III UK 230/04

Sygn. akt III UK 230/04 POSTANOWIENIE Dnia 4 lutego 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Andrzej Wasilewski w sprawie z wniosku K. Kr. przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - Oddziałowi Regionalnemu w S. o ustalenie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 lutego 2005 r., na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w L. z dnia 2 września 2004 r., sygn. akt III AUa …/03, odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny w L. wyrokiem z dnia 2 września 2004 r. (III AUa 773/03) w wyniku apelacji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego – Oddziału Regionalnego w S. od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 29 maja 2003 r. (IV U …/03), w sprawie z wniosku K. K. o ustalenie podlegania przezeń ubezpieczeniu społecznemu rolników, zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego – Oddziału Regionalnego w S. z dnia 13 stycznia 2003 r. stwierdzającej ustanie ubezpieczenia społecznego rolników w stosunku do wnioskodawcy od dnia 1 kwietnia 2000 r. do dnia 30 września 2000 r. W kasacji od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego w L. z dnia 2 września 2004 r. pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił naruszenie: po pierwsze – art. 5a 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników wobec ustalenia, że „wnioskodawca w chwili podjęcia pozarolniczej działalności gospodarczej nie posiadał rocznego nieprzerwanego okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników wymaganego, by mógł w tym ubezpieczeniu pozostać”; po drugie – art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) poprzez „błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów w zakresie powstania obowiązku ubezpieczenia”; po trzecie – „naruszenie przepisów postępowania (art. 373 k.p.c.) mające wpływ na wynik sprawy przez nieuwzględnienie przez Sąd Apelacyjny konieczności odrzucenia apelacji pozowanego, co uzasadnia rozpoznanie kasacji w odniesieniu do tego zarzutu”, albowiem – w opinii skarżącego – pozwany złożył apelację w Sądzie Okręgowym „już po upływie ustawowego terminu i w tym stanie rzeczy apelacja ta winna być odrzucona, o co zresztą wnioskował powód na rozprawie apelacyjnej.” Jako na okoliczność uzasadniającą przyjęcie kasacji do rozpoznania pełnomocnik skarżącego wskazał na „potrzebę wykładni przepisów: art. 5a ustawy z dn. 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst: Dz. U. z 1998 r., Nr 197, poz. 25 ze zm.) oraz art. 13 ust. 4 ustawy z dn. 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych przez wskazanie, czy datą rozpoczęcia działalności jest data złożenia w urzędzie skarbowym oświadczenia woli czy też data, od której zaczyna się uzyskiwać z danej działalności przychód (w wypadku, kiedy osoba ubezpieczona przez określony czas nie uzyskuje żadnego innego dochodu poza wynikającym z posiadania ziemi i gospodarowania nią i nie odprowadza podatków innych niż te, którym podlega działalność rolnicza) i rozstrzygnięcie, czy użyte w przepisach dwa pojęcia: rozpoczęcia działalności i rozpoczęcia wykonywania działalności są tożsame, czy też różnią się swoim zakresem.” W konsekwencji, w kasacji sformułowany został wniosek o „uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego oraz odrzucenie apelacji pozwanej”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja powinna czynić zadość szczególnym wymaganiom formalnym określonym w art. 3933 k.p.c., w tym – poza przytoczeniem podstaw kasacyjnych i 3 ich uzasadnienia – powinna ona zawierać także „przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie” (art. 3933 § 1 pkt. 3 k.p.c.), które stanowią odrębny element formalny kasacji jako pisma procesowego. Oznacza to w szczególności, że w kasacji należy wykazać (sic!), iż w sprawie, której ona dotyczy, bądź „występuje istotne zagadnienie prawne” (art. 393 § 1 pkt 1 k.p.c. – a contrario), bądź „istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie” (art. 393 § 1 pkt. 2 k.p.c. – a contrario), bądź też „zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo” albo „zachodzi nieważność postępowania” (art. 393 § 2 k.p.c.). Wnoszący kasację nie może przy tym ograniczyć się do powtórzenia w jej treści jednego lub kilku ustawowych sformułowań, do którego lub których pragnie nawiązać, jako do „okoliczności uzasadniającej rozpoznanie kasacji”, lecz obowiązany jest do profesjonalnego prawniczego uzasadnienia wskazanej lub wskazanych „okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji” i to w kontekście okoliczności faktycznych i prawnych tej sprawy, której kasacja ta dotyczy. Nie spełnienie tego wymagania kasacji stanowi tzw. brak istotny kasacji, bowiem kasacja taka nie czyni zadość wymaganiu formalnemu określonemu w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c., a to w konsekwencji skutkować musi jej odmową jej przyjęcia do rozpoznania. Wymaganiu temu w żadnym razie nie czyni zadość – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie – lakoniczne wskazanie w petitum kasacji jedynie na „potrzebę wykładni przepisów: art. 5a ustawy z dn. 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz art. 13 ust. 4 ustawy z dn. 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych przez wskazanie, czy datą rozpoczęcia działalności jest data złożenia w urzędzie skarbowym oświadczenia woli czy też data, od której zaczyna się uzyskiwać z danej działalności przychód (w wypadku, kiedy osoba ubezpieczona przez określony czas nie uzyskuje żadnego innego dochodu poza wynikającym z posiadania ziemi i gospodarowania nią i nie odprowadza podatków innych niż te, którym podlega działalność rolnicza) i rozstrzygnięcie, czy użyte w przepisach dwa pojęcia: rozpoczęcia działalności i rozpoczęcia wykonywania działalności są tożsame, czy też różnią się swoim zakresem.” Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3937 § 1 k.p.c. w związku z art. 393 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji. 4 Teza: Nie czyni zadość wymaganiu ‘przedstawienia okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania’ (art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c.) lakoniczne wskazanie w petitum kasacji jedynie na „potrzebę wykładni przepisów: art. 5a ustawy z dn. 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz art. 13 ust. 4 ustawy z dn. 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych przez wskazanie, czy datą rozpoczęcia działalności jest data złożenia w urzędzie skarbowym oświadczenia woli czy też data, od której zaczyna się uzyskiwać z danej działalności przychód (w wypadku, kiedy osoba ubezpieczona przez określony czas nie uzyskuje żadnego innego dochodu poza wynikającym z posiadania ziemi i gospodarowania nią i nie odprowadza podatków innych niż te, którym podlega działalność rolnicza) i rozstrzygnięcie, czy użyte w przepisach dwa pojęcia: rozpoczęcia działalności i rozpoczęcia wykonywania działalności są tożsame, czy też różnią się swoim zakresem.”