpieczenia sprzed przerwy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła ubezpieczona, zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu. Skarga kasacyjna została oparta na podstawie naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (jednolity tekst: Dz.U. z 2014 r., poz. 159) przez jego niewłaściwe zastosowanie, art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa w związku z art. 48 ust. 2 tej ustawy przez błędną wykładnię polegającą na niewłaściwym zdefiniowaniu pojęcia nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego oraz art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został uzasadniony jej oczywistą zasadnością, gdyż Sąd Okręgowy dokonał oczywistego i nieuprawnionego rozszerzenia zwrotu „nieprzerwany okres ubezpieczenia”. W ocenie skarżącej Sąd oczywiście błędnie przyjął, że pojęcie powyższe jest jednolite dla nabycia prawa do zasiłku chorobowego oraz dla ustalenia podstawy jego wymiaru i wyliczenia jego wysokości, podczas gdy tylko przy ocenie nabywania prawa do zasiłku uprawnione jest korzystanie z regulacji art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Skarżąca stwierdziła, że Sąd pominął przy dokonywanej ocenie umiejscowienie powyższego przepisu w ustawie, co w jej ocenie wyklucza możliwość zastosowania go do innych poza „okresem wyczekiwania” instytucji. Ponadto wskazała, że art. 48 ust. 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa zawiera enumeratywne wyliczenie przepisów, które stosuje się do
3 wyliczenia zasiłku chorobowego osobom prowadzącym działalność gospodarczą, a wśród nich nie wymienia art. 4 ust. 2 powyższej ustawy. Skarżąca podniosła ponadto, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisu art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, co podważa kompensacyjną funkcję zasiłku chorobowego, ponieważ kompensowany powinien być przychód, którego osoba prowadząca działalność aktualnie nie uzyskuje z powodu zaistniałej niezdolności do pracy, a nie przychód deklarowany w przeszłości. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Odnosząc się do przywołanej w rozpoznawanej skardze oczywistej zasadności skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że w judykaturze przyjmuje się, iż oczywista zasadność skargi, przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że doszło do kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2013 r., III SK 19/13, LEX nr 1402642 oraz z dnia 3 grudnia 2014 r., III PK 75/14, LEX nr 1621619), a przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2007 r., III CSK 216/07, LEX nr 560577 oraz z dnia 20 marca 2014 r., I CSK 18/14, LEX nr 1522063). Skarżący jest w tym zakresie zobowiązany do sformułowania w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania odpowiednich wywodów potwierdzających tę okoliczność, a należy pamiętać, że o oczywistości naruszenia prawa możemy mówić jedynie, gdy w rozpoznawanej sprawie doszło do sprzeczności wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem albo powszechnie
4 przyjętymi regułami interpretacji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2013 r., III SK 43/12, LEX nr 1331343). Nie można zatem twierdzić o istnieniu oczywistej zasadności skargi, gdy zastosowana wykładnia prawa jest zbieżna z jednolitym orzecznictwem Sądu Najwyższego w danej kwestii. Taka sytuacja miała natomiast miejsce w rozpoznawanej sprawie, w której stanowisko zajęte przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu wynika z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2008 r. (I UZP 5/08, OSNP 2009 nr 5-6, poz. 70), zgodnie z którą jeżeli przerwy w podleganiu ubezpieczeniu chorobowemu nie przekraczały 30 dni, to przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu niebędącemu pracownikiem, którą stanowi przychód za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy, uwzględnia się przychód z tego okresu nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego w rozumieniu art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Powyższe stanowisko zostało następnie podzielone w kolejnej uchwale z dnia 18 sierpnia 2009 r. (I UZP 9/09, OSNP 2010 nr 1-2, poz. 17), zgodnie z którą do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego ubezpieczonego prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą wlicza się przychód uzyskany w poprzednim okresie dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli w ubezpieczeniu chorobowym - bez względu na jego tytuł - nie wystąpiły przerwy przekraczające 30 dni. Mając to na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- II UK 470/16 2017-07-12Czy przerwa w dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, spowodowana jego zawieszeniem, a następnie brak objęcia tym ubezpieczeniem z tytułu umowy zlecenia, skutkuje brakiem praw…
- I UK 95/19 2020-10-21Czy w przypadku przerwy w ubezpieczeniu chorobowym osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, która nabyła prawo do zasiłku macierzyńskiego, a następnie zgłosiła się ponownie do dobrowolnego ubezpieczenia ch…
- I UK 106/15 2016-01-20Czy przerwa w ubezpieczeniu chorobowym trwająca trzy dni, pomiędzy okresami dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, pozwala na wliczenie poprzedniego okresu ub…
- II UK 329/15 2016-09-14Czy zawieszenie działalności gospodarczej w trakcie pobierania zasiłku chorobowego powoduje konieczność ponownego ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, czy też stosuje się przepis o nieustalaniu nowej podstawy…
- III USK 169/22 2023-02-23Czy w przypadku ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego z powodu zawieszenia działalności gospodarczej i jej wznowienia, przy jednoczesnym pobieraniu świadczenia pieniężnego z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i…
Powołane przepisy
art. 4 ust. 2art. 36 ust. 4art. 48 ust. 2art. 48 ust. 1art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy