II UK 483/13

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-02-27

Skład orzekający: Beata Gudowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy może być uznana za oczywiście uzasadnioną, jeśli zarzuty dotyczą naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, a wnioskodawczyni domaga się przedłużenia okresu pobierania renty do osiągnięcia wieku emerytalnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że argumentacja skarżącej nie spełnia przesłanki oczywistej zasadności. Skarżąca nie wykazała kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które byłoby widoczne prima facie. Nieuporządkowane argumenty i równoczesne powołanie się na więcej niż jedną przesłankę z art. 3989 § 1 k.p.c. nie dostarczają przekonującego uzasadnienia oczywistości skargi. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawach ubezpieczeń społecznych toczy się w ramach wyznaczonych przez decyzję organu rentowego, a sąd nie działa w zastępstwie tego organu.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni domagała się ustalenia prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy. Decyzją ZUS odmówiono jej dalszego prawa do renty. Sądy obu instancji oddaliły odwołanie wnioskodawczyni. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym nierozpoznanie istoty sprawy i błędne zastosowanie przepisów dotyczących rent. Wnioskodawczyni domagała się przedłużenia okresu pobierania renty do osiągnięcia wieku emerytalnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UK 483/13 POSTANOWIENIE Dnia 27 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z wniosku E.H. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W. o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 27 lutego 2014 r., skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. oddalił apelację E.H. od wyroku Sądu Okręgowego, Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w J. z dnia 8 stycznia 2013 r., oddalającego jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w W. z dnia 28 lipca 2011 r. w przedmiocie odmowy ustalenia dalszego prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy. Podstawę wyroku Sądu drugiej instancji stanowiły ustalenia dokonane na podstawie dowodu z opinii biegłych sądowych przeprowadzonego przed Sądem pierwszej instancji. Skarga kasacyjna ubezpieczonej, obejmująca wyrok Sądu drugiej instancji w całości i zawierająca wniosek o uchylenie wyroków Sądów obydwu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, została oparta na podstawie naruszenia przepisów postępowania. Skarżąca zarzuciła 2 naruszenie art. 378 § 1 i art. 328 § 2 w związku z art. 391 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. przez nierozpoznanie przez Sąd pierwszej instancji istoty sprawy sprowadzającej się do przedłużenia orzeczonego okresu niezdolności do pracy do czasu osiągnięcia przez nią wieku emerytalnego. Podniosła błędne zastosowanie art. 107 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), mimo braku stosownego wniosku, gdy jej zamiarem nie było zaskarżenie orzeczenia lekarza orzecznika co do zasady, a tylko co do okresu niezdolności do pracy. Zarzuciła w związku z tym naruszenie art. 321 § 1 k.p.c. przez wyrokowanie co do zarzutu, który nie był objęty żądaniem. Wywiodła też zarzut naruszenia „art. 382 k.p.c. przez nierozważenie i pominięcie przez Sąd Okręgowy dowodu z wyniku badania MR” i art. 286 w związku z art. 391 k.p.c. przez nieprzeprowadzenie przez Sąd Apelacyjny dowodu z uzupełniającej opinii biegłego neurochirurga. Skarga dotyczyła także niezastosowania art. 13 ust. 3a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z art. 58 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.), mimo że domagała się przedłużenia czasu pobierania renty. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej skarżąca wskazała, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Stwierdzenie to wsparła argumentem o wynikającym z art. 378 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. obowiązku rozpoznania sprawy w granicach apelacji. W nawiązaniu do art. 13 ust. 3a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przedstawiła wątpliwość, na którym etapie postępowania związanego z ustaleniem prawa do renty należy ustalić niezdolność do pracy na „dodatkowy” okres do dnia osiągnięcia wieku emerytalnego; czy w orzeczeniu lekarza orzecznika, czy też w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz czy – uwzględniając art. 4779 § 31 k.p.c. – niezbędne jest wcześniejsze wniesienie sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika nieuwzględniającego tego dodatkowego okresu, czy też sąd powinien rozpoznać merytorycznie odwołanie, mimo jego niewniesienia. Oczywistość skargi uzasadniła również naruszeniem art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 oraz art. 382 k.p.c., gdyż Sąd Apelacyjny nie uwzględnił w żadnym zakresie przedstawionych mu dowodów. 3 Stwierdziła także, że zawarte w art. 47714 § 4 k.p.c. sformułowanie „nowe okoliczności” jest tak wieloznaczne, iż bez jego wykładni nie można prawidłowo ocenić zastosowania lub niezastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Powołanie się na przesłankę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Skarga jest oczywiście uzasadniona, jeżeli bez wątpliwości nastąpiły podnoszone w niej uchybienia lub gdy jest pewne, że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia albo też podniesione zarzuty oczywiście uzasadniają wniesioną skargę. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na tę przesłankę, na tle jej podstaw oraz motywów zaskarżonego wyroku nie daje podstaw do takiej oceny. Nieuporządkowane argumenty uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym równoczesne powołanie się na więcej niż jedną przesłankę wymienioną w art. 3989 § 1 k.p.c. nie dostarczają przekonującego uzasadnienia oczywistości skargi, w której wskazuje się na konieczność wykładni przez Sąd Najwyższy naruszonych – w ocenie skarżącej – przepisów. Ze względu na intencję skargi należy wyjaśnić, że postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych toczy się w ramach wyznaczonych przez treść zaskarżonej decyzji, a sąd nie działa w zastępstwie organu rentowego i nie rozpoznaje wniosku, lecz orzeka o zasadności odwołania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999 r., II UZ 52/99, OSNAPiUS 2000 nr 15, poz. 601). W sprawie nie zachodzi nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy w granicach zaskarżenia bierze pod rozwagę z urzędu. 4 Mając to na względzie, a także dostrzegając niedopuszczalną w postępowaniu kasacyjnym krytykę ustaleń oraz oceny dowodów, Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu (art. 3989 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 378 § 1art. 328 § 2art. 391art. 13 § 2 KPCart. 107art. 321 § 1 KPCart. 382 KPCart. 286art. 391 KPCart. 13 ust. 3art. 58art. 4779 § 31 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy