II UK 94/17
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2018-01-11
Skład orzekający: Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na potrzebie wykładni przepisów prawa budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, wymaga przedstawienia pogłębionego wywodu prawnego wykazującego, jak przepisy te powinny być rozumiane, a nie jedynie sformułowania pytania interpretacyjnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ skarżący nie przedstawił wymaganego przez art. 398^9 § 1 k.p.c. pogłębionego wywodu prawnego uzasadniającego potrzebę wykładni przepisów. Wniosek o przyjęcie skargi nie może ograniczać się do sformułowania pytania, lecz musi zawierać jurydyczny argumentację wykazującą, jak przepisy powinny być rozumiane. Ponadto, zagadnienie mocy dowodowej akt osobowych i świadectwa pracy należy do sfery postępowania cywilnego, a nie prawa materialnego, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały podniesione.Stan faktyczny
Wnioskodawca R. P. domagał się prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Decyzją ZUS odmówiono mu tego prawa. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację. W skardze kasacyjnej wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 184 ustawy emerytalnej i § 22 ust. 1 rozporządzenia, kwestionując priorytet akt osobowych nad świadectwem pracy przy ustalaniu okresów zatrudnienia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 94/17 POSTANOWIENIE Dnia 11 stycznia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec w sprawie z wniosku R. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o emeryturę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 11 stycznia 2018 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2016 r. Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację R. P. od wyroku z dnia 14 października 2015 r., którym Sąd Okręgowy w O. oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia 22 kwietnia 2015 r. odmawiającej prawa do emerytury. W skardze kasacyjnej wnioskodawca zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako ustawa emerytalna) w związku z § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (dalej jako rozporządzenie) i błędne przyjęcie, że przy ustalaniu okresów zatrudnienia w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych dowody z akt osobowych pracownika
2 mają priorytet w stosunku do treści wystawionego w oparciu o te akta świadectwa pracy. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez orzeczenie, że nabył prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniono koniecznością wykładni art. 184 ustawy emerytalnej w związku z § 22 ust. 1 rozporządzenia przez rozstrzygnięcie, czy w sytuacji istnienia rozbieżności pomiędzy treścią akt osobowych pracownika a treścią wystawionego takiemu pracownikowi na podstawie tychże akt świadectwa pracy należy dać priorytet i większą moc dowodową treści takich akt osobowych, czy też wystawionemu pracownikowi w oparciu o te akta przez pracodawcę świadectwu pracy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przepis art. 3984 § 2 k.p.c. wymaga, aby wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stanowił odrębny element pisma niezależny od przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.). Uzasadnienie wniosku natomiast powinno nawiązywać do przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Spełnienie wymagania z art. 3984 § 2 k.p.c. powinno zatem przybrać formę wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący wskaże, jakie występujące w sprawie okoliczności pozwalają na uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie uzasadni, dlaczego odpowiadają one ustawowemu katalogowi przesłanek. Odwołanie się do przesłanki potrzeby wykładni przepisów prawnych
3 budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości (ze wskazaniem, na czym te poważne wątpliwości polegają), nie doczekał się wykładni, bądź że jego niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002 nr 12, poz. 151 i z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, niepublikowane). Nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa, jeżeli Sąd Najwyższy wyraził swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu. Ponadto rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych nie może się sprowadzać do odpowiedzi na zarzuty skarżącego skierowane pod adresem zaskarżonego orzeczenia ani też do odpowiedzi na wątpliwości skarżącego, które można wyjaśnić za pomocą obowiązujących reguł wykładni bądź w drodze prostego zastosowania przepisów (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP-wkładka 2003 nr 13, poz. 5). Skarżący nie odnosi się do tak rozumianej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz nie przeprowadza jakiegokolwiek wywodu jurydycznego dla wykazania jej występowania. Nie wiadomo nawet, czy dostrzega potrzebę wykładni powołanych przez siebie przepisów z uwagi na rozbieżność w orzecznictwie sądów (i jakim), spowodowaną ich niejednolitą interpretacją, czy też ze względu na dotychczasowy brak dokonania takiej interpretacji przez Sąd Najwyższy. Uchodzi uwagi skarżącego, że wypełnienie obowiązku przedstawienia okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występujące w sprawie zagadnienie prawne lub potrzebę wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów nie może być zastąpione przez ograniczenie się do sformułowania samego pytania (jak czyni to skarżący), ale konieczne jest przeprowadzenie pogłębionego wywodu prawnego w zakresie wykazania, jak przepisy konstruujące zagadnienie lub wymagające interpretacji powinny być rozumiane (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2011 r., I PK 52/11, LEX nr 1212045; z dnia 26 stycznia 2012 r., I PK 124/11, LEX nr 1215465; z dnia 15 lutego 2012 r., I PK 130/11, LEX nr 1215258; z dnia 19 marca 2012 r.,
4 II PK 293/11, LEX nr 1214577; z dnia 29 stycznia 2914 r, II UK 451/13, LEX nr 1486974). Takiego wywodu prawnego brak, a rzeczą Sądu Najwyższego na etapie przedsądu nie jest poszukiwanie okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania w podstawach kasacyjnych oraz ich uzasadnieniu i formułowanie za skarżącego prawidłowego wniosku w tym zakresie. Niezależnie od tego należy stwierdzić, że po pierwsze - zagadnienie mocy dowodowej nie jest domeną prawa materialnego (art. 184 ustawy emerytalnej), ale należy do sfery regulowanej przepisami postępowania cywilnego, zarzut naruszenia których nie został w skardze kasacyjnej postawiony, a po drugie - § 22 ust. 1 rozporządzenia stanowi o środku dowodowym potwierdzającym okresy zatrudnienia w postępowaniu przed organem rentowym. Sąd Najwyższy wyjaśniał, że w tym postępowaniu dowodem jest tylko to, co prawo za dowód uznaje i jako dowód dopuszcza. Takie ograniczenia nie występują natomiast w procedurze cywilnej, w której okoliczności sporne mogą być wykazywane wszelkimi dowodami (por. wyrok z dnia 15 października 2010 r., III UK 20/10, LEX nr 694242 i powołane tam orzeczenia). Z tych względów na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. aw
Powiązane orzeczenia
- I UK 111/17 2018-01-10Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące wniosku o przyjęcie do rozpoznania, w szczególności w zakresie wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwoś…
- II UK 121/15 2015-10-21Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na przesłance potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jest wystarczająco uz…
- II UK 13/17 2017-11-28Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na istnieniu istotnego zagadnienia prawnego, jest prawidłowo uzasadniony, jeśli skarżący ogranicza się do sformułowania pytania prawnego bez przedstawienia…
- I UK 365/15 2016-07-07Czy skarżący prawidłowo uzasadnił wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne, potrzebę wykładni przepisów lub oczywistą zasadność skargi?
- II UK 718/15 2016-11-15Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, który powołuje się na występowanie istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistą zasadność skargi, musi zawierać wyodrębniony wywód jurydyczny uzasadniający te prz…
Powołane przepisy
art. 184art. 3984 § 2 KPCart. 3984 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 22 ust. 1§ 2§ 1 pkt 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy