III UK 20/14
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-06-10
Skład orzekający: Bogusław Cudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, będący jednocześnie wspólnikiem, może skutecznie nawiązać stosunek pracy ze spółką, zachowując element podporządkowania, w sytuacji gdy zakres jego obowiązków nie pokrywa się z funkcją zarządczą, a spółka nie posiada rady nadzorczej ani pełnomocnika zgromadzenia wspólników?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając ją za oczywiście bezzasadną. Stwierdzono, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, nieposiadająca rady nadzorczej ani pełnomocnika zgromadzenia wspólników, nie może być właściwie reprezentowana w celu zawarcia umowy o pracę z członkiem zarządu. Brak podmiotu uprawnionego do wyrażenia woli spółki uniemożliwia skuteczne zawarcie takiej umowy, nawet w formie dorozumianej.Stan faktyczny
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (S. spółka jawna) wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczącego podlegania ubezpieczeniom społecznym. Spór dotyczył możliwości nawiązania stosunku pracy przez jednego ze wspólników, który jednocześnie był członkiem zarządu spółki. Spółka nie posiadała rady nadzorczej ani pełnomocnika zgromadzenia wspólników. Sąd Apelacyjny uznał, że spółka nie była właściwie reprezentowana i nie mogło dojść do dorozumianego zawarcia umowy o pracę.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III UK 20/14 POSTANOWIENIE Dnia 10 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogusław Cudowski w sprawie z odwołania S. spółki jawnej z siedzibą w L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w . o podleganie ubezpieczeniom społecznym, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 czerwca 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 października 2013 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z 18 października 2013 r. Zarzucono naruszenie art. 60 k.c. w związku z art. 210 § 1 k.s.h. w związku z art. 11 k.p., art. 22 k.p. W ocenie skarżącego skarga jest oczywiście uzasadniona. Ponadto podniesiono, że „na tle przedmiotowej sprawy występuje istotne zagadnienia prawne, a mianowicie: 1) czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nieposiadająca rady nadzorczej i pełnomocnika zgromadzenia wspólników, posiadająca kilku wspólników oraz wieloosobowy zarząd może skutecznie wyrazić swoją wolę jako pracodawca wobec jednego ze wspólników, który jednocześnie jest członkiem zarządu, poprzez dorozumiane zawarcie stosunku pracy (per facta concludentia); 2) czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, będący jednocześnie jednym z trzech wspólników tej spółki, może skutecznie wejść
2 w stosunek pracy z tą spółką tj. w szczególności czy spełnia cechę podporządkowania w ujęciu autonomicznym na stanowisku niefortunnie pokrywającym się z nazwą jego funkcji zarządu tj. prezesa zarządu i członka zarządu, w sytuacji gdy jego zakres obowiązków nie jest związany z wykonywaniem czynności z pełnioną funkcją członka zarządu, zaś dodatkowo do ich spełnienia zostało wyznaczone miejsce, ramy czasowe ich wykonywania oraz odpowiednie wynagrodzenie”. Dalej stwierdzono, że „w ocenie wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie istnieje takie właśnie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie ma znaczenie nie tyko dla sytuacji prawnej wnioskodawcy i ubezpieczonych, lecz również dla rozwoju prawa oraz sytuacji innych podmiotów, którzy są jednocześnie członkami zarządu i wspólnikami tejże spółki oraz świadczą na jej rzecz pracę w ramach stosunku pracy, której zakres nie pokrywa się z obowiązkami członków zarządu, zaś ich umowy dotknięte są wadami nieważności z powodu naruszenia reżimu przewidzianego w art. 210 k.s.h. lub też wątpliwym jest, czy podmiot będąc jednocześnie członkiem zarząd i jednym ze wspólników, może świadczyć pracę na podstawie umowę o pracę na rzecz tej spółki, zachowując element podporządkowania”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie (postanowienie SN z 16 maja 2008 r., I UK 16/08, LexPolonica nr 3058328). Już na wstępie należy zauważyć, że ujęte w skardze przesłanki przedsądu wzajemnie się wykluczają – nie można twierdzić, że skarga jest oczywiście uzasadniona (co ma miejsce wówczas, gdy stwierdzone naruszenia prawa są widoczne prima facie, bez pogłębionej analizy prawnej) i że jednocześnie w sprawie występują poważne zagadnienia prawne, które wymagają zaangażowania Sądu Najwyższego w dokonanie pogłębionej interpretacji niejasnych przepisów (postanowienie SN z 30 listopada 2012 r., I UK 414/12, niepubl.).
3 Skarga ma jeszcze inne konstrukcyjne braki. Przyjmuje się, że ograniczenie się do pytania nie jest wystarczającym określeniem zagadnienia prawnego, jeżeli zostało przedstawione bez odniesienia się do problemów interpretacyjnych przepisów, na tle których wynika (postanowienie SN z 25 lutego 2008 r., I UK 332/07, LEX nr 452451). Sąd Najwyższy nie ma obowiązku zastępowania skarżącego i poszukiwania argumentów przemawiających za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania (poza przypadkami wymienionymi w art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.). Spełnienie wymagania przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej podlega takiej samej ocenie jak spełnienie wymagania uzasadnienia podstaw kasacyjnych (postanowienie SN z 14 maja 2008 r., II UZ 12/08 LEX nr 786751). Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie (cytowanym zresztą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku) zajmował się możliwością zawarcia umowy o pracę członka zarządu spółki kapitałowej per facta concludentia. Prawidłowo Sąd Apelacyjny w (…) stwierdził, że „należy więc powtórzyć za Sądem Okręgowym, że wobec braku w Spółce S. rady nadzorczej, jak i pełnomocnika powołanego przez zgromadzenie wspólników, to Spółka nie była właściwie reprezentowana i nie mogło dojść do wyrażenia przez nią woli w sposób dorozumiany, skoro brak było podmiotu, który zgodnie z prawem mógł wyrazić wolę w stosunku pomiędzy Spółką a członkami jej Zarządu, którymi byli zainteresowani. Wyrażony w apelacji pogląd o błędności powyższej tezy z uwagi na fakt, iż członek Zarządu świadczyłby pracę w oparciu o umowę o pracę, nie mogąc jej skutecznie zawrzeć, jest chybiony, gdyż w Spółce mogła zostać powołana rada nadzorcza bądź ustanowiony pełnomocnik, którzy mieliby zdolność do zawarcia umowy o pracę z członkami Zarządu S. sp. z o.o. czy to w formie pisemnej, czy też w sposób dorozumiany”. W związku z powyższym, skargę kasacyjną należało uznać za oczywiście bezzasadną.
Powiązane orzeczenia
- III USK 71/24 2024-11-26Czy prezes zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, będący jednocześnie wspólnikiem, może być uznany za pracownika w rozumieniu przepisów prawa pracy, a jeśli tak, to jakie warunki muszą zostać spełnione, aby zai…
- III UK 237/18 2019-04-10Czy umowa o pracę zawarta między spółką z ograniczoną odpowiedzialnością a członkiem jej zarządu, która została zawarta z naruszeniem przepisów o reprezentacji spółki, może być uznana za ważny stosunek pracy podlegający…
- I USK 135/22 2023-04-20Czy w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w której udziały posiadają co najmniej dwie osoby fizyczne, wspólnicy mogą być uznani za osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą i podlegać obowiązko…
- I UK 93/17 2017-12-19Czy umowa o pracę zawarta z członkiem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, który wykonuje czynności w ramach swoich obowiązków zarządczych, może być uznana za nieważną z powodu braku cech stosunku pracy, w sz…
- III UK 279/18 2019-05-14Czy wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, będący jednocześnie jedynym lub dominującym wspólnikiem oraz członkiem zarządu, może być objęty pracowniczymi ubezpieczeniami społecznymi na podstawie umowy o pracę z…
Powołane przepisy
art. 60 KCart. 210 § 1 KSHart. 11 KPart. 22 KPart. 210 KSHart. 3989 § 1 pkt 3 KPC§ 1§ 1 pkt 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy