III UK 179/14
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2015-03-25
Skład orzekający: Roman Kuczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy osobie pobierającej rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, u której nie stwierdzono celowości i możliwości przekwalifikowania zawodowego, po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego może zostać zmieniony stopień niezdolności do pracy na częściowy, mimo braku poprawy stanu zdrowia i niemożności przekwalifikowania zawodowego z uwagi na wiek?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Skarga kasacyjna nie przedstawiła istotnego zagadnienia prawnego wymagającego wykładni ani nie wykazała potrzeby rozstrzygnięcia kwestii budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Zarzuty skargi dotyczyły w istocie polemiki z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji, a Sąd Najwyższy jest związany stanem faktycznym ustalonym przez sąd niższej instancji.Stan faktyczny
Powód dochodził prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy. Po osiągnięciu wieku emerytalnego, mimo braku poprawy stanu zdrowia i braku możliwości przekwalifikowania zawodowego, wnioskował o utrzymanie stopnia całkowitej niezdolności do pracy. Sąd drugiej instancji ustalił stan faktyczny i wydał rozstrzygnięcie, które zostało zaskarżone skargą kasacyjną. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną w przedmiocie jej przyjęcia do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III UK 179/14 POSTANOWIENIE Dnia 25 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Kuczyński w sprawie z odwołania K. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. o prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 25 marca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze szczególnym, co potwierdza przepis art. 3981 § 1 i § 2 k.p.c. oraz reprezentatywne piśmiennictwo. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a ponadto, gdy zachodzi nieważność postępowania lub gdy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przytoczone przesłanki ustawowe stanowią, więc obligatoryjny i nieodzowny element oceny w tym stadium postępowania kasacyjnego. Badanie ich na podstawie i w zakresie, przedstawionego w skardze kasacyjnej, uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania doprowadziło Sąd Najwyższy do konkluzji,
2 że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. W szczególności nie formułuje ona w istocie zagadnienia prawnego w sposób, jaki oczekiwałby tego Sąd Najwyższy, nie jest też w świetle wywodów skargi kwestią wymagającą rozstrzygnięcia ani wykładnia wskazanych przepisów ani zasady ich stosowania. W sprawie nie występują także wymagające rozstrzygnięcia zagadnienia proceduralne. Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd drugiej instancji należy uznać za prawidłowe. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą w istocie własnej wersji stanu faktycznego i są jedynie polemiką z ustaleniami Sądu drugiej instancji. Ponadto skarga ta nie wskazuje w dostatecznym stopniu naruszenia wyrokiem Sądu drugiej instancji prawa; uzasadnienie tego wyroku odpowiada wymaganiom art. 328 § 2 k.p.c. - wyjaśnia podstawę faktyczna i prawną rozstrzygnięcia. Jako przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano istotne zagadnienie prawne sprowadzające się do kwestii, czy osobie pobierającej przez kilkadziesiąt lat rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, u której nie stwierdzono celowości i możliwości przekwalifikowania zawodowego, może zostać zmieniony, po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, stopień niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy na częściowy w sytuacji, gdy stan jej zdrowia nie uległ poprawie a wręcz uległ pogorszeniu, co z uwagi także na wiek wyłącza możliwość przekwalifikowania zawodowego. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że uzasadnienie wniosku opartego na przesłance wymienionej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. musi zawierać odpowiedni wywód prawny zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawieniu Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, LEX nr 1102817). Analogicznie należy traktować wymagania konstrukcyjne samego zagadnienia prawnego, formułowanego w ramach przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., oraz jego związek ze sprawą i skargą kasacyjną, która miałaby zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy. Zagadnienie prawne powinno: 1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy, wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie Sądu
3 Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571); 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu Najwyższego z 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179); 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą (postanowienia Sądu Najwyższego z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, LEX nr 864002; z 4 sierpnia 2006 r., III CZ 47/06, LEX nr 560581; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, LEX nr 560504; z 26 czerwca 2008 r., I CSK 108/08, LEX nr 560494) i 4) dotyczyć kwestii prawnych budzących rzeczywiście istotne (poważne) wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa i praktyki sądowej. Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (postanowienia Sądu Najwyższego z 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467; z 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy nie dopatruje się występowania przesłanek pozwalających na przyjęcie tej skargi kasacyjnej do rozpoznania. W szczególności nie formułuje ona w istocie zagadnienia prawnego w sposób, jaki oczekiwałby tego Sąd Najwyższy, nie jest też w świetle wywodów skargi kwestią wymagającą rozstrzygnięcia ani wykładnia wskazanych przepisów ani zasady ich stosowania. Zarzuty skargi dotyczą w istocie własnej wersji stanu faktycznego. Odmawiając jej przyjęcia do rozpoznania Sąd Najwyższy miał na względzie wielokrotnie już powtarzane stanowisko, że sąd orzekający w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku dopuszczania dowodów, zwłaszcza z opinii biegłych lekarzy tak długo, aż strona uzyska opinię odpowiadająca jej oczekiwaniom (wyroki: z dnia 19 marca 1997 r., II UKN 45/97, OSNAPiUS 1998 nr 1, poz. 24 z dnia 10 grudnia 1997 r., II UKN 391/97, OSNAPiUS 1998 nr 20, poz. 612). Ponadto zagadnienie prawne kwestionuje w istocie ustalenia faktyczne
4 dokonane przez Sądy w niniejszej sprawie. Sąd Najwyższy nie jest uprawniony zaś do badania prawidłowości zarówno ustaleń faktycznych, jak i oceny dowodów, dokonanych przez sąd drugiej instancji. O ile bowiem ten ostatni również jest „sądem faktu” i w myśl ogólnie niekwestionowanych zapatrywań orzecznictwa oraz doktryny kontynuuje postępowanie merytoryczne (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CKN 812/98, OSNC 2000 nr 10, poz. 193; z dnia 5 lutego 2006 r., IV CK 384/05, niepublikowany; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2002 r., III CZP 62/02, Biul. SN 2003 nr 3, s. 14), o tyle Sąd Najwyższy jako „sąd prawa”, rozpoznając nadzwyczajny środek odwoławczy w postaci skargi kasacyjnej, jest związany ustalonym stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.). W niniejszej sprawie opinie biegłych lekarzy były jednoznaczne i nie były kwestionowane, a ich ocena prawna dokonana przez Sądy mieściła się w granicach oceny dowodów ustalonych art. 233 k.p.c. Zatem uznać należy, że ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd drugiej instancji były wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia tej sprawy. Z powyższych motywów Sąd Najwyższy, nie dopatrując się oczywistości naruszenia prawa zaskarżonym orzeczeniem ani nie stwierdzając nieważności postępowania - na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. [l.n]
Powiązane orzeczenia
- I UK 149/16 2017-02-14Czy skarga kasacyjna dotycząca odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli nie zachodzą przesłanki określone w ar…
- II UK 331/15 2016-03-03Czy skarga kasacyjna dotycząca odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał istnienia kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa procesowego lub m…
- I USK 433/21 2022-03-09Czy skarga kasacyjna ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego apelację w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- II UK 483/13 2014-02-27Czy skarga kasacyjna w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy może być uznana za oczywiście uzasadnioną, jeśli zarzuty dotyczą naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, a wnioskodawczyni domaga się…
- III UK 98/16 2017-02-01Czy skarga kasacyjna wniesiona w sprawie o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy spełnia wymogi formalne dotyczące istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności, uzasadniające jej przyjęcie d…
Powołane przepisy
art. 3981 § 1art. 3989 § 1 KPCart. 328 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 390 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 233 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy