III UK 216/14

Sygn. akt III UK 216/14 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Halina Kiryło w sprawie z odwołania R. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w J. o emeryturę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 16 kwietnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z dnia 17 lipca 2014 r. oddalił apelację ubezpieczonego R. S. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 lipca 2013 r., mocą którego oddalono jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w J. z 26 lipca 2012 r., odmawiającej wnioskodawcy prawa do wcześniejszej emerytury wobec niewykazania wymaganego okresu pracy w warunkach szczególnych. Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną ubezpieczonego. Skargę oparto na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) oraz pkt 19 działu IV wykazu A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach i w 2 szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) oraz poz. 41 dział IV i poz. 24 dział XIV wykazu A zarządzenia nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 7 lipca 1987 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego. Ponadto skargę oparto na podstawie naruszenia przepisów prawa procesowego: 1/ art. 378 § 1 k.p.c.; 2/ art. 233 k.p.c.; 3/ art. 3, 232 i 278 § 1 k.p.c.; 4/ art. 385 k.p.c. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie od organu rentowego kosztów postępowania za obie instancję oraz kosztów postępowania kasacyjnego. Jako przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz oczywistą zasadność skargi. W uzasadnieniu wniosku podkreślono, że za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania przemawia zagadnienie prawne związane z przeprowadzeniem dowodu z opinii biegłego z zakresu organizacji i zarządzania przemysłem w sprawie, w której przedmiotem oceny jest praca w laboratorium badawczym, w którym wykonywane są skomplikowane reakcje chemiczne, jest wystarczające dla ustalenia faktów wymagających wiedzy specjalnej z zakresu chemii. Skarżący zarzuca, że odmowa przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego chemika stanowi rażące naruszenie art. 278 § 1 k.p.c. W sprawie niniejszej, ze względu na jej przedmiot, powinien być przeprowadzony dowód z opinii biegłego chemika zamiast biegłego specjalisty do spraw organizacji i zarządzania przemysłem. Zdaniem wnioskodawcy, biegły o tej specjalności nie ma kwalifikacji do wydania opinii w sprawie warunków panujących w laboratorium chemicznym w R. […] w J. w okresie zatrudnienia R. S.. W aktach sprawy znajduje się opinia prywatna biegłego chemika obeznanego z miejscem pracy wnioskodawcy, stwierdzająca, że wnioskodawca pracował w warunkach szczególnych, będąca dokumentem prywatnym, który nie został uwzględniony przy ocenie potrzeby dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego. Sądu obu instancji oparły swe rozstrzygnięcie przede wszystkim na opinii biegłego M. M.. Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego zawiera w tej kwestii 3 istotne sprzeczności. Sąd przy dokonywaniu ustaleń oparł się na opinii biegłego, co nie przeszkodziło mu przyjąć, dla uzasadnienia oddalenia wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego, że ustalenie wykonywania pracy w warunkach szczególnych nie wymaga wiadomości specjalnych. Sąd stwierdza także, że rzeczą biegłego jest opiniowanie w zakresie swej specjalności, nie wypowiadając się jednak, jaką specjalnością w niniejszej sprawie powinien dysponować biegły. Uzasadniając oczywistą zasadność skargi kasacyjnej skarżący stwierdził, iż charakteryzuje się ona tym przymiotem „z przyczyn wyżej wskazanych”, a ponadto Sąd Apelacyjny nie odniósł się do istotnych zarzutów apelacji dotyczących między innymi braku odpowiednich kwalifikacji biegłego M. M., sprzeczności ustaleń Sądu pierwszej instancji z dowodami w postaci dokumentów pracodawcy R. […]. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Skarga kasacyjna, jako szczególny środek zaskarżenia, służy realizacji interesu publicznego w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości. Funkcje postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, iż w konkretnej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za interwencją Sądu Najwyższego. Rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c. i tylko w przypadku przekonania Sądu Najwyższego przez skarżącego, za pomocą jurydycznej argumentacji, że zachodzi publicznoprawna potrzeba rozstrzygnięcia sformułowanego w skardze zagadnienia prawnego przy jej merytorycznym rozpoznawaniu. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. 4 W razie powołania przesłanki przedsądu, jaką jest występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, obowiązkiem skarżącego jest wywiedzenie i uzasadnienie występującego w sprawie problemu w sposób zbliżony do tego, jaki przewidziany jest przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepublikowane). Sformułowanie zagadnienia powinno zatem odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego. Rolą Sądu Najwyższego, jako najwyższego organu sądowego w Rzeczypospolitej Polskiej, nie jest bowiem działanie w interesie indywidualnym, lecz powszechnym, poprzez ochronę obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania i ujednolicanie praktyki stosowania prawa pozytywnego. Nie każde więc orzeczenie, nawet błędnie wydane, zasługuje na kontrolę w postępowaniu kasacyjnym (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147, z dnia 18 marca 2004 r., I PK 620/03, LEX nr 513011, z dnia 8 lipca 2004r., II PK 71/04, LEX nr 375715 i z dnia 16 kwietnia 2008 r., I CZ 11/08, LEX nr 393883). Nie spełnia określonego w art. 3989 § 1 k.p.c. wymagania sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w sposób ogólny i nieprecyzyjny, a zwłaszcza ograniczenie się do samego postawienia pytania, bez odniesienia się do problemów interpretacyjnych przepisów (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 332/07, LEX nr 452451 i z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538). Odnośnie tej przesłanki przedsądu, jaką jest oczywista zasadność skargi kasacyjnej, należy w motywach wniosku zawrzeć wywód prawny wyjaśniający, w czym wyraża się owa oczywistość i przedstawić argumenty na poparcie tego twierdzenia (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06 LEX nr 198531, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, LEX nr 421035, z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, LEX nr 448289, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205, z dnia 3 kwietnia 2008 r., II PK 352/07, LEX nr 465859 i z dnia 5 września 2008 r., I CZ 64/08). O ile dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do 5 rozpoznania niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274, z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616, z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/ 07, LEX nr 453107, z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, LEX nr 490364, z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134). W judykaturze podkreśla się, iż przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjne jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 230, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743, z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr 494133). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wypada stwierdzić, że skarga kasacyjna w zakresie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania i jego uzasadnienia nie spełnia wymagań stawianych temu nadzwyczajnemu środkowi zaskarżenia. Co do sformułowanego przez skarżącego istotnego zagadnienia prawnego należy zauważyć, że wprawdzie autor skargi kasacyjnej nawiązuje do art. 278 § 1 k.p.c., jednak czyni to bez jakiegokolwiek ogólnego i abstrakcyjnego odniesienia się do treści tego przepisu, wyjaśnienia, na czym polegają trudności w dekodowaniu zawartej w nim normy prawnej i do jakich rozbieżnych wniosków może prowadzić próba jego interpretacji. Nie jest istotnym zagadnieniem w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. postawienie pytania o rodzaj kwalifikacji biegłego, potrzebnych do wydania opinii specjalistycznej w konkretnej sprawie. W rzeczywistości skarżący pod pretekstem występowania istotnego zagadnienia prawnego kwestionuje 6 dokonaną przez Sądy obydwu instancji cenę wiarygodności i mocy dowodowej opinii sporządzonej na użytek niniejszego sporu. Natomiast odnośnie do podnoszonej przez skarżącego oczywistej zasadności przedmiotowego środka zaskarżenia godzi się zauważyć, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera jakiegokolwiek wywodu wyjaśniający, w czym wyraża się owa oczywista zasadność, a w szczególności, w obrazie jakiego konkretnie przepisu przez Sąd drugiej instancji strona upatruje tej przesłanki przedsądu i na czym polega kwalifikowane naruszenie tegoż przepisu oraz by naruszenie to skutkowało wydaniem oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Reasumując: wobec niewykazania istnienia powołanych w skardze kasacyjnej przesłanek przedsądu, z mocy art. 3989 § 2 k.p.c. należało orzec jak w sentencji. [l.n]