III UK 122/14

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-12-10

Skład orzekający: Zbigniew Myszka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, oparta na zarzutach naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących oceny dowodów i ustalenia faktów, może być skutecznie wniesiona do Sądu Najwyższego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 232 i 233 § 1 k.p.c. (dotyczące ustalenia faktów i oceny dowodów) nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej zgodnie z art. 398³ § 3 k.p.c. Ponadto, brak było podstaw do zarzutu naruszenia art. 286 k.p.c. w kontekście odmowy dopuszczenia dowodu z kolejnych opinii biegłych, a skarga nie była oczywiście uzasadniona.
Stan faktyczny
Ubezpieczona J. C. S. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej jej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny oddaliły jej odwołanie, uznając, że choroby powodujące częściową niezdolność do pracy powstały w dzieciństwie, a nie w okresie ubezpieczenia, co jest warunkiem nabycia prawa do renty. Sąd Apelacyjny oparł się na opiniach biegłych, które zostały uznane za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III UK 122/14 POSTANOWIENIE Dnia 10 grudnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Myszka w sprawie z odwołania J. C. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 grudnia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2014 r. oddalił apelację ubezpieczonej J. C. S. od wyroku Sądu Okręgowego w K. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 lipca 2013 r., oddalającego odwołanie ubezpieczonej od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K. z dnia 12 września 2012 r. odmawiającej jej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Apelacyjny poszerzył materiał dowodowy sprawy z uzupełniającej opinii biegłych sądowych, dokonał ponownej jego oceny i uznał, że orzeczenie Sądu Okręgowego odpowiada prawu. Sąd drugiej instancji nie kwestionował występowania u ubezpieczonej zmian chorobowych, które prowadzą do częściowej utraty przez nią zdolności do pracy zarobkowej, to jednak choroby te (głuchoniemota oraz wrodzone skrzywienie kręgosłupa II stopnia) powstały w 2 pierwszych latach jej życia, a nie w okresie ubezpieczenia. Natomiast aktualne zmiany zwyrodnieniowe dyskopatyczne kręgosłupa są schorzeniem samoistnym powstałym w rozwoju osobniczym, ale same w sobie nie powodują jeszcze całkowitej ani częściowej niezdolności do pracy. Ocena stanu zdrowia ubezpieczonej dokonana przez biegłych lekarzy z zakresu laryngologii i ortopedii była prawidłowa i po jej uszczegółowieniu zasługiwała na uwzględnienie. Opinie te zostały sporządzone przez specjalistów posiadających gruntowną wiedzę medyczną oraz długoletnie doświadczenie zawodowe. Biegli uwzględnili pełną dokumentację lekarską oraz wyniki badań zgromadzone w aktach organu rentowego. Przy ocenie niezdolności do pracy, jej stopnia, a w szczególności daty jej powstania, odnieśli się do czynników medycznych oraz zawodowych określonych w art. 12 i 13 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.). Lekarze specjaliści mieli na uwadze stopień naruszenia sprawności organizmu ubezpieczonej, jej wykształcenie i doświadczenie zawodowe. Sąd Apelacyjny wskazał, że według art. 57 ust. 1 pkt 3 tej ustawy sporne świadczenie przysługuje tym ubezpieczonym, którzy łącznie spełnili wszystkie warunki przyznania renty, gdy ich niezdolność do pracy powstała w okresie ubezpieczenia, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tego okresu. Takiego warunku nie spełniła ubezpieczona, która jest częściowo niezdolna do pracy z powodu chorób trapiących ja od dzieciństwa, a zatem ta przesłanka nabycia uprawnień rentowych nie powstała w okresie ubezpieczenia. W skardze kasacyjnej ubezpieczona zarzuciła naruszenie: 1/ art. 232 k.p.c. i art. 233 § 1 k.p.c. przez oparcie ustaleń faktycznych na opinii sądowo - lekarskiej biegłych sądowych z zakresu otolaryngologii i ortopedii - traumatologii i pominięcie dowodów wskazujących na to, iż zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego powstały w okresie ubezpieczenia i skutkują niezdolnością do pracy, 2/ art. 286 k.p.c. polegającego na braku dopuszczenia dowodu z dodatkowej opinii biegłych sądowych z zakresu chirurgii, neurologii i neurochirurgii i ograniczeniu się do przeprowadzenia dowodu z uzupełniającej opinii tych samych biegłych sądowych z zakresu otolaryngologii i ortopedii - traumatologii, podczas gdy 3 wyłącznie za pomocą dowodu z opinii innych biegłych możliwe było rozstrzygnięcie o istotnej kwestii mającej znaczenie dla osądu przedmiotowej sprawy. Zdaniem skarżącej, „skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z uwagi na to, że zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza przepisy prawa procesowego, tj. art. 232 k.p.c. i art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 286 k.p.c.”. Dlatego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, względnie uchylenie również wyroku Sądu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie nadawała się do przyjęcia do merytorycznego rozpoznania. Proceduralne zarzuty naruszenia art. 232 i art. 233 § 1 k.p.c., kontestujące ustalenia faktyczne zaskarżonego wyroku, usuwały się spod kasacyjnego rozeznania już dlatego, że podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.). W skardze zabrakło też adekwatnej podstawy prawnej, która uprawniałaby postawienie zarzutu „pominięcia” nowych wniosków dowodowych z opinii innych biegłych (neurologa i neurochirurga), w tym art. 217 § 2 w związku z art. 391 k.p.c. Ponadto skarga kasacyjna nie była oczywiście uzasadniona, ponieważ taka kwalifikowana wada nie jest widoczna od razu, bez potrzeby wnikania w szczegóły sprawy już dlatego, że wymagane byłoby uzupełnienie materiału dowodowego i ponowna jego ocena, co eo ipso dyskwalifikuje zarzut oczywistej wadliwości zaskarżonego wyroku w sprawie, która kilkakrotnie wcześniej kończyła się odmową ustalenia uprawnień rentowych, w której skarżąca nie przedstawiła nowości dowodowych lub istotnych faktycznych, które miałyby wpływ na prawo do dochodzonego świadczenia. W skardze nie wyartykułowano też wyraźnie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, które miałby naruszyć Sąd drugiej instancji, jedynie w jej uzasadnieniu znalazło się ogólne powołanie art. 57 ustawy o emeryturach i rentach, 4 który wszakże ma zastosowanie do ubezpieczonych spełniających warunki ustalenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Tymczasem - wedle miarodajnych ustaleń (art. 39813 § 2 k.p.c.) - skarżąca nie spełnia przesłanki choćby częściowej niezdolności do pracy z tytułu niestwierdzonego w okresie ubezpieczenia pogorszenia jej istniejących od dzieciństwa niesprawności organizmu w stopniu, który autonomicznie („sam w sobie”), tj. bez uwzględnienia istniejących od dzieciństwa schorzeń, nie wypełnia tej koniecznej przesłanki nabycia spornych uprawnień rentowych. Skarżąca nie może oczekiwać, że Sądy będą dopuszczały dowody z kolejnych opinii sądowo-lekarskich aż do uzyskania oczekiwanego wyniku. Tylko wtedy, gdy skarżąca przedłoży nowe zaświadczenia lekarskie, które mogłyby uzasadniać odmienną ocenę wpływu jej możliwego zatrudnienia na potencjalne pogorszenie jej niesprawności w stopniu co najmniej częściowej niezdolności do pracy, tyle że bez uwzględnienia istniejących od dzieciństwa schorzeń, może złożyć w organie rentowym nowy wniosek rentowy w trybie art. 114 ustawy o emeryturach i rentach. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 12art. 57 ust. 1art. 232 KPCart. 233 § 1 KPCart. 286 KPCart. 232art. 3983 § 3 KPCart. 217 § 2art. 391 KPCart. 57art. 39813 § 2 KPCart. 114

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy