III UK 1/15
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2015-05-07
Skład orzekający: Roman Kuczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych może być przyjęta do rozpoznania, gdy nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy nie występują przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c., takie jak istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Sąd Najwyższy jako 'sąd prawa' jest związany ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji i nie jest uprawniony do ponownego badania prawidłowości ustaleń faktycznych ani oceny dowodów.Stan faktyczny
P. S. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o prawo do renty na dalszy okres. Sąd drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję ZUS. Odwołujący się wniósł skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznał adwokatowi zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III UK 1/15 POSTANOWIENIE Dnia 7 maja 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Kuczyński w sprawie z odwołania P. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. o prawo do renty na dalszy okres, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 7 maja 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt III AUa 1486/13, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. przyznaje adw. A.K. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Lublinie - kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) podwyższoną o należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze szczególnym, co potwierdza przepis art. 3981 § 1 i § 2 k.p.c. oraz reprezentatywne piśmiennictwo. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a ponadto, gdy zachodzi
2 nieważność postępowania lub gdy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przytoczone przesłanki ustawowe stanowią, więc obligatoryjny i nieodzowny element oceny w tym stadium postępowania kasacyjnego. Badanie ich na podstawie i w zakresie, przedstawionego w skardze kasacyjnej, uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania doprowadziło Sąd Najwyższy do konkluzji, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. W szczególności nie formułuje ona w istocie zagadnienia prawnego w sposób, jaki oczekiwałby tego Sąd Najwyższy, nie jest też w świetle wywodów skargi kwestią wymagającą rozstrzygnięcia ani wykładnia wskazanych przepisów ani zasady ich stosowania. W sprawie nie występują także wymagające rozstrzygnięcia zagadnienia proceduralne. Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd drugiej instancji należy uznać za prawidłowe. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą w istocie własnej wersji stanu faktycznego i są jedynie polemiką z ustaleniami Sądu drugiej instancji. Ponadto skarga ta nie wskazuje w dostatecznym stopniu naruszenia wyrokiem Sądu drugiej instancji prawa; uzasadnienie tego wyroku odpowiada wymaganiom art. 328 § 2 k.p.c. - wyjaśnia podstawę faktyczna i prawną rozstrzygnięcia. Wykazanie - podnoszonej w skardze kasacyjnej - oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) wymagałoby przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona. Chodzi tu więc o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. W niniejszej sprawie stan taki nie występuje. Odmawiając przyjęcia skargi do rozpoznania Sąd Najwyższy miał na względzie wielokrotnie już powtarzane stanowisko, że sąd orzekający w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku dopuszczania dowodów, zwłaszcza z opinii biegłych lekarzy tak długo, aż strona uzyska opinię odpowiadająca jej oczekiwaniom (wyroki: z dnia 19 marca 1997 r., II UKN 45/97 – OSNAPiUS 1998 nr 1, poz. 24; z dnia 10 grudnia 1997 r., II UKN 391/97 – OSNAPiUS 1998 nr 20, poz. 612). Sąd Najwyższy nie jest uprawniony zaś do badania prawidłowości zarówno ustaleń faktycznych, jak i oceny dowodów, dokonanych przez sąd drugiej instancji. O ile bowiem ten ostatni również jest „sądem faktu” i w myśl ogólnie
3 niekwestionowanych zapatrywań orzecznictwa oraz doktryny kontynuuje postępowanie merytoryczne (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CKN 812/98, OSNC 2000 nr 10, poz. 193; z dnia 5 lutego 2006 r., IV CK 384/05, niepublikowany; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2002 r., III CZP 62/02, Biul. SN 2003 nr 3, s. 14), o tyle Sąd Najwyższy jako „sąd prawa”, rozpoznając nadzwyczajny środek odwoławczy w postaci skargi kasacyjnej, jest związany ustalonym stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.). W niniejszej sprawie opinie biegłych lekarzy były jednoznaczne, a ich ocena prawna dokonana przez Sądy mieściła się w granicach oceny dowodów ustalonych art. 233 k.p.c. Zatem uznać należy, że ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd drugiej instancji były wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia tej sprawy. Z powyższych motywów Sąd Najwyższy, nie dopatrując się oczywistości naruszenia prawa zaskarżonym orzeczeniem ani nie stwierdzając nieważności postępowania - na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. l.n
Powiązane orzeczenia
- I UK 364/11 2012-02-28Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, o których mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.?
- II UK 502/17 2018-07-18Czy skarga kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, w tym zasady bezpośredniości i oceny dowodów, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli nie spełnia przesłanek określonych w art. 398…
- I USK 87/25 2025-12-16Czy skarga kasacyjna w sprawie o podleganie ubezpieczeniom społecznym spełnia wymogi określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- I UK 360/18 2019-09-24Czy skarga kasacyjna dotycząca oceny dowodów i ustaleń faktycznych przez sąd drugiej instancji może być uznana za oczywiście uzasadnioną w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. i uzasadniać przyjęcie jej do rozpoznania p…
- III USK 312/24 2025-12-09Czy skarga kasacyjna w sprawie o zwrot nienależnie pobranego świadczenia ubezpieczeniowego spełnia wymogi formalne uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 3981 § 1art. 3989 § 1 KPCart. 328 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 233 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy