II UK 530/15

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2016-09-07

Skład orzekający: Zbigniew Hajn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku przekwalifikowania umowy o dzieło na umowę o świadczenie usług, ciężar dowodu posiadania przez zainteresowanego statusu ucznia lub studenta, uzależniający jego zgłoszenie do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, spoczywa na płatniku, czy na organie rentowym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi. Nie sprecyzowano przepisów prawa, w związku z którymi sformułowano zagadnienia prawne, ani nie przedstawiono argumentów prowadzących do rozbieżnych ocen prawnych. Brak było również ustaleń faktycznych potwierdzających status ucznia lub studenta.
Stan faktyczny
Spółka złożyła odwołanie od decyzji ZUS dotyczącej ubezpieczenia społecznego. Sąd Apelacyjny oddalił apelację spółki. Spółka wniosła skargę kasacyjną, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego oraz wskazując na istotne zagadnienia prawne dotyczące kwalifikacji umowy o dzieło i ciężaru dowodu statusu ucznia/studenta.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UK 530/15 POSTANOWIENIE Dnia 7 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Hajn w sprawie z powództwa B. Spółki z o.o. z siedzibą w W. obecnie Syndyka masy upadłości B. Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W. z udziałem zainteresowanych: B. W. , K. D., T. D. o ubezpieczenie społeczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 7 września 2016 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 1 kwietnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w (…), w sprawie z odwołania B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W., przy udziale zainteresowanych B. W., K.D., T. D., oddalił apelację odwołującej się. Odwołująca się zaskarżyła wskazany wyrok w całości. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania uzasadniła występowaniem w sprawie istotnych zagadnień prawnych oraz oczywistą zasadnością skargi. W ocenie odwołującej się istotne zagadnienia prawne sprowadzają się do pytań: (-) „czy gotowy zestaw promocyjny produktów kosmetycznych obejmujący określoną ilość składników wchodzących w skład zestawu oraz wymagający jego przygotowania od podstaw tj. od złożenia 2 kartonika, przez odpowiedni dobór elementów składowych, aż po jego zapakowanie jest dziełem tj. wytworem indywidualnym wykonawcy”; (-) „czy w przypadku przekwalifikowania przez organ rentowy umowy o dzieło na umowę o świadczenie usług ciężar dowodu faktu posiadania przez zainteresowanego statusu ucznia lub studenta, uzależniający jego zgłoszenie do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, winien spoczywać na płatniku czy też na organie rentowym, który wydał decyzję bez poczynienia wiążących ustaleń w tym zakresie”. Zdaniem odwołującej się Sąd drugiej instancji naruszył następujące przepisy postępowania: art. 378 § 1 k.p.c., art. 380 k.p.c. w związku z art. 378 § 1 k.p.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. Ponadto w ocenie odwołującej się Sąd Apelacyjny dokonał błędnej wykładni art. 65 § 2 k.c. w związku z art. 3531 k.c. oraz niewłaściwie zastosował art. 734 k.c. w związku z art. 750 k.c. i art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 2 ustawy dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 121). W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a ponadto z ostrożności procesowej o jej oddalenie i zasądzenie w tym wypadku kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istotą wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia jest wykazanie przez skarżącego okoliczności, które podlegają rozważeniu przez Sąd Najwyższy podczas przedsądu, czyli wstępnego badania sprawy, mającego na celu stwierdzenie występowania jednej z przesłanek skargi, wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. Przesłankami tymi są: 1) występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, 2) potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) nieważność postępowania lub 4) oczywista zasadność skargi. Podstawowym celem instytucji przedsądu jest bowiem rozważenie, czy w skardze kasacyjnej podniesiono okoliczności, których rozważenie przez Sąd Najwyższy będzie wkładem w rozwój prawa i zapewnienie jednolitości jego sądowej wykładni. Tylko wtedy wykazany zostaje publicznoprawny charakter skargi 3 kasacyjnej (postanowienie Sądu Najwyższego z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147). Przekonanie Sądu Najwyższego oceniającego na etapie przedsądu o zasadności przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w oparciu o przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga wskazania za pomocą wywodu prawnego, na kanwie jakich norm (przepisów) zagadnienie powstało, jakie są możliwe interpretacje problemu i jakie jego rozstrzygnięcie proponuje skarżący (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 19 maja 2009 r., II PK 66/09, LEX nr 553691). Zagadnienie prawne jest to problem, który wiąże się z określonym przepisem prawa materialnego lub procesowego, którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, ale także dla rozstrzygnięcia konkretnej, jednostkowej sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 marca 2012 r., I PK 158/11, LEX nr 1215116). Wskazanie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno nastąpić przez określenie przepisów prawa, w związku z którymi zostało sformułowane, i wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” oraz czy jest to zagadnienie „istotne” (postanowienia Sądu Najwyższego: z 23 marca 2012 r., II PK 284/11, LEX nr 1214575; z 13 sierpnia 2002 r., I PKN 649/01, OSNP 2004 nr 9, poz. 158; z 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004 nr 7-8, s. 51; z 11 kwietnia 2012 r., III SK 41/11, LEX nr 1238126; z 31 stycznia 2013 r., II CSK 479/12, LEX nr 1293729). Tymczasem odwołująca się nie określa przepisów prawa, w związku z którymi formułuje zagadnienia prawne. Brak jest również w sprawie ustalenia faktycznego, że zainteresowany był uczniem lub studentem. Obszernie do powołanych przez odwołującą się zagadnień odniósł się w podobnej sprawie Sąd Najwyższy w postanowieniu z 22 września 2016 r., II UK 582/15, niepubl. Natomiast przekonanie Sądu Najwyższego oceniającego na etapie przedsądu zasadność przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w oparciu o przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przytoczenia stosownych argumentów, uwzględniających specyfikę tej podstawy warunkującej pozytywne rozpoznanie wniosku podmiotu wnoszącego skargę kasacyjną. Pojęcie 4 „oczywistości” mieści się w sferze obiektywnej i łączy się z powinnością wykazania, że podniesione zarzuty naruszenia wskazanych przepisów są zasadne prima facie, bez dokonywania głębszej analizy tekstu tych przepisów i bez doszukiwania się ich znaczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z 24 kwietnia 2007 r., I CSK 100/07, niepubl.; z 30 czerwca 2007 r., II CSK 184/07, LEX nr 560541). Odwołująca się nie zdołała wykazać występowania tak rozumianej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2011 r., III UK 10/11, LEX nr 1124105). Natomiast naruszenie przez sąd drugiej instancji obowiązku sporządzenia uzasadnienia wyroku zgodnie z wymaganiami wymienionymi w art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. jedynie wyjątkowo może wypełniać podstawę kasacyjną objętą art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. Ma to miejsce wówczas, gdy uzasadnienie sądu drugiej instancji zawiera tak kardynalne braki, że nie jest możliwym dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia. Tyko tego rodzaju wady mogą mieć wpływ na wynik sprawy (wyrok Sądu Najwyższego z 20 maja 2015 r., I CSK 547/14, LEX nr 1767493). Zauważyć również można, że Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania w podobnych sprawach, między innymi w powołanym wyżej postanowieniu z 22 września 2016 r., II UK 582/15, niepubl. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 378 § 1 KPCart. 380 KPCart. 328 § 2 KPCart. 391 § 1 KPCart. 65 § 2 KCart. 3531 KCart. 734 KCart. 750 KCart. 6 ust. 1art. 12 ust. 1art. 13 pkt 2art. 3989 § 1 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy