II UK 592/13
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-05-16
Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kontrakt menedżerski, realizowany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, może stanowić samodzielny tytuł do podlegania ubezpieczeniom społecznym, niezależnie od tej działalności, a przychody z niego stanowią odrębną podstawę wymiaru składek?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kontrakt menedżerski, realizowany w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej, nie stanowi samodzielnej podstawy podlegania ubezpieczeniom społecznym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji, przychody z takiego kontraktu nie mogą być traktowane jako odrębna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, niezależna od podstawy wymiaru składek z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Organ rentowy zakwestionował decyzję sądu pierwszej instancji, która zmieniła jego decyzję. Sąd pierwszej instancji uznał, że członek zarządu spółki, zatrudniony na podstawie kontraktu menedżerskiego wykonywanego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, podlega ubezpieczeniom społecznym na innej podstawie prawnej niż pierwotnie ustalił organ rentowy. Sąd Apelacyjny oddalił apelację organu rentowego. Organ rentowy wniósł skargę kasacyjną, kwestionując możliwość oddzielenia podstawy opodatkowania od podstawy ubezpieczeń społecznych w przypadku kontraktu menedżerskiego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie przedstawia ona zasadnej podstawy przedsądu. Zasądził od organu rentowego na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 592/13 POSTANOWIENIE Dnia 16 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z wniosku E. S.A. w P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G. o wydanie interpretacji, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 16 maja 2014 r., skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 22 sierpnia 2013 r., sygn. akt III AUa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanego na rzecz wnioskodawcy 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z 22 sierpnia 2013 r. oddalił apelację skarżącego organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w P. z 21 listopada 2012 r., który zmienił decyzję pozwanego. Pozwany stwierdził, że członek zarządu spółki prowadzący działalność gospodarczą i wykonujący usługi w ramach kontraktu menadżerskiego podlega ubezpieczeniom społecznym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd stwierdził, że członek zarządu spółki zatrudniony na podstawie kontraktu menadżerskiego wykonywanego w ramach prowadzonej działalności
2 gospodarczej podlega ubezpieczeniom społecznym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5 tej ustawy. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na istotne zagadnienie prawne oraz potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości w praktyce przy ich stosowaniu, „a mianowicie: - czy kontrakt menedżerski jako umowa nienazwana o świadczenie usług zgodnie z art. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi samodzielny tytuł podlegania ubezpieczeniom społecznym niezależny od prowadzonej działalności gospodarczej, a przychody z tego tytułu stanowią podstawę wymiaru składek; - czy w związku z tym w świetle powyższego uzasadniona jest teza Sądów obu instancji o oddzieleniu podstawy opodatkowania od podstawy ubezpieczeń społecznych mając na uwadze regulację art. 13 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W świetle przedstawionego stanu faktycznego i prawnego sprawy zdaniem organu rentowego, zachodzi potrzeba wykładni przez Sąd Najwyższy zaskarżonych przepisów. Wskazana kwestia prawna nie jest jednostkowym przypadkiem, a zatem jej rozstrzygnięcie będzie miało istotny wpływ na rozpoznanie podobnych spraw w przyszłości, a także doprecyzowanie obowiązujących w tym zakresie przepisów przez ustawodawcę. Skarga jest oczywiście uzasadniona wobec skutków społecznych i finansowych przyjętej przez Sąd Apelacyjny w […] linii orzekania”. W odpowiedzi wnioskodawca wniósł o nieprzyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie kosztów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (wyżej in extenso) nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony. Z jego treści wynika, że odwołuje się jednocześnie do trzech podstaw przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c., jednak żadna metodycznie i merytorycznie nie została wykazana. Przede wszystkim wykładnia przepisów art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i art. 13 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie budzi wątpliwości na poziomie literalnym. We wniosku o przyjęcie
3 skargi nie powołano żadnego orzecznictwa (tym bardziej rozbieżnego – art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.), gdyż zajmowano się już problemem wskazanym we wniosku. Analizy wzajemnej relacji tych przepisów na tle kontraktu menadżerskiego jako podstawy ubezpieczenia społecznego dokonano w wyroku Sądu Najwyższego z 9 grudnia 2008 r., I UK 138/08, OSNP 2010 nr 11-12, poz. 144. Reprezentuje ją syntetycznie teza, że umowa o zarządzanie przedsiębiorstwem (spółką) lub kontrakt menedżerski wskazane w art. 13 pkt 9 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych jako źródła przychodu z działalności wykonywanej osobiście, nie stanowią samodzielnej podstawy podlegania ubezpieczeniom społecznym z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jeżeli są realizowane w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej. Taki kierunek wykładni podtrzymano w dalszym orzecznictwie (por. wyroki Sądu Najwyższego z 23 czerwca 2009 r., III UK 24/09, LEX nr 518053; z 11 sierpnia 2009 r., III UK 27/09, LEX nr 533671; z 14 grudnia 2010 r., I UK 209/10, LEX 738525). Wniosek o przyjęcie skargi nie daje podstaw do przeciwnego twierdzenia, tj. że wydzielenie przez organ rentowy kontraktu menadżerskiego z prowadzonej działalności gospodarczej może być zasadne. Odpowiada to jednak ocenie zastosowania prawa w konkretnej sprawie, czyli podstawie przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wniosek o przyjęcie skargi jednak jedynie hasłowo twierdzi, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Na etapie przedsądu nie ocenia się podstaw kasacyjnych skargi, stąd skarżący powinien samodzielnie wskazać i wykazać naruszenie przepisów prawa, które bez wątpliwości prowadzi do stwierdzenia, że objęty skargą wyrok jest oczywiście wadliwy i dlatego skarga powinna zostać przyjęta do rozpoznania. Skarżący we wniosku nie przedstawił takiej analizy. Natomiast co do podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., to istotne zagadnienie prawne jakościowo różni się od potrzeby wykładni prawa, nawet tej kwalifikowanej z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Skarżący nie przedstawia jurydycznej argumentacji, która uzasadniałaby inne wnioski lub w ogóle stanowiłaby podstawę do rozważenia innego stanowiska, niż zajmowane dotychczas przez Sąd Najwyższy. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 3989 § 2 k.p.c.
4 O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 i 99 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. oraz § 11 ust. 2 i § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. [aw]
Powiązane orzeczenia
- I UK 347/16 2017-05-16Czy kontrakt menadżerski zawarty przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą ze spółką prawa handlowego, w ramach której świadczy ona usługi zarządzania dla jednego podmiotu, stanowi tytuł do podlegania u…
- I UK 103/14 2014-11-04Czy umowa o świadczenie usług - kontrakt menedżerski, wykonywana w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej, może stanowić samodzielną podstawę podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym?
- I UK 116/16/1 2017-03-29Czy umowa o zarządzanie (kontrakt menedżerski) zawarta przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą stanowi odrębny tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, czy też podleganie ubezpieczeniom społecz…
- I UK 138/08 2008-12-09Czy umowa o zarządzanie przedsiębiorstwem lub kontrakt menedżerski, kwalifikowane jako przychód z działalności wykonywanej osobiście na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mogą stanowić samodzielną po…
- I UK 175/15 2015-10-15Czy członek zarządu spółki kapitałowej, wykonujący kontrakt menadżerski w ramach prowadzonej przez siebie pozarolniczej działalności gospodarczej, podlega ubezpieczeniom społecznym wyłącznie z tytułu prowadzenia tej dzia…
Powołane przepisy
art. 6 ust. 1art. 6 pkt 4art. 13 ust. 9art. 3989 § 1 pkt 1art. 13 pkt 9art. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98art. 39821 KPC§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy