III PK 45/14

Sygn. akt III PK 45/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Myszka w sprawie z powództwa G. B. przeciwko U. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o ustalenie i zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 października 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt IV Pa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 900 (dziewięćset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w K. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 5 grudnia 2013 r., wydanym po rozpoznaniu apelacji pozwanej U. Spółki z o.o. w K. od wyroku Sądu Rejonowego w K. IV Wydziału Pracy z dnia 25 kwietnia 2013 r., ustalającego, że powód G. B. świadczył pracę na rzecz pozwanej we wskazanych okresach w oparciu o stosunek pracy na czas określony oraz nieokreślony (pkt 1 wyroku), zasądzającego od pozwanej na rzecz powoda kwoty: 10.051,20 zł tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych wraz z ustawowymi odsetkami (pkt 2 wyroku); 3.018,92 zł tytułem ekwiwalentu za urlop wraz z ustawowymi odsetkami (pkt 3 wyroku); 3.270,80 zł tytułem odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami (pkt 4 wyroku), oddalającego powództwo w 2 pozostałym zakresie (pkt 5 wyroku) oraz orzekającego o kosztach postępowania wraz z ustawowymi odsetkami (pkt 6-7 wyroku) – zmienił ten wyrok w jego punkcie II w ten sposób, że zasądzoną kwotę wynagrodzenia z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych obniżył do kwoty 7.072,22 zł i oddalił powództwo w pozostałym zakresie (pkt I wyroku), ponadto oddalił apelację w pozostałym zakresie (pkt II wyroku) oraz orzekł o kosztach postępowania (pkt III-VI wyroku). Sąd Okręgowy w całości zaaprobował ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego odnośnie do roszczenia o ustalenie istnienia stosunku pracy, z których wynikało, że zatrudnienie powoda przez cały sporny okres było zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy. Z materiału dowodowego wynika, że powód oraz inni zatrudnieni w oparciu o stosunek zlecenia w charakterze członków grupy interwencyjnej wykonywali te same czynności co osoby zatrudnione na podstawie umów o pracę i nie było żadnych różnic w wykonywaniu tej samej rodzajowo pracy. W szczególności nie wystąpiły żadne odrębności typowe dla umów zlecenia, w tym swoboda kształtowania czasu pracy lub brak podporządkowania. Pozwana zatrudniając pracowników w oparciu o umowy zlecenia kierowała się przede wszystkim brakiem ograniczeń co do godzin nadliczbowych oraz norm czasu pracy. W rzeczywistości świadczenie usług przez powoda było wykonywane „w warunkach silnego i trwałego związania ich z pozwaną”. Praca świadczona była w miejscu i czasie wskazanym przez pozwaną z użyciem dostarczonych przez nią: środków transportu, łączności, odzieży ochronnej, broni. Powód nie miał żadnej samodzielności typowej dla zlecenia. W związku z dysponowaniem bronią pobraną z magazynu powód nie miał prawa wyboru co do miejsca, godzin czy sposobu wykonywania zleconych czynności. Z tego też względu nie mógł korzystać z zastępstwa innych osób. Obowiązki powoda były stałe i powtarzały się codziennie, a ich zakres był bardzo precyzyjnie określony przez pozwany zakład pracy. Ponadto pracował pod nadzorem, co jest klasycznym elementem treści stosunku pracy. W skardze kasacyjnej pozwana zaskarżyła ten wyrok „w części tj. co do punktu I w części zasądzającej wynagrodzenie za pracę w godzinach liczbowych w kwocie 7.072,22 zł brutto wraz z ustawowymi odsetkami od płatności miesięcznych poszczególnych kwot „oraz co do punktów lI – IV”. W podstawach skargi wskazano 3 naruszenie następujących przepisów prawa materialnego: 1/ art. 22 § 1 i 11 k.p. w związku w związku z art. 11 k.p. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia, że „na podstawie zebranego w sprawie materiału można zastosować przepis prawa pracy i zakwalifikować stosunek prawny stron jako umowę o pracę, co skutkowało zasądzeniem od pozwanej na rzecz powoda należności z tytułu wynagrodzenia za prace w godzinach nadliczbowych, ekwiwalentu za urlop oraz odszkodowanie”, 2/ art. 65 k.c. w związku z art. 300 k.p. przez jego niezastosowanie i pominięcie „reguł wykładni oświadczeń woli na etapie kwalifikowania umowy zlecenia łączącej strony jako umowy o pracę”, 3/ art. 3531 k.c. w związku z art. 300 k.p. przez jego niezastosowanie i pominięcie „faktu, iż strony mogą dobrowolnie kształtować łączący je stosunek prawny, w szczególności w sytuacji gdy ustawa o ochronie osób i mienia wprost przewiduje możliwość świadczenie usług z zakresu ochrony na postawie umów prawa cywilnego”. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąco powołała się na oczywiste uzasadnienie skargi kasacyjnej, twierdząc, że doszło „do jednoznacznego naruszenia norm prawa materialnego powołanych w punkcie I skargi jako jej podstaw”, a Sądy obu instancji wadliwie zastosowały art. 22 § 1 i § 11 k.p. wskutek zupełnego pominięcia zasad wykładni zgodnych oświadczeń woli stron (art. 65 k.c. w związku z art. 300 k.p.), ignorując w tym zakresie ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego. W odpowiedzi na skargę powód wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania z uwagi na brak spełnienia ustawowych przesłanek określonych z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz powoda kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej i o zasądzenie od skarżącej na rzecz powoda kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła być przyjęta do rozpoznania, ponieważ została oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego, co sprawiało, że Sąd Najwyższy był związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi 4 podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.) i nie miał obowiązku ani procesowych możliwości domyślania się, poszukiwania lub wyręczania autora skargi kasacyjnej w przedstawieniu wystarczających argumentów prawnych, które mogłyby podważyć zaskarżony wyrok. Z tych miarodajnych dla Sądu Najwyższego ustaleń faktycznych wynikało, że powód był zatrudniony w warunkach wyczerpujących kryteria pracowniczego zatrudnienia określone w art. 22 § 1 k.p., a nie cywilnoprawnego zlecenia, skoro „wykonywana przez powoda praca miała charakter bezwzględnie odpłatny, osobisty i polegała na codziennym regularnym wykonywaniu tych samy ustalonych przez pozwanego czynności w miejscu i czasie przez niego wskazanym z użyciem dostarczonych przez niego materiałów środków i narzędzi, a także odzieży roboczej. Praca odbywała się w warunkach kontroli i nadzoru pozwanego o podporządkowania wyznaczonemu przez niego pracownikowi”. Ponadto powołanie się na przesłankę zawartą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., tj. na oczywiste uzasadnienie skargi kasacyjnej wymagałoby od skarżącego wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego kwalifikowanej postaci (oczywistości), widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej i bez wnikania w szczegóły sprawy. Spełnienie tej przesłanki możliwe jest wyłącznie przy tak ewidentnym naruszeniu prawa, którego stwierdzenie nie wymaga dokonywania pogłębionej analizy prawnej lub prawniczej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2012 r., I PK 201/11, LEX nr 1214543, z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274). Samo twierdzenie skarżącego, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona ewidentnie nie potwierdzało takiej tezy. Wyjaśnienie okoliczności, o których mowa w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wymagałoby kolejnej weryfikacji i oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co usuwa się na ogół i co do zasady spod weryfikacji kasacyjnej (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.) oraz przekreśla tezę o rzekomo oczywistej zasadności wniesionej skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji (art. 3989 § 1 k.p.c.), orzekając o kosztach postępowania na podstawie art. 98 k.p.c. 5