III PK 127/19

Sygn. akt III PK 127/19 POSTANOWIENIE Dnia 29 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Prusinowski w sprawie z powództwa C. Z. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "[…]." w G. o odprawę emerytalną, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 29 września 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia 19 lutego 2019 r., sygn. akt VI Pa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od pozwanej na rzecz powódki 1.350 zł (tysiąc trzysta pięćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 19 lutego 2019 r. Sąd Okręgowy w G. oddalił apelację Spółdzielni Mieszkaniowej „[…].” w G. od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 25 września 2018 r. w sprawie z powództwa C. Z. o odprawę emerytalną. Sąd Okręgowy podzielił i uznał za własne ustalenia oraz rozważania prawne Sądu Rejonowego. Wskazał, że treść zawezwania do próby ugodowej została prawidłowo oceniona przez Sąd pierwszej instancji. Powódka w uzasadnieniu wniosku wskazała, iż domaga się kwoty 21.858,21 zł tytułem odprawy emerytalnej, pozwem natomiast dochodziła niższej kwoty - 20.636,26 zł, co jednak pozostaje 2 bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Istotne jest bowiem, zdaniem Sądu Okręgowego, iż doszło do przerwania biegu przedawnienia do kwoty żądanej. Powódka nie ma zaś obowiązku dochodzenia całej kwoty określonej w zawezwaniu do próby ugodowej. Mając na uwadze, iż stosunek pracy uległ rozwiązaniu 7 czerwca 2014 r., a zawezwanie do próby ugodowej wpłynęło do sądu 6 czerwca 2017 r., nie doszło do przedawnienia roszczenia i termin przedawnienia rozpoczął bieg na nowo (art. 124 § 1 k.c. w związku z art. 300 k.p.). Skargę kasacyjną oparto na naruszeniu prawa materialnego: art. 921 k.p. w związku z art. 29 k.p., art. 123 § 1 pkt 1 k.c. i art. 124 k.c., a także na podstawie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy: art. 233 k.p.c. w związku z art. 382 k.p.c. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność, polegającą na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 921 k.p., art. 291 k.p., w związku z art. 300 k.p., art. 123 § 1 k.c. i art. 124 k.c. Zdaniem skarżącej wniosek o zawezwanie do próby ugodowej może prowadzić do przerwania biegu przedawnienia roszczenia, jeżeli w treści wniosku w sposób jednoznaczny oznaczono przedmiot żądania i jego wysokość. W rozpoznawanej sprawie doszłoby zatem do przerwania biegu przedawnienia, gdyby w zawezwaniu do próby ugodowej oraz pozwie złożonym w sprawie dochodzona kwota odprawy emerytalnej była taka sama. Stanowisko to potwierdza w ocenie skarżącej wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2014 r., V CSK 274/13, do którego Sąd Okręgowy się nie odniósł. Ponadto w ocenie skarżącej w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, które wymaga rozstrzygnięcia: 1. Czy określenie użyte w wyroku Sadu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2014 r., V CSK 274/13 stwierdzające, że zawezwanie do próby ugodowej może prowadzić do przerwania biegu przedawnienia, jeżeli w treści wniosku w sposób jednoznaczny oznaczono przedmiot żądania i jego wysokość oznacza, iż we wniosku o zawezwanie do próby ugodowej i późniejszym pozwie o zapłatę odprawy emerytalnej musi występować tożsamość przedmiotu dochodzonego roszczenia i jednakowa wysokość dochodzonego roszczenia, w szczególności jeżeli tak w przypadku postępowania o zawezwanie do próby ugodowej i w postępowaniu 3 wywoławczym wniesieniem pozwu powódka reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika. 2. Czy różnica wysokości dochodzonego roszczenia z tytułu odprawy emerytalnej i innych tytułów we wniosku o zawezwanie do próby ugodowej i późniejszym pozwie (dochodzenie dwu różnych kwot w każdym z postępowań i z różnych tytułów) powoduje przerwanie terminu biegu przedawnienia roszczeń z wszystkich tytułów i w pełnej wysokości. 3. Czy dochodzenie przez powódkę w zawezwaniu do próby ugodowej kwoty niższej od wyliczonej kwoty odprawy emerytalnej lub wręcz kwoty symbolicznej powoduje automatycznie przerwanie biegu przedawnienia roszczenia tak w zakresie ww. odprawy, jak też pozostałych roszczeń dochodzonych we wniosku o zawezwanie do próby ugodowej w świetle powołanego wyżej wyroku Sądu Najwyższego sygn. akt: V CSK 274/13. Skarżąca podniosła także, że Sąd Najwyższy w wielu swoich orzeczeniach przedstawiał w podobnych sprawach odmienne stanowisko od zawartego w wyroku z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt: V CSK 274/13, co wymaga ujednolicenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (3989 § 1 k.p.c.). Ujęta w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka ma miejsce wtedy, gdy zasadność podniesionych w niej zarzutów wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Spełniające te wymogi naruszenie przepisów prawa powinno mieć postać kwalifikowaną, dostrzegalną bez potrzeby wnikliwej analizy prawnej i zagłębiania się w szczegóły sprawy. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji, o 4 charakterze elementarnym polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał, względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2015 r., IV CSK 263/15, LEX nr 1940571). Przywołany przez skarżącą wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2014 r., V CSK 274/13, mający przemawiać za oczywistą zasadnością skargi, nie przystaje do rozpoznawanej sprawy z uwagi na odmienny stan faktyczny. Dotyczy on bowiem określenia dnia, od którego termin przedawnienia biegnie na nowo, w sytuacji, gdy postępowanie pojednawcze nie zakończyło się zawarciem ugody. Sąd Najwyższy odniósł się jednakże wprost do problemu prawnego będącego przedmiotem rozpoznawanej sprawy w wyroku z dnia 19 marca 2012 r., II PK 175/11, LEX nr 1164729. Roszczenia powoda dotyczyły niewypłacenia przez pracodawcę składnika wynagrodzenia za pracę zwanego bonusem rocznym. Powód domagał się zapłaty określonej kwoty pieniężnej - w próbie ugodowej 59.937,50 zł z odsetkami, a w pozwie - 49.999 zł. Sąd Najwyższy stwierdził, że przerwanie biegu przedawnienia z art. 295 § 1 k.p. dotyczy tej części roszczenia w znaczeniu materialnoprawnym, która została zgłoszona w zawezwaniu do próby ugodowej. W związku z powyższym rozstrzygnięcie o przerwaniu biegu przedawnienia z art. 295 § 1 k.p. jest uzależnione od ustalenia podstawy faktycznej roszczeń z pozwu i próby ugodowej. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy uznał, że oba roszczenia były oparte na tej samej podstawie faktycznej (art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c.). Pogląd ten znajduje również potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2009 r., II CSK 259/09, LEX nr 551105, w którym wskazano, iż zawezwanie do próby ugodowej przerywa bieg terminu przedawnienia na podstawie art. 123 § 1 pkt 1 k.c., jedynie co do wierzytelności w zawezwaniu tym określonych, tak co do przedmiotu żądania, jak i wysokości. Nie przerywa zaś co do innych roszczeń, które mogą wynikać z tego samego stosunku prawnego, ani ponad kwotę w zawezwaniu określoną. Nie ma bowiem podstaw do tego, aby czynność zmierzającą do dochodzenia roszczeń jaką jest niewątpliwie zawezwanie 5 do próby ugodowej, w aspekcie zdarzenia przerywającego bieg terminu przedawnienia, traktować inaczej niż czynność polegającą na wniesieniu pozwu. Tymczasem nie budzi wątpliwości, iż przerwanie biegu przedawnienia na podstawie art. 123 § 1 pkt 1 k.c. przez wniesienie pozwu, następuje w granicach żądania pozwu. Odnosząc się do drugiej z przywołanych podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zauważyć należy, że wskazanie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno nastąpić przez określenie przepisów prawa, w związku z którymi zostało sformułowane i wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Chodzi więc o przedstawienie wyraźnych wątpliwości co do określonego przepisu (normy) lub zespołu przepisów (norm), albo szerzej i bardziej ogólnie - wątpliwości co do pewnego uregulowania prawnego (instytucji prawnej). Sformułowane zagadnienie winno odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2015 r., I PK 19/15, LEX nr 2021941). Przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych podobnych spraw (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 maja 2018 r., I CSK 33/18, LEX nr 2508114; z dnia 16 maja 2018 r., II CSK 15/18, LEX nr 2499790). Chodzi o problem prawny, który nie został do tej pory bezpośrednio rozwiązany w orzecznictwie Sądu Najwyższego i dla rozwikłania którego dotychczasowe orzecznictwo jest niewystarczające (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2018 r., I UK 268/17, LEX nr 2508639). Postawione przez skarżącą pytania nie stanowią istotnych zagadnień prawnych. Nie odnoszą się one bowiem do konkretnego przepisu prawa, który wymaga interpretacji, ale do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2014 r., V CSK 274/13. Ponadto zagadnieniom tym nie sposób przypisać waloru nowości, 6 bowiem Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie odniósł się już do wskazanego problemu różnicy w wysokości dochodzonego roszczenia – we wniosku o zawezwanie do próby ugodowej i w pozwie o zapłatę - w przytoczonym już wyroku z dnia 19 marca 2012 r., II PK 175/11, LEX nr 1164729. Podniesiona przez skarżącą okoliczność, że Sąd Najwyższy w wielu swoich orzeczeniach przedstawiał w podobnych sprawach odmienne stanowisko wymyka się ocenie Sądu Najwyższego. Skarżąca nie wskazała bowiem pozostających ze sobą w sprzeczności rozstrzygnięć, przez co brak jest podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w oparciu o podstawę wskazaną w 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Na marginesie rozważań należy zauważyć, że łączenie przesłanki oczywistej zasadności skargi z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, budzi poważne zastrzeżenia. W dotychczasowym orzecznictwie Sąd Najwyższy zwracał już uwagę, że jednoczesne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi występującymi w sprawie wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów) generalnie wyklucza możliwość oczywistej zasadności skargi. Przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zawarte w pkt 1 i 4 art. 3989 § 1 k.p.c. wzajemnie się krzyżują i wykluczają możliwość przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zarówno z uwagi na interes publiczny (pkt. 1 powołanego przepisu), jak i prywatny skarżącego (pkt. 4 powołanego przepisu). Trudno sobie bowiem wyobrazić sytuację, w której wyrok jest oczywiście wadliwy a jednocześnie w sprawie występuje tak poważna wątpliwość prawna, że wymaga interwencji i rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2013 r., I UK 291/13, LEX nr 1430990). Co jest sporne nie może być oczywiste (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 18 października 2016 r., I UK 466/15, LEX nr 2159122; z dnia 9 kwietnia 2014 r., V CSK 383/13, LEX nr 1771724). Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji. O kosztach procesu rozstrzygnięto na podstawie reguły z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c.