III UK 206/15

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2016-05-25

Skład orzekający: Zbigniew Hajn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie ustalenia podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej oczywista zasadność opiera się na zarzucie obrazy art. 49 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, a Sąd Najwyższy rozstrzygnął już podobną kwestię w innym orzeczeniu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c., w tym oczywista zasadność skargi. Pojęcie „oczywistości” wymaga wykazania, że zarzuty naruszenia przepisów są zasadne prima facie, bez głębszej analizy. W sytuacji, gdy Sąd Najwyższy już rozstrzygnął analogiczny problem prawny w innym orzeczeniu, skarga kasacyjna nie może być uznana za oczywiście uzasadnioną w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Stan faktyczny
A. Z. odwołała się od decyzji ZUS dotyczącej ustalenia podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego. Sąd Okręgowy oddalił jej apelację. A. Z. złożyła skargę kasacyjną, powołując się na oczywistą zasadność skargi wynikającą z obrazy art. 49 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od odwołującej się zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III UK 206/15 POSTANOWIENIE Dnia 25 maja 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Hajn w sprawie z odwołania A. Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. o ustalenie podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 25 maja 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia 9 czerwca 2015 r., sygn. akt VI Ua […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od odwołującej się 120 (sto dwadzieścia) zł. na rzecz organu rentowego, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 9 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy w G. w sprawie z odwołania A. Z. od decyzji ZUS Oddziału w G. w przedmiocie ustalenia podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego, oddalił apelację ubezpieczonej. Odwołująca się zaskarżyła powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania odwołująca się, powołując się na art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., wskazała na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wynikającą z oczywistej obrazy przepisów prawa materialnego przez zastosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach 2 pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (jednolity tekst: Dz.U. z 2014 r., poz. 159). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Wypada również dodać, iż zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c., określającym wymogi formalne skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie. Należy zatem stwierdzić, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym wcześniej art. 3989 § 1 k.p.c., a jego uzasadnienie winno zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca powołała się na art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. W sprawie brak jest jednak oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Przekonanie Sądu Najwyższego oceniającego na etapie przedsądu zasadność przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w oparciu o przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przytoczenia stosownych argumentów, uwzględniających specyfikę tej podstawy warunkującej pozytywne rozpoznanie wniosku podmiotu wnoszącego skargę kasacyjną. Pojęcie „oczywistości” mieści się w sferze obiektywnej i łączy się z powinnością wykazania, że podniesione zarzuty naruszenia wskazanych przepisów są zasadne prima facie, 3 bez dokonywania głębszej analizy tekstu tych przepisów i bez doszukiwania się ich znaczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z 24 kwietnia 2007 r., I CSK 100/07, niepubl.; z 30 czerwca 2007 r., II CSK 184/07, LEX nr 560541). W lakonicznym uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca upatruje oczywistej zasadności skargi w rażącej obrazie przepisów prawa materialnego przez zastosowanie art. 49 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Analogiczny problem był już przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego w wyroku z 26 listopada 2014 r., II UK 56/14, LEX nr 1567481 i został rozstrzygnięty, inaczej niż życzy sobie tego skarżąca. W sprawie tej Sąd Najwyższy uznał za nietrafne stwierdzenie ubezpieczonej, że jej prawo do zasiłku z tytułu urodzenia dziecka powstało w drugim miesiącu dobrowolnego ubezpieczenia, a za uzasadnione stwierdzenie organu rentowego, że podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego, do którego prawo powstało w pierwszym miesiącu kalendarzowym dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, określa art. 49 pkt 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, jako najniższą podstawę wymiaru składek na to ubezpieczenie po odliczeniach, o których mowa w art. 3 pkt 4 tej ustawy, bez względu na wysokość kwoty zadeklarowanej na podstawie art. 18 ust. 8 lub 18a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.) (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 1 kwietnia 2015 r., II UK 296/14, niepubl.). Z przedstawionych względów skarga kasacyjna nie jest w oczywisty sposób uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. i § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 490). 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 49 ust. 1art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 49 pkt 1art. 3 pkt 4art. 18 ust. 8art. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1 KPC§ 1 pkt 4§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy