III UK 42/15
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2015-10-08
Skład orzekający: Beata Gudowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy praca na stanowisku mistrza w wydziale usług krajalniczych i produkcji, polegająca głównie na nadzorowaniu pracowników fizycznych i wykonywaniu czynności biurowych, może być uznana za pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że kwestia, czy praca na stanowisku mistrza w wydziale usług krajalniczych i produkcji, polegająca na nadzorze nad pracownikami fizycznymi i czynnościach biurowych, kwalifikuje się jako praca w warunkach szczególnych, nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości. Sąd podkreślił, że tego rodzaju prace nie są podporządkowane pod pojęcie „nadzoru lub kontroli w procesie produkcji wykonywanej w tych wydziałach i oddziałach, w których zatrudnieni są pracownicy wykonujący pracę w warunkach szczególnych”, gdyż nie były wykonywane w warunkach bezpośrednio narażających na czynniki szkodliwe dla zdrowia.Stan faktyczny
Ubezpieczony Z. G. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu przyznania emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Sporny był okres pracy od 18 lipca 1977 r. do 30 września 1982 r. w Państwowym Ośrodku Maszynowym, gdzie ubezpieczony był mistrzem. Sądy obu instancji uznały, że praca ta nie spełniała przesłanek pracy w szczególnych warunkach, gdyż polegała głównie na nadzorze nad pracownikami fizycznymi i czynnościach biurowych, a nie na bezpośrednim narażeniu na czynniki szkodliwe.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III UK 42/15 POSTANOWIENIE Dnia 8 października 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z odwołania Z. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Szczecinie o prawo do emerytury, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 października 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt III AUa 121/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie oddalił apelację Z.G. od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 27 listopada 2013 r., którym oddalono jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w Szczecinie z dnia 30 kwietnia 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Na tle art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r., Nr 8, poz. 43 ze zm.; dalej „rozporządzenie z dnia 7 lutego 1983 r.”), kwestię sporną stanowiło spełnienie
2 przez ubezpieczonego przesłanki co najmniej 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach. Spornym okresem, o którego zaliczenie się ubiegał, był okres pracy od dnia 18 lipca 1977 r. do dnia 30 września 1982 r. w Państwowym Ośrodku Maszynowym w W. W ocenie Sądu, ubezpieczony nie udowodnił wykonywania w tym czasie pracy w I kategorii zatrudnienia (por. § 19 ust. 2 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w związku z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 1979 r. w sprawie pierwszej kategorii zatrudnienia, Dz.U. Nr 13, poz. 86 ze zm.). Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu pierwszej instancji, jako znajdujące oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, i oddalił apelacyjny zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. Ustalił, że w spornym okresie ubezpieczony był mistrzem w wydziale usług krajalniczych i produkcji, do którego należało przede wszystkim dbanie o sprawne wykonywanie zadań przez pracowników fizycznych - tokarzy, malarzy, spawaczy i krojarzy, w tym nadzorowanie ich pracy oraz wykonywanie czynności biurowych - prowadzenie dokumentacji, prowadzenie korespondencji itp. Podzielił także rozważania prawne Sądu pierwszej instancji, przyjmując, że tego rodzaju prace nie są podporządkowane pod pojęcie „nadzoru lub kontroli w procesie produkcji wykonywanej w tych wydziałach i oddziałach, w których zatrudnieni są pracownicy wykonujący pracę w warunkach szczególnych” w rozumieniu rozporządzenia z 7 lutego 1983 r., objęte poz. 24 działu XIV wykazu A, gdyż nie były wykonywane w warunkach bezpośrednio narażających na czynniki szkodliwe dla zdrowia. Wykonywanie przez pracowników nadzorowanych przez skarżącego pracy na różnych stanowiskach uzasadniało też przyjęcie, że nadzór nad pracownikami wykonującymi prace zaliczone do I kategorii zatrudnienia nie był wykonywany stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Z. G. wniósł skargę kasacyjną, której podstawę - wskazaną jako naruszenie przez Sąd drugiej instancji art. 233 k.p.c. - powiązał z wnioskiem o uchylenie zaskarżonego wyroku raz wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzupełnieniu braków skargi postawił wniosek o przejęcie jej do rozpoznania, podając w uzasadnieniu, że skarga jest w pełni uzasadniona, bowiem „zaskarżony wyrok Sądu zarówno I jak i II Instancji w istotny sposób narusza przepisy postępowania – art. 233 k.p.c., gdyż Sąd przyjął wbrew
3 zgromadzonemu materiałowi dowodowemu, że praca ubezpieczonego jako praca w małym zakładzie nie podlegała pod określenie nadzór inżynieryjno-techniczny w ścisłym znaczeniu. Jest to sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym-przesłuchanie stron i świadków”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Każda z przyczyn wniesienia skargi kasacyjnej, także powołana przez skarżącego jako oczywista zasadność skargi, musi być powiązana z ustalonym w sprawie stanem faktycznym (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2002 r., III CZP 76/01, niepubl. i postanowienia z dnia 9 lipca 2009 r., II PZP 3/09, niepubl., z dnia 9 kwietnia 2008 r., II PZP 5/08, OSNP 2009 nr 15-16, poz. 203, z dnia 17 stycznia 2003 r., III CZP 82/02, niepubl. oraz z dnia 4 kwietnia 2013 r., III UK 98/12, niepubl.). Sformułowane przez skarżącego uzasadnienie przyczyn kasacyjnych nawiązuje tymczasem do wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej kontrowersji dotyczących dokonanych w sprawie ustaleń. Te kwestie, jako dotyczące faktów, nie stanowią przedmiotu kontroli kasacyjnej, w związku z czym wnioskowi o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania towarzyszą niedopuszczalne motywy (art. 3983 § 3 oraz art. 39813§ 2 k.p.c.; por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2012 r., II PK 278/11, niepubl., czy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2014 r., V CSK 140/13, niepubl.). Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
4
Powiązane orzeczenia
- I UK 176/15 2016-03-22Czy praca polegająca na kontroli i dozorze pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach, ale także inne prace, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach?
- I UK 266/15 2016-05-05Czy praca polegająca na dozorze lub kontroli, wykonywana w ramach dnia roboczego, w którym pracownik wykonuje również inne zadania, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach uprawniającą do emerytury w obniżonym…
- III UK 129/15 2016-03-17Czy praca polegająca na kontroli jakości produkcji i usług, wykonywana w warunkach laboratoryjnych, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach uzasadniającą prawo do emerytury w obniżonym wieku, jeśli nie jest wyk…
- III UK 171/15 2016-05-10Czy praca mistrza zmianowego, obejmująca nadzór nad pracownikami wykonującymi prace w szczególnych warunkach oraz czynności administracyjno-kadrowe, może zostać zaliczona do pracy w szczególnych warunkach stale i w pełny…
- II UK 189/16 2017-02-21Czy praca polegająca na kierowaniu, zarządzaniu zakładem lub jego częścią, w tym na kontroli jakości transportu, może być zakwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i…
Powołane przepisy
art. 184art. 233 § 1 KPCart. 233 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3983 § 3art. 39813§ 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 19 ust. 2§ 8 ust. 1§ 1§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy